Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Việt Nam hướng tới một thị trường vốn sâu và rộng hơn

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, phát biểu tại hội nghị - Ảnh: BTC

Phát biểu tại Diễn đàn chuyên đề Việt Nam trong khuôn khổ hội nghị thường niên Diễn đàn chứng khoán châu Á (ASF AGM) lần thứ 31, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước sang một chương mới sau hơn 26 năm phát triển.

Nâng hạng thị trường là khởi đầu cho hành trình mới

Một trong những dấu mốc quan trọng là Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo bà Phương, đây là kết quả của nhiều năm cải cách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng và giúp thị trường dễ tiếp cận hơn với nhà đầu tư quốc tế.

Quy mô thị trường gia tăng đáng kể. Vốn hóa thị trường cổ phiếu trên hai sở giao dịch HOSE và HNX đạt khoảng 404 tỉ USD, tương đương 81,7% GDP. Giá trị giao dịch cổ phiếu bình quân từ đầu năm đến nay khoảng 1 tỉ USD mỗi phiên. Đến cuối tháng 9-2026, số tài khoản chứng khoán đạt gần 13 triệu tài khoản.

"Những con số này chứng minh quy mô và tiềm năng ngày càng lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên chúng tôi nhận thức rất rõ một điều: Việc nâng hạng thị trường không phải là điểm đến cuối cùng. Đó là sự khởi đầu của một hành trình mới", Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán chia sẻ.

Theo bà Phương, dấu mốc nâng hạng không chỉ đơn thuần là quy mô lớn hơn, mà quan trọng là thị trường phải minh bạch, hiệu quả, an toàn và gắn kết chặt chẽ hơn với các chuẩn mực quốc tế.

Lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán nhấn mạnh trong những năm tới, Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì các cải cách thị trường, hoàn thiện hơn nữa khuôn khổ pháp lý và quản lý, tăng cường công khai minh bạch và quản trị công ty, nâng cao chất lượng và sự đa dạng của các sản phẩm, mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Đồng thời làm cho thị trường trở nên dễ tiếp cận và minh bạch hơn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

5 định hướng trọng tâm

Ông Nguyễn Hoàng Dương - Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết bên cạnh những kết quả tích cực, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu vẫn còn khiêm tốn so với mục tiêu 120% GDP, quy mô thị trường trái phiếu đạt 58% GDP, trong đó trái phiếu doanh nghiệp đạt tối thiểu 25% GDP đến năm 2030.

Theo ông Dương, để đáp ứng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, bên cạnh tín dụng ngân hàng, thị trường vốn cần được phát triển cấu trúc theo hướng đủ sâu, đủ rộng, minh bạch, hấp thụ và phân bổ hiệu quả các nguồn vốn trung, dài hạn.

Để đạt mục tiêu này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định 5 định hướng trọng tâm.

Thứ nhất, tái cân bằng cấu trúc dẫn vốn của nền kinh tế. Ông Dương cho biết tín dụng ngân hàng sẽ vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng, nhưng nhu cầu vốn trung và dài hạn sẽ từng bước được dịch chuyển sang thị trường vốn. 

Thứ hai là đa dạng công cụ nợ bằng đồng nội tệ. Bên cạnh trái phiếu chính phủ là giữ vai trò định chuẩn, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để nghiên cứu hoàn thiện khung khổ pháp lý cho trái phiếu hạ tầng, trái phiếu dự án, trái phiếu chính quyền địa phương và chứng khoán hóa tài sản.

Thứ ba là xây dựng cơ sở nhà đầu tư tổ chức dài hạn. Một thị trường đủ sâu cần nguồn vốn dài hạn tương xứng từ các định chế đầu tư chuyên nghiệp như là quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm.

Bên cạnh đó Ủy ban Chứng khoán cũng khuyến khích các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ chuyển dần từ việc đầu tư trực tiếp trên thị trường sang đầu tư gián tiếp, qua các quỹ được quản lý chuyên nghiệp.

Thứ tư là phát triển tài chính bền vững theo chuẩn mực quốc tế. Tập trung các giải pháp để xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh, bao gồm trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội, trái phiếu bền vững, tài chính hỗn hợp, thị trường tín chỉ carbon,...

Thứ năm là chủ động hội nhập sâu hơn để làm giảm chi phí huy động vốn, thông qua việc xây dựng lộ trình áp dụng các báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), nâng cao tiêu chuẩn quản trị công ty theo thông lệ của OECD và khuyến khích công bố thông tin ESG. Hướng tới nâng hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư (Investment Grade) và thúc đẩy vận hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Ông Dương cho biết mục tiêu cụ thể tiếp theo là sẽ duy trì xếp hạng của FTSE và đáp ứng tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI, cũng như thị trường mới nổi nâng cao của FTSE đến năm 2030.