Bệnh não mô cầu có thể khiến người khỏe mạnh tử vong chỉ 24 giờ. Tại Việt Nam, số ca bệnh trong năm 2025 đã tăng gấp 6 lần so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy nguy cơ bệnh đang tăng trở lại trong cộng đồng.
Bác sĩ Nguyễn An Nghĩa - Phó khoa nhiễm - thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) - cho biết bệnh do não mô cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng thanh thiếu niên và người trưởng thành mắc đa số - Ảnh: BTC
Hưởng ứng Tháng hành động đẩy lùi bệnh Những triệu chứng cảnh báo bệnh não mô cầu nguy hiểmĐỌC NGAY
Giải thích rõ thêm tình hình dịch tễ bệnh do não mô cầu tại nước ta, TS.BS Nguyễn An Nghĩa - Phó khoa nhiễm - thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) - cho hay bệnh não mô cầu không giống như đa số các bệnh truyền nhiễm khác thường gắn liền với các đợt dịch hay có chu kỳ rõ ràng.
Các nhóm huyết thanh não mô cầu thay đổi theo thời gian, khó dự báo trước. Dữ liệu về gánh nặng bệnh tật và dịch tễ các nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu ở Việt Nam cũng chưa có đầy đủ.
Đáng chú ý, những năm gần đây Việt Nam đã ghi nhận sự xuất hiện của nhóm huyết thanh não mô cầu W - chủng đang có xu hướng gia tăng tại nhiều quốc gia. Điều này cho thấy bệnh vẫn còn diễn tiến phức tạp, khó lường và cần được giám sát chặt chẽ.
“Chỉ một ca bệnh não mô cầu là vấn đề rồi. Việc ghi nhận xu hướng gia tăng ca bệnh là hồi chuông cảnh báo, đồng thời cho thấy công tác giám sát, truyền thông phòng bệnh đang hiệu quả", bác sĩ Nghĩa nhận định.
Tại sao dễ tử vong trong 24 giờ?
Về cơ chế gây bệnh của não mô cầu, bác sĩ Nghĩa cho biết vi khuẩn có thể tấn công gây viêm màng não (chiếm hơn 50% ca bệnh) hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp (chiếm từ 5-20%), thậm chí kết hợp cả hai thể. Số ít trường hợp bị viêm phổi, viêm kết mạc, viêm tai giữa, viêm khớp, viêm niệu đạo, viêm màng ngoài tim...
Biến chứng nguy hiểm, nhưng diễn tiến bệnh rất nhanh và khó nhận biết ở giai đoạn đầu.
Trong 4-12 giờ đầu, triệu chứng giống cảm cúm thông thường (sốt, ho, đau họng...). Đến 12-15 giờ sau, xuất hiện các triệu chứng gợi ý (ban xuất huyết, đau cổ, đau đầu, cứng gáy, buồn nôn, sợ ánh sáng). Từ 15-24 giờ, người bệnh có thể lú lẫn, mê sảng, co giật, hôn mê, tử vong.
Ngay cả khi được chẩn đoán sớm và chăm sóc tích cực, có từ 10-20% người bệnh vẫn tử vong và lên đến 50% nếu không được điều trị. Đặc biệt với thể nhiễm khuẩn huyết, tỉ lệ tử vong có thể lên đến 40%.
Người sống sót vẫn phải chịu di chứng nặng nề như mất chi, giảm thính lực, rối loạn thần kinh, suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Trong buổi tọa đàm còn có sự tham dự của cựu cầu thủ bóng đá trẻ người Pháp Flavio Da Pozzo cùng mẹ của anh. Câu chuyện của Flavio đã để lại nhiều xúc động, khi ở anh từng đánh mất giấc mơ thi đấu chuyên nghiệp vì căn bệnh do vi khuẩn não mô cầu.
Ở tuổi 17, biến cố xảy ra với Flavio. Chỉ vài giờ sau khi xuất hiện những dấu hiệu tưởng như cảm cúm thông thường, cơ thể Flavio bắt đầu tím tái, các vùng hoại tử lan nhanh. Để giữ mạng sống, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ một chân, giúp Flavio thoát khỏi ranh giới sinh tử trong gang tấc.
Sau biến cố, Flavio và gia đình đã cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn, biến mất mát thành nghị lực sống, trở thành tiếng nói truyền cảm hứng trong các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng bệnh não mô cầu.
Thanh thiếu niên mắc não mô cầu cao nhất
Bác sĩ Nghĩa cho biết thêm vi khuẩn não mô cầu lây chủ yếu qua đường hô hấp, đặc biệt khi tiếp xúc gần với người lành mang trùng - nhóm chiếm khoảng 10-20% dân số và có thể phát tán vi khuẩn ra cộng đồng.
Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, song thanh thiếu niên và người trưởng thành mắc nhiều hơn. Nguyên nhân do họ thường sống, học tập, sinh hoạt tập thể và dùng chung vật dụng, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
BSCKI Bạch Thị Chính - Giám đốc y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC - nhấn mạnh phòng ngừa chủ động là chiến lược then chốt nhằm giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và tử vong do não mô cầu, bởi khi bệnh bùng phát, "thời gian vàng" để cứu chữa rất ngắn.
Hiện đã có nhiều quốc gia trên thế giới thường xuyên khuyến khích tiêm chủng vắc xin não mô cầu cho trẻ vị thành niên.
Ngoài tiêm chủng, bác sĩ Chính khuyến cáo người dân cần giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống, tránh tiếp xúc gần với người mắc hoặc nghi mắc bệnh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, nên đến cơ sở y tế sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Cần sớm đẩy lùi mối nguy hiểm từ bệnh não mô cầu
Một số chia sẻ từ TS.BS Nguyễn Huy Luân về tầm quan trọng của chủng ngừa, đẩy lùi nguy cơ mắc phải căn bệnh não mô cầu nguy hiểm.
Đợt mưa lớn kéo dài cộng với nước sông dâng cao làm ngập hơn 8.400 hộ dân tại nhiều địa phương của tỉnh Thanh Hóa. Chính quyền địa phương đã di dời gần 4.000 người ở vùng xung yếu, đảm bảo an toàn cho người và tài sản của người dân.
Lãnh đạo UBND phường Đông Ngạc (Hà Nội) cho biết cơ quan công an đang xác minh thông tin nam sinh viên mất liên lạc sau khi đi qua đoạn đường ngập. Tại hiện trường chỉ phát hiện một chiếc xe máy.
Gần 20 người thân đã kéo đến một bệnh viện ở Phú Thọ chất vấn sau khi nghe lời kể của cô gái về việc được chỉ định bỏ thai. Làm việc với công an, cô gái thừa nhận bản thân đã nói dối chuyện mang thai.
Hàng quán lấn chiếm hành lang bờ biển tại khu vực Loan Lý, Đông Dương (xã Chân Mây - Lăng Cô, Tp.Huế) đã ảnh hưởng đến cảnh quan và không gian sinh hoạt chung. Chính quyền địa phương đang triển khai các bước xử lý, từng bước trả lại mặt bằng cho các bãi tắm cộng đồng.
Dự báo thời tiết ngày 18/9/2026, miền Bắc tiếp tục mưa lớn trong buổi sáng, từ trưa đến chiều giảm dần; trong khi Thanh Hóa - Nghệ An là trọng tâm mưa của miền Trung. Nam Bộ bắt đầu bước vào đợt mưa lớn diện rộng.
Một xạ thủ thuộc lực lượng cảnh sát Ấn Độ đã bị đình chỉ công tác sau khi đăng hình ảnh bản thân mang súng trường trên nóc một khách sạn, nơi các đại biểu quốc tế tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS 2026 tại New Delhi.