Vì sao người Trung Quốc không chuộng máy rửa bát?

Trong khi máy rửa bát đã trở thành thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình ở châu Âu, Mỹ và một số quốc gia châu Á, thì tại Trung Quốc , sản phẩm này vẫn chưa thực sự phổ biến. Điều đáng chú ý là dù sở hữu ngành công nghiệp thiết bị gia dụng phát triển và có nhiều thương hiệu nội địa, Trung Quốc vẫn là thị trường có tỷ lệ sử dụng máy rửa bát tương đối thấp.

Theo Hiệp hội Thiết bị điện gia dụng Trung Quốc (CHEAA), tỷ lệ hộ gia đình sử dụng máy rửa bát chỉ đạt 2,9% năm 2023. Năm 2024, tỷ lệ này ở mức 3,2%. Dù các nhà sản xuất liên tục cải tiến công nghệ, phát triển những mẫu máy nhỏ gọn và tiết kiệm nước, việc thuyết phục người tiêu dùng thay đổi thói quen vẫn là thách thức.

Dưới đây là những nguyên nhân họ không lựa chọn máy rửa bát.

Người Trung Quốc vẫn giữ thói quen rửa bát bằng tay. (Ảnh: SCMP)

Thói quen nấu ăn nhiều dầu mỡ

Một trong những lý do khiến máy rửa bát chưa được nhiều gia đình Trung Quốc ưa chuộng là đặc trưng của ẩm thực nước này. Nhiều món ăn Trung Quốc được chế biến bằng cách xào, chiên, rán với lượng dầu tương đối lớn. Sau mỗi bữa ăn, bát đĩa thường bám một lớp dầu mỡ, khiến việc làm sạch trở nên khó khăn hơn.

Với những gia đình thường xuyên nấu ăn tại nhà, việc rửa nồi, chảo và bát đĩa sau bữa ăn có thể tốn khá nhiều thời gian. Một số người lo ngại máy rửa bát không thể làm sạch hoàn toàn các vết dầu mỡ, đặc biệt khi thức ăn đã khô hoặc bám lâu trên bề mặt.

Trong khi đó, rửa bằng tay cho phép người dùng trực tiếp xử lý những vết bẩn cứng đầu bằng miếng bọt biển và nước rửa chén. Họ có thể tập trung cọ rửa những vị trí còn bám dầu mỡ, sau đó tráng lại bằng nước sạch.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều dòng máy rửa bát hiện đại được thiết kế với chương trình rửa chuyên sâu, nhiệt độ nước cao và khả năng làm sạch dầu mỡ. Dù vậy, tâm lý cho rằng rửa bằng tay hiệu quả hơn vẫn khiến một bộ phận người tiêu dùng Trung Quốc chưa sẵn sàng chuyển sang sử dụng thiết bị này.

Đồ ăn Trung Quốc nhiều dầu mỡ với bát đĩa đặc thù khiến việc dùng máy rửa bát trở nên khó khăn. (Ảnh: Baidu)

Quan niệm về việc rửa sạch bát đĩa

Một nguyên nhân khác xuất phát từ quan niệm về vệ sinh trong sinh hoạt gia đình. Với nhiều người Trung Quốc, bát đĩa phải được rửa kỹ, tráng nhiều lần bằng nước sạch mới có thể yên tâm sử dụng. Một số người có thói quen dùng tay kiểm tra bề mặt bát đĩa sau khi rửa để chắc chắn rằng không còn dầu mỡ hay cặn thức ăn. Họ cũng có thể tráng lại bát đĩa nhiều lần trước khi cất vào tủ.

Khi sử dụng máy rửa bát, người dùng không trực tiếp quan sát toàn bộ quá trình làm sạch. Họ phải chờ thiết bị hoàn thành chu trình mới lấy bát đĩa ra kiểm tra. Điều này khiến những người vốn quen với cách rửa truyền thống cảm thấy không thực sự yên tâm.

Ngoài ra, một số gia đình còn có thói quen tráng sơ bát đĩa trước khi cho vào máy. Nếu vẫn phải thực hiện công đoạn này, họ cho rằng việc sử dụng máy rửa bát không tiết kiệm được bao nhiêu thời gian so với rửa bằng tay. Dù máy rửa bát có thể làm sạch hiệu quả nếu được sử dụng đúng cách, việc thay đổi thói quen sinh hoạt vốn tồn tại lâu năm không phải điều dễ dàng.

Nhiều người Trung Quốc cho rằng rửa bằng máy rửa bát không sạch. (Ảnh: iStock)

Không phù hợp với nhà bếp

Đặc điểm nhà ở cũng ảnh hưởng đáng kể đến quyết định mua máy rửa bát của người Trung Quốc. Tại nhiều thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Quảng Châu, không ít gia đình sống trong những căn hộ có diện tích hạn chế. Không gian bếp thường được thiết kế nhỏ gọn, ưu tiên các thiết bị thiết yếu như bếp nấu, tủ lạnh và máy hút mùi.

Trong khi đó, máy rửa bát độc lập hoặc âm tủ thường cần một khoảng không gian nhất định để lắp đặt. Với những căn bếp đã hoàn thiện, việc bổ sung thiết bị này có thể đòi hỏi phải thay đổi hệ thống tủ bếp, đường cấp nước và thoát nước.

Một số gia đình cũng không muốn hy sinh diện tích lưu trữ để lắp đặt máy rửa bát. Đặc biệt, những căn hộ cũ thường không được thiết kế sẵn vị trí dành cho thiết bị này, khiến việc lắp đặt trở nên phức tạp và tốn kém. Mặc dù các nhà sản xuất đã phát triển nhiều mẫu máy rửa bát mini, máy để bàn và máy rửa bát dung tích nhỏ, không phải gia đình nào cũng thấy chúng phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Khi lắp máy rửa bát, gia chủ phải tính thêm ổ địa, ống nước, gây khó cho các căn bếp nhỏ. (Ảnh: iStock)

Chi phí cao

Giá thành cũng là yếu tố khiến một số người tiêu dùng Trung Quốc cân nhắc trước khi mua máy rửa bát. Ngoài chi phí mua thiết bị ban đầu, người dùng còn phải tính đến tiền điện, nước, chất tẩy rửa chuyên dụng và chi phí bảo dưỡng. Với những gia đình ít nấu ăn hoặc chỉ có một vài thành viên, khoản đầu tư này có thể không thực sự cần thiết.

Trong khi đó, rửa bát bằng tay chỉ cần nước rửa chén và một số dụng cụ đơn giản. Nếu gia đình có ít bát đĩa, việc rửa sau mỗi bữa ăn thường không mất quá nhiều thời gian. Một số người cũng lo ngại chi phí sửa chữa khi máy gặp sự cố, đặc biệt đối với những thiết bị có cấu tạo phức tạp. Nếu không sử dụng thường xuyên, họ có thể cho rằng số tiền bỏ ra để mua máy không tương xứng với lợi ích nhận được.

Tuy nhiên, xét về lâu dài, máy rửa bát có thể giúp tiết kiệm thời gian và giảm lượng nước tiêu thụ so với việc rửa bằng tay không hiệu quả. Mức tiết kiệm thực tế còn phụ thuộc vào loại máy, chương trình rửa và cách sử dụng.

Quan niệm về công việc gia đình

Ở nhiều gia đình Trung Quốc, việc rửa bát sau bữa ăn vẫn được xem là một phần quen thuộc của sinh hoạt hằng ngày. Một số người không cảm thấy công việc này quá nặng nhọc, đặc biệt khi gia đình có ít thành viên. Với những người đã quen tự tay dọn dẹp sau mỗi bữa ăn, máy rửa bát đôi khi không phải thiết bị thực sự cần thiết. Họ có thể tranh thủ rửa bát ngay sau khi ăn, chỉ mất vài phút nếu số lượng bát đĩa không nhiều.

Bên cạnh đó, sự khác biệt về quy mô gia đình cũng ảnh hưởng đến nhu cầu. Những gia đình đông người, thường xuyên tổ chức ăn uống tại nhà có thể cần máy rửa bát hơn các hộ gia đình ít thành viên.

Ngược lại, người sống một mình hoặc các cặp vợ chồng trẻ có thể thấy việc rửa bằng tay đơn giản hơn. Máy rửa bát vì thế có thể phù hợp với những gia đình bận rộn muốn giảm bớt công việc sau bữa ăn, dù không phải ai cũng sẵn sàng đầu tư ngay lập tức.