Khổ như chủ nợ, tiền đi thì có cánh, tiền về thì ‘tùy duyên’

Hôm rồi, gặp lại một đồng nghiệp cũ, anh kể chuyện người thân có cho bạn vay 2 tỉ đồng để đầu tư mở quán ăn. Tiền trao tay, tình nghĩa đong đầy, niềm tin gửi gắm. Ai cũng nghĩ đã là anh em, bạn bè thì giúp nhau lúc khó khăn, có tiền làm ăn rồi trả, chuyện chẳng có gì phải lăn tăn.

Nhưng đời không như là mơ.

Đến hạn trả nợ, tiền thì chưa thấy đâu, còn tình anh em bỗng nhiên chuyển sang trạng thái… mất kết nối. Điện thoại gọi ít nghe, tin nhắn gửi nhiều trả lời ít. Tình thương mến thương ngày nào nay biến thành: đã "seen" nhưng không "reply'.

Đúng là khi cần tiền, người ta có thể kể khổ từ sáng đến tối. Khi đến hạn trả tiền, người cho vay lại phải tự hỏi không biết mình có đang làm phiền người ta không.

Khổ thế đấy!

Anh bạn hỏi tôi nên làm thế nào để thu hồi khoản tiền ấy. Tôi cũng phân tích các phương án, hướng dẫn những bước cần thiết để xử lý vụ việc.

Nhưng nói thật, dù chưa thể khẳng định kết quả, trong lòng tôi hiểu rằng với những khoản nợ kiểu này, đòi được tiền hay không đôi khi không chỉ phụ thuộc vào việc mình có lý, mà còn phụ thuộc vào việc người ta có khả năng, có thiện chí và có chịu trả hay không.

Đôi khi "e là không thể".

Pháp luật có con đường của pháp luật. Nhưng từ quyền đòi nợ trên giấy đến đồng tiền thực sự quay về túi mình, đôi khi là cả một hành trình dài hơn dự kiến.

Mẹ tôi trước đây cũng từng cho một vài người quen vay những khoản tiền 5-10 triệu đồng. Số tiền cho vay cộng lại thì không ít, nhưng số thu về chẳng được bao nhiêu. 

Có khoản nợ đến nay đã 15 năm vẫn chưa đòi được. Cuối cùng, mẹ chỉ thở dài: "Thôi, coi như mất!".

Nghe nhẹ tênh, nhưng tôi biết đằng sau hai chữ "coi như" ấy là bao nhiêu lần chờ đợi, bao nhiêu lần ngại ngần mở miệng, bao nhiêu lần muốn hỏi mà lại thôi vì còn nể nang tình nghĩa.

Nhắn tin thì sợ bị bảo làm phiền. Gọi điện thì sợ mất tình cảm. Nhắc nợ nhiều thì mang tiếng tính toán. Không nhắc thì không biết bao giờ mới đòi được tiền.

Thế nên mới có cái cảnh trớ trêu: Người cho vay là chủ nợ trên giấy, nhưng ngoài đời lại có khi phải sống theo sắc mặt của con nợ.

Từ những khoản nợ vài triệu đồng của mẹ đến những khoản nợ hàng tỉ đồng ngoài kia, tôi nhận ra một điều: Không ít người cho vay vì tin người, vì tình cảm, vì nghĩ rằng lúc người khác khó khăn thì mình giúp một tay, sau này họ ổn định sẽ trả lại.

Thế nhưng bên cạnh những trường hợp người vay mất khả năng trả thì còn cả trăm lý do "trên trời, dưới đất" khiến khoản tiền cho vay đi mãi không về.

Có ai từng rơi vào cảnh cho vay dễ như trở bàn tay, đòi nợ khó như lên trời chưa? 

Kể câu chuyện của mình đi. Biết đâu, đọc xong chuyện của nhau, chúng ta sẽ biết cách giúp người mà không tự đẩy mình vào cảnh khổ như… chủ nợ.