Các vết ban trên da người bệnh - Ảnh minh họa
Lúc mới mắc bệnh, người bệnh có thể chỉ gặp các dấu hiệu giống như bị cảm cúm thông thường nên dễ chủ quan. Bà con cần biết những dấu hiệu cảnh báo để đưa người bệnh đi cấp cứu kịp thời.
Bốn nhóm dấu hiệu cần chú ý
1. Sốt, mệt nhiều, tình trạng xấu đi nhanh
Người bệnh có thể sốt đột ngột, rét run, đau nhức người, mệt mỏi. Nhưng không phải ai cũng sốt cao 39-40°C. Một số người có thể ban đầu chỉ sốt nhẹ hoặc có biểu hiện giống cảm cúm.
Điều cần chú ý là người bệnh mệt nhiều, yếu đi nhanh, tay chân lạnh, thở nhanh hoặc có vẻ bệnh nặng hơn rõ rệt trong thời gian ngắn.
2. Đau đầu, nôn ói, cổ cứng
Người lớn và trẻ lớn có thể đau đầu nhiều, buồn nôn, nôn ói, khó chịu khi nhìn ánh sáng. Có người bị cứng cổ, cúi đầu khó khăn.
Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu có thể không rõ ràng như người lớn. Trẻ có thể bỏ bú, quấy khóc khác thường, khó đánh thức, ít cử động hoặc thóp phồng.
Không phải trẻ nào cũng có đủ các dấu hiệu trên. Nếu trẻ đang bệnh mà lừ đừ, bỏ bú hoặc thay đổi khác thường, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay.
3. Xuất hiện những chấm đỏ hoặc tím trên da
Đây là dấu hiệu rất đáng lo, nhất là khi người bệnh đang sốt hoặc mệt nhiều.
Các chấm đỏ tím có thể giống những vết bầm nhỏ, không nhạt màu khi ấn. Chúng có thể lan rộng nhanh chóng. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào mắc não mô cầu cũng có ban trên da.
Bà con nhớ giùm: không có ban không có nghĩa là không mắc bệnh. Đừng chờ nổi ban mới đi bệnh viện.
4. Lừ đừ, khó đánh thức, thở nhanh hoặc tay chân lạnh
Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang bị nhiễm trùng nặng. Người bệnh có thể lú lẫn, co giật, ngất hoặc khó thở.
Nếu xuất hiện những biểu hiện này, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến khoa cấp cứu ngay. Không tự chở người bệnh đang co giật, bất tỉnh hoặc khó thở mà không có hỗ trợ thích hợp.
Khi nghi ngờ bệnh, phải làm gì?
Điều quan trọng nhất là đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu đáng ngờ, đặc biệt khi sốt kèm đau đầu nhiều, lừ đừ, cứng cổ, ban đỏ tím hoặc tình trạng xấu đi nhanh.
Không tự mua kháng sinh uống, không tự điều trị tại nhà và không chờ thuốc hạ sốt có tác dụng rồi mới quyết định đi viện. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng người bệnh, làm các xét nghiệm cần thiết và điều trị kháng sinh thích hợp càng sớm càng tốt khi nghi ngờ nhiễm khuẩn xâm lấn.
Phòng bệnh bằng cách nào?
Thứ nhất, tiêm vắc xin phù hợp. Vắc xin não mô cầu có nhiều loại, bảo vệ những nhóm vi khuẩn khác nhau. Bà con nên hỏi cơ sở tiêm chủng về loại vắc xin phù hợp với tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm của mình. Không có một loại vắc xin nào bảo vệ được tất cả các nhóm não mô cầu.
Thứ hai, hạn chế lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp. Não mô cầu lây qua dịch tiết mũi họng khi tiếp xúc gần, nhất là khi sống chung hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước bọt của người mang vi khuẩn.
Vì vậy, cần che miệng khi ho, rửa tay thường xuyên, không dùng chung ly uống nước, dụng cụ ăn uống hoặc vật dụng có dính nước bọt; giữ nơi ở và phòng học thông thoáng.
Thứ ba, người tiếp xúc gần với bệnh nhân cần được hướng dẫn kịp thời. Người sống cùng nhà, người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết miệng họng hoặc thuộc nhóm tiếp xúc nguy cơ cao có thể cần dùng kháng sinh dự phòng, kể cả khi chưa có triệu chứng.
Hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan y tế dự phòng ngay khi được thông báo có tiếp xúc nguy cơ. Không tự mua thuốc uống và không chờ xuất hiện triệu chứng mới hỏi bác sĩ.
Thứ tư, theo dõi thông báo của ngành y tế. Nếu địa phương có ca bệnh hoặc ổ dịch, bà con nên làm theo hướng dẫn cụ thể của cơ quan y tế về tiêm chủng, theo dõi sức khỏe và xử lý người tiếp xúc.
Não mô cầu là bệnh nguy hiểm, nhưng bà con mình không hoang mang, cần biết cách hành động đúng, đừng chờ đủ triệu chứng, cũng đừng chờ nổi ban mới đi bệnh viện.
