Từ vụ 40 công nhân nhập viện: Khí clo có thể gây ngộ độc mức độ nào

Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ có mặt tại hiện trường để xử lý môi trường nơi xảy ra sự cố - Ảnh: D.C.

Vụ nghi ngộ độc khí clo tại xã Thượng Phúc, Hà Nội, sáng 19-10 khiến hơn 40 người nhập viện, trong đó có nhiều bệnh nhân nặng. Nguyên nhân ban đầu được xác định có thể do sự cố rò rỉ bình khí. Theo thông tin trên nhãn bình chứa, hóa chất gây ngộ độc có thể là clo lỏng.

Bác sĩ cảnh báo khí clo có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng, thậm chí phù phổi cấp và suy hô hấp.

Clo dùng để làm gì?

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng - Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, clo được sử dụng phổ biến trong xử lý nước, khử khuẩn và sản xuất công nghiệp. Ứng dụng quen thuộc nhất là khử khuẩn nước sinh hoạt, nước hồ bơi. Clo cũng tham gia sản xuất nhựa, giấy, vải và nhiều loại hóa chất. Một số hợp chất chứa clo có mặt trong nước Javel, các chế phẩm vệ sinh gia đình.

"Tuy nhiên, cần phân biệt khí clo công nghiệp với dung dịch Javel đã được pha chế. Đây là những dạng hóa chất khác nhau, có yêu cầu sử dụng, bảo quản và xử lý khác nhau. 

Không thể thấy cùng có tác dụng khử khuẩn rồi dùng thay thế hoặc xử lý tùy tiện. Hóa chất diệt được vi khuẩn cũng có thể làm tổn thương tế bào người khi tiếp xúc không đúng cách.

Ở điều kiện thông thường, clo là khí màu vàng lục, mùi hắc, gây cay mắt và xộc mũi. Để thuận tiện vận chuyển, người ta có thể hóa lỏng clo dưới áp suất, chứa trong bình chuyên dụng. Khi van hoặc bình hỏng, clo thoát ra sẽ nhanh chóng chuyển thành khí, phát tán ra xung quanh.

Một đặc điểm cần nhớ là clo nặng hơn không khí. Khi rò rỉ, khí có thể tập trung ở tầng hầm, hố, rãnh hoặc nơi kín, thông gió kém", bác sĩ Hoàng thông tin.

Ngộ độc khí clo nguy hiểm thế nào?

Theo bác sĩ, khi hít phải khí clo, người tiếp xúc có thể bị cay mắt, chảy nước mắt, rát mũi họng, ho sặc, tức ngực, khò khè và khó thở. Clo phản ứng với lớp dịch ẩm trên bề mặt mắt và đường hô hấp, tạo ra các chất gây tổn thương hóa học. Đồng thời, tính oxy hóa mạnh của clo có thể làm tổn thương tế bào, kích hoạt phản ứng viêm.

Nếu phơi nhiễm nặng, tổn thương có thể lan xuống phế nang - nơi trao đổi oxy giữa phổi và máu. Dịch tràn vào phế nang gây phù phổi, khiến cơ thể thiếu oxy, dù người bệnh vẫn cố gắng hô hấp.

Bên cạnh đó, triệu chứng có thể xuất hiện muộn. Một số người ban đầu chỉ ho, rát họng nhưng sau vài giờ mới khó thở tăng dần. Tổn thương phổi có thể tiếp tục tiến triển trong những giờ đầu, thậm chí phù phổi xuất hiện muộn trong vòng 24 giờ.

Trẻ nhỏ, người mắc hen phế quản, bệnh phổi mạn tính hoặc bệnh tim cần được chú ý hơn. Sau giai đoạn cấp, một số người có thể còn ho, khò khè hoặc nhạy cảm với khói thuốc, bụi và không khí lạnh.

Hậu quả nặng nhất của ngộ độc khí clo là suy hô hấp và tử vong. Người bệnh có thể bị phù nề đường thở, co thắt phế quản hoặc tổn thương phổi cấp. Trường hợp nặng cần thở oxy, đặt nội khí quản, thở máy và hồi sức tích cực. 

Làm gì khi nghi ngờ ngộ độc khí clo?

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo việc đầu tiên là rời khỏi khu vực nhiễm khí, đến nơi có không khí sạch nếu có thể thực hiện an toàn. Không quay lại lấy đồ, tìm nguồn rò rỉ hoặc tự ý lao vào cứu người khi chưa có thiết bị bảo hộ phù hợp. Đồng thời gọi lực lượng hỗ trợ càng sớm càng tốt.

Thực tế khẩu trang vải, khẩu trang y tế, khăn ướt và khẩu trang N95 thông thường không bảo vệ được trước khí clo. 

Nếu mắt cay rát, cần rửa ngay bằng nước sạch liên tục ít nhất 15 phút. Nếu da hoặc quần áo dính hóa chất lỏng, cần cởi bỏ quần áo nhiễm bẩn và rửa da bằng nhiều nước. Tuy nhiên, không để việc sơ cứu làm chậm trễ cấp cứu người khó thở.

Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho khí clo. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ hô hấp, cung cấp oxy khi cần và dùng thuốc giãn phế quản nếu có co thắt đường thở. Người bệnh cần được theo dõi theo mức độ phơi nhiễm; nếu ho tăng, tức ngực hoặc khó thở trở lại sau khi được cho về, phải đến cơ sở y tế ngay.