Bộ Công an đang lấy ý kiến của các tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 62/2024 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về “Hệ thống giám sát bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ”; “Thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe”; “Trung tâm chỉ huy giao thông” (dự thảo QCVN 05:2026/BCA).
Đáng chú ý, trong dự thảo QCVN 05:2026/BCA, cơ quan soạn thảo đề xuất đẩy mạnh ứng dụng AI trong công tác giám sát. Khác với các hệ thống cũ chủ yếu phụ thuộc vào con người để rà soát thủ công, hệ thống mới có khả năng tự động phân tích và nhận diện chính xác các lỗi vi phạm phức tạp.
Hệ thống camera AI được lắp đặt tại đường Võ Chí Công (Hà Nội). Ảnh: Đình Hiếu
Danh mục các hành vi bị AI nhận diện bao gồm: không đội mũ bảo hiểm, sử dụng điện thoại khi lái xe, không thắt dây an toàn, lùi xe hoặc đi ngược chiều trên cao tốc, chuyển làn không có tín hiệu báo trước. Thậm chí, các hành vi như dàn hàng ngang trên đường hay quay đầu xe không đúng nơi quy định cũng sẽ được ghi nhận tự động.
Ngoài việc phát hiện lỗi, AI còn có khả năng nhận diện chi tiết phương tiện như loại xe, biển số, nhãn hiệu và màu sơn. Hình ảnh, video ghi nhận vi phạm bảo đảm xác định được các thời điểm trước, trong và sau khi sự việc xảy ra, qua đó tạo nguồn chứng cứ khách quan, minh bạch cho việc “phạt nguội”, hạn chế phát sinh khiếu nại.
“Cụm máy chủ vùng” và hạ tầng công nghệ mới
Để xử lý khối lượng dữ liệu lớn từ mạng lưới camera, dự thảo bổ sung thành phần “cụm máy chủ vùng”. Các cụm này được đặt tại Công an cấp xã hoặc các đội, trạm trên tuyến, nhằm thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu ngay tại nguồn trước khi truyền về trung tâm.
Đặc biệt, đối với các camera đời cũ chưa tích hợp AI, dự thảo quy định sử dụng thiết bị trung gian có tích hợp trí tuệ nhân tạo. Giải pháp này cho phép tận dụng hạ tầng sẵn có, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả giám sát thông minh tương đương các hệ thống hiện đại.
AI sẽ nhận diện hàng loạt hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông. Ảnh: Đình Hiếu
Ngoài ra, dự thảo cũng tái cấu trúc mô hình Trung tâm chỉ huy giao thông theo hướng phân cấp rõ ràng, gồm Trung tâm cấp 1 (quốc gia) và Trung tâm cấp 2 (tỉnh/thành phố).
Các trung tâm này vận hành liên tục 24/7 (24 giờ mỗi ngày, 7 ngày trong tuần) và được trang bị các công nghệ bảo mật hiện đại như trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC) và hệ thống quản lý sự kiện bảo mật (SIEM), nhằm phòng, chống nguy cơ tấn công mạng.
Lần đầu tiên, các yêu cầu về khu vực dịch vụ công và tiếp công dân cũng được đưa vào quy chuẩn một cách chi tiết, giúp người dân thuận tiện hơn khi thực hiện các thủ tục hành chính như đăng ký xe, nộp phạt hay đấu giá biển số tại các trung tâm giám sát.
Đơn vị soạn thảo cho biết, việc áp dụng các quy chuẩn mới không chỉ góp phần kéo giảm tai nạn giao thông thông qua nâng cao ý thức chấp hành của người dân bằng hiệu ứng răn đe, mà còn giảm áp lực trực tiếp cho lực lượng CSGT.
Việc xử lý vi phạm dựa trên dữ liệu AI bảo đảm tính công bằng, không bỏ sót vi phạm và hạn chế tối đa các tranh cãi không đáng có giữa người dân và lực lượng thực thi pháp luật.
Việc hiện đại hóa này được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiến tới xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh, nơi giao thông được điều hành hoàn toàn dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Dự thảo Thông tư được lấy ý kiến đến ngày 3/5.
