Sản phẩm OCOP: Đừng chỉ bán sản phẩm, hãy bán cả câu chuyện

Tọa đàm Giải bài toán đưa OCOP chạm đến trái tim người tiêu dùng số - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Chiều 19-10, Sở Nông nghiệp và Môi trường - Chi cục Phát triển nông thôn TP.HCM phối hợp cùng Báo điện tử Tuổi Trẻ chính thức tổ chức lễ phát động cuộc thi "Đại sứ OCOP - Hành trình lan tỏa giá trị OCOP TP.HCM năm 2026", kết hợp triển khai hội thảo chuyên đề: "Chiến lược phát triển sản phẩm OCOP - Sứ mệnh Đại sứ Thương hiệu trong kỷ nguyên số".

Cần chuyên nghiệp hơn, khai thác giá trị văn hóa nhiều hơn

Tham luận tại hội thảo, PGS.TS Đặng Vũ Bích Hạnh, giảng viên cao cấp Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG TP.HCM), cho rằng sản phẩm OCOP muốn nâng cao sức cạnh tranh cần đầu tư đồng bộ vào chất lượng, thiết kế bao bì, nâng cao chất lượng, câu chuyện thương hiệu và khả năng tiếp cận khách hàng trên nền tảng số.

Theo bà Hạnh, chất lượng là nền tảng, nhưng thiết kế bao bì và cách truyền tải giá trị sản phẩm cũng ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Bao bì cần thể hiện được bản sắc địa phương, trong khi nội dung quảng bá phải giúp người tiêu dùng nhanh chóng nhận diện điểm khác biệt của sản phẩm.

"Thay vì chỉ liệt kê thành phần, công dụng, các chủ thể cần kể câu chuyện đủ sức thu hút và tạo dấu ấn với khách hàng. Mỗi sản phẩm OCOP cần có câu chuyện riêng, gắn với nguồn gốc, quy trình sản xuất, người làm ra sản phẩm và bản sắc văn hóa địa phương", bà Hạnh nhấn mạnh và đặt vấn đề: Làm thế nào để trong một khoảng thời gian rất ngắn, người tiêu dùng có thể nhận biết sản phẩm, hiểu được giá trị và có lý do để lựa chọn?

PGS.TS Đặng Vũ Bích Hạnh, giảng viên cao cấp Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG TP.HCM), trình bày tham luận tại hội thảo - ẢNH: QUANG ĐỊNH

Theo bà Hạnh, TikTok, Instagram và các nền tảng mạng xã hội có thể trở thành kênh kết nối sản phẩm địa phương với người tiêu dùng. 

Lực lượng trẻ với khả năng sáng tạo nội dung, thiết kế và tiếp thị trực tuyến có thể góp phần khai thác những kênh này hiệu quả hơn.

Ngoài ra, các chủ thể OCOP cần tính đến yếu tố môi trường trong lựa chọn vật liệu, thiết kế bao bì và tổ chức sản xuất.

Chia sẻ tại chương trình, ông Trương Hoàng Phương, chuyên gia địa lý - du lịch, Giám đốc Công ty Exotic Việt Nam, cho rằng sản phẩm OCOP có thể trở thành cầu nối giữa đặc sản địa phương với trải nghiệm du lịch, nếu khai thác đúng giá trị văn hóa, tri thức bản địa và câu chuyện cộng đồng.

Theo ông Phương, sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, TP.HCM có các không gian biển - đảo, làng nghề, nông nghiệp và đô thị với những sinh kế, tập quán khác nhau. Đây là lợi thế để phát triển sản phẩm gắn với trải nghiệm du lịch, từ tìm hiểu nguyên liệu, quy trình sản xuất đến khám phá nghề truyền thống và văn hóa ẩm thực.

"Với không gian biển - đảo, có thể khai thác câu chuyện cây dừa nước, nghề nuôi yến tại Cần Giờ; nghề cá, sơ chế và bảo quản thủy sản ở vùng ven biển Bà Rịa - Vũng Tàu; nguyên liệu hạt bàng và ẩm thực Côn Đảo.

Với làng nghề, các sản phẩm gốm sứ, sơn mài, đan lát, bánh tráng, nhang và sinh vật cảnh có thể kết nối với hoạt động tham quan, tìm hiểu kỹ thuật chế tác và giao lưu với nghệ nhân", ông Phương gợi ý.

Xây dựng hệ sinh thái, đưa sản phẩm OCOP vào du lịch cao cấp

Ông Trương Hoàng Phương, chuyên gia địa lý - du lịch, Giám đốc Công ty Exotic Việt Nam, trình bày tham luận tại hội thảo - ẢNH: QUANG ĐỊNH.

Để hỗ trợ sản phẩm mở rộng thị trường, PGS.TS Đặng Vũ Bích Hạnh đề xuất TP.HCM xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thiết kế, quảng bá và phân phối. Trong đó, thành phố cần có đầu mối tư vấn thiết kế, kết nối chuyên gia với hợp tác xã, hộ sản xuất và doanh nghiệp.

Bà cũng kiến nghị xây dựng kho dữ liệu sản phẩm OCOP thống nhất, kết nối với sàn thương mại điện tử và các chuỗi phân phối. Cùng với đó, cần đào tạo kỹ năng số để người sản xuất biết lựa chọn kênh bán hàng, xác định khách hàng mục tiêu và duy trì hoạt động kinh doanh trực tuyến.

"Đưa sản phẩm lên sàn mới chỉ là bước đầu. Muốn cạnh tranh bền vững, các chủ thể cần kết hợp thiết kế, thương hiệu và phân phối trong một chiến lược thống nhấ", bà Hạnh nhấn mạnh.

Ông Trương Hoàng Phương thì cho rằng cần thu hẹp khoảng cách giữa tiềm năng bản địa với giá trị khai thác, sản phẩm OCOP phải tham gia thực chất vào chuỗi dịch vụ, đồng thời chuyển từ liên kết ngắn hạn sang hợp tác bền vững.

Để thực hiện, cần xây dựng hồ sơ sản phẩm có kiểm chứng về nguồn gốc, tri thức bản địa và cộng đồng sản xuất; thiết kế trải nghiệm phù hợp năng lực phục vụ; tăng cường hợp tác giữa chủ thể OCOP, doanh nghiệp du lịch, đơn vị phân phối và cơ quan xúc tiến.

"Việc kết nối sản phẩm với trải nghiệm du lịch và hệ thống phân phối không chỉ giúp quảng bá đặc sản mà còn góp phần gia tăng giá trị kinh tế địa phương, duy trì sinh kế và bảo tồn văn hóa, hệ sinh thái. Ở khâu tiêu thụ, các kênh bán hàng tại điểm đến, cơ sở lưu trú, nhà hàng, cửa hàng đặc sản và nền tảng trực tuyến cần được kết nối chặt chẽ hơn".

TS. Dương Đức Minh – Chủ tịch Hội đồng Thành viên Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM, trình bày tham luận tại hội thảo - ẢNH: QUANG ĐỊNH.

Đồng quan điểm, TS. Dương Đức Minh – Chủ tịch Hội đồng Thành viên Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM, đề xuất tăng kết nối sản phẩm OCOP với du lịch cao cấp nhằm mở rộng đầu ra và gia tăng giá trị sản phẩm thông qua trải nghiệm văn hóa.

Theo ông, du lịch cao cấp không chỉ nằm ở giá dịch vụ mà còn ở tính độc đáo, trải nghiệm được thiết kế phù hợp và giá trị di sản.

"Để mô hình hiệu quả, sản phẩm cần đáp ứng nhu cầu thị trường, bảo đảm chất lượng ổn định và yêu cầu về đóng gói, bảo quản, cung ứng. Thông tin quảng bá cũng phải chính xác về nguồn gốc và giá trị sản phẩm. Đây là cơ sở để các chủ thể OCOP phát triển thị trường theo hướng gắn sản phẩm với trải nghiệm và xây dựng quan hệ lâu dài với khách hàng".