Đại biểu nêu kỳ vọng của người dân, doanh nghiệp với Quốc hội: Sửa trúng điểm nghẽn, rõ trách nhiệm thực thi

Đại biểu Trần Anh Tuấn - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Sáng nay (17-10), kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI khai mạc với dự kiến 57 nội dung, nhóm nội dung được trình xem xét, quyết định. Đây là kỳ họp có khối lượng công tác lập pháp đặc biệt lớn, đồng thời Quốc hội sẽ xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng đối với quản trị quốc gia và phát triển đất nước.

Sửa đúng điểm nghẽn, quy định rõ trách nhiệm, bảo đảm luật đi vào cuộc sống

Trước thềm khai mạc kỳ họp, trao đổi với Tuổi Trẻ, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) cho hay qua tiếp xúc cử tri, cộng đồng doanh nghiệp, người dân kỳ vọng kỳ họp sẽ tạo ra những chuyển động thực chất về thể chế, nhất là với các luật liên quan đến đất đai, nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo đó doanh nghiệp cần hành lang pháp lý đủ rõ để yên tâm đầu tư dài hạn, người dân cần cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng chi trả, Nhà nước cần khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai để phục vụ phát triển.

Đặc biệt với một đô thị có quy mô kinh tế và nhu cầu phát triển lớn như TP.HCM, mỗi điểm nghẽn về quy hoạch, thủ tục đầu tư, giao đất, xác định nghĩa vụ tài chính hay triển khai dự án đều có thể tạo ra chi phí cơ hội đáng kể cho toàn nền kinh tế.

Tuy nhiên, ông nói kỳ vọng không thể dừng ở việc sửa luật. Điều quan trọng là sửa đúng điểm nghẽn, quy định rõ trách nhiệm và bảo đảm luật đi vào cuộc sống. Từ đó, ông cho rằng cần tập trung vào ba nhóm giải pháp.

Trong đó cần rà soát đồng bộ các quy định của Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở với pháp luật về đầu tư, quy hoạch, xây dựng và các quy định liên quan.

Những nội dung giao thoa phải được xử lý ngay trong quá trình hoàn thiện luật, tránh tình trạng luật này mở đường nhưng luật khác lại tạo thêm rào cản.

Quy định về trình tự, thủ tục và thẩm quyền cần rõ ràng, hạn chế tối đa việc phải xin ý kiến nhiều vòng hoặc áp dụng khác nhau giữa các địa phương.

Thứ hai, thiết kế chính sách theo hướng vừa khơi thông nguồn lực, vừa bảo đảm kỷ cương.

Cần minh bạch hóa thông tin quy hoạch, đất đai, dự án và nghĩa vụ tài chính, hoàn thiện cơ chế xác định giá đất theo nguyên tắc rõ ràng, có thể dự đoán và kiểm chứng, phân định rành mạch trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp.

"Những dự án đủ điều kiện cần được giải quyết đúng hạn, những vướng mắc do quy định chưa rõ phải được hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời, những hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật phải được xử lý nghiêm.

Không thể vì sợ sai mà đẩy toàn bộ rủi ro thủ tục về phía doanh nghiệp và người dân, nhưng cũng không thể lấy yêu cầu khơi thông nguồn lực làm lý do hạ thấp kỷ cương pháp luật", ông Trần Anh Tuấn nêu.

Thứ ba, ông nhấn mạnh gắn hoàn thiện thể chế với mục tiêu tăng trưởng và hiệu quả thực thi. Cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và kết quả đầu ra đối với từng nhóm vướng mắc, tăng cường giám sát việc thực hiện sau khi luật được thông qua.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa thủ tục tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh và tạo điều kiện để khu vực này tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Với người dân, chính sách phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp, mở rộng cơ hội an cư và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chính đáng.

Đại biểu nhấn mạnh thêm tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào việc huy động thêm vốn hay mở rộng đầu tư. Nền kinh tế còn phải sử dụng hiệu quả hơn những nguồn lực đang có, giải phóng năng lực sáng tạo và giảm chi phí do thể chế bất cập.

Vì vậy, ông kỳ vọng kỳ họp này sẽ góp phần tạo dựng một môi trường mà ở đó, người có đất đai, vốn, công nghệ và ý tưởng có thể đưa nguồn lực vào hoạt động kinh tế nhanh hơn, an toàn hơn, hiệu quả hơn.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh - Ảnh: QUỐC HỘI

Giải quyết các vấn đề cụ thể, tạo nền tảng ổn định cho phát triển lâu dài

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) nêu rõ với khối lượng công việc rất lớn của kỳ họp, điều bà quan tâm nhất là chất lượng các quyết sách của Quốc hội, đặc biệt các dự luật tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống người dân, hoạt động của doanh nghiệp và môi trường phát triển của đất nước.

Với việc sửa đổi Bộ luật Hình sự, bà cho rằng yêu cầu quan trọng là phải bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời xác định rõ ranh giới giữa vi phạm hình sự với vi phạm hành chính, tranh chấp dân sự và quan hệ kinh tế, thương mại.

Quy định về tội phạm và hình phạt phải đủ rõ để người dân, doanh nghiệp có thể nhận diện giới hạn pháp lý của hành vi, hạn chế cách hiểu và áp dụng không thống nhất.

Việc xử lý phải tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, bảo đảm không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không hình sự hóa những quan hệ dân sự, kinh tế chỉ vì có tranh chấp hoặc thiệt hại phát sinh.

Đây là điều có ý nghĩa đối với việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể và củng cố niềm tin vào môi trường pháp lý.

Bà cũng kỳ vọng sau khi luật được thông qua, cần tiếp tục quan tâm đến chất lượng văn bản hướng dẫn, điều kiện tổ chức thực hiện và cơ chế kiểm tra, giám sát.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) bày tỏ điều quan tâm nhất là việc hoàn thiện thể chế để tháo gỡ những vướng mắc đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Với khối lượng công việc lớn, nhiều dự án luật quan trọng được xem xét, kỳ vọng của bà Nga là mỗi quyết sách phải giải quyết được những vấn đề cụ thể, đồng thời tạo nền tảng ổn định cho phát triển lâu dài.

Như với Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, bà mong sửa đổi các luật này cần xử lý được những điểm chồng chéo, những thủ tục khiến dự án kéo dài, nguồn lực bị đình trệ và người dân phải chờ đợi.

Bà mong các quy định được thiết kế rõ ràng, minh bạch, giúp doanh nghiệp tiếp cận đất đai, triển khai dự án thuận lợi hơn, người dân thực hiện quyền của mình dễ dàng hơn...