Quản lý chặt giá thiết bị y tế từ khâu nhập khẩu đến bệnh viện

Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về xây dựng, ban hành chính sách y tế tiêu biểu quý 4-2026 - Ảnh: D.LIỄU

Cuộc họp do Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà chủ trì. Mở đầu cuộc họp, Thứ trưởng Hà thông tin về một số chính sách, thông tư và hướng dẫn đang được Bộ Y tế xây dựng, tham mưu và ban hành trong lĩnh vực y tế.

Quản lý giá thiết bị y tế theo toàn bộ chuỗi cung ứng

Trao đổi về việc quản lý giá thiết bị y tế, TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế - Bộ Y tế, cho biết quản lý giá thiết bị y tế lần đầu được quy định tại Nghị định 98-2021.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã phát sinh một số điểm chưa phù hợp. Qua chỉ đạo của Chính phủ, cùng với công tác kiểm tra, theo dõi một số vụ việc, Bộ Y tế đã rà soát và nhận thấy cần thể chế hóa các nguyên tắc quản lý giá thiết bị y tế ở cấp luật, làm cơ sở để quy định cụ thể các nội dung liên quan.

Theo ông Lợi, dự thảo sửa đổi hiện đã được lấy ý kiến rộng rãi, trong đó có các nội dung về quản lý giá thiết bị y tế. Điểm mới trong cách tiếp cận lần này là quản lý theo vòng đời thiết bị và toàn bộ chuỗi cung ứng.

Việc quản lý sẽ được thực hiện từ khâu nhập khẩu, cấp phép đến mua sắm, thuế, hải quan, đấu thầu và thanh toán bảo hiểm. Các hệ thống dữ liệu liên quan sẽ được kết nối, liên thông và chia sẻ giữa các cơ quan.

Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về việc liên thông, chia sẻ dữ liệu gắn với mã định danh của từng thiết bị y tế. Việc quản lý bằng mã định danh được kỳ vọng giúp minh bạch hơn chuỗi cung ứng, đồng thời tăng khả năng truy xuất nguồn gốc thiết bị trong quá trình lưu thông và sử dụng.

Qua đó, các cơ sở kinh doanh, chủ sở hữu thiết bị y tế cũng phải minh bạch hơn về quá trình và hướng cung ứng sản phẩm.

"Mục tiêu là đưa giá về đúng nguyên tắc, quản lý theo chuỗi cung ứng và theo vòng đời, chứ không cấm hoặc hạn chế các đơn vị phân phối", ông Lợi nói.

Theo ông, để một sản phẩm từ nhà sản xuất đến người sử dụng phải qua nhiều công đoạn. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để các công đoạn này được minh bạch, đồng thời giảm những khâu không cần thiết và hạn chế các chi phí phát sinh không cần thiết.

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Bộ Y tế - Ảnh: D.LIỄU

Sẽ kê khai, niêm yết giá trực tuyến

Một hướng quản lý khác đang được Bộ Y tế nghiên cứu là thực hiện niêm yết và kê khai giá thiết bị y tế trực tuyến trên hệ thống cơ sở dữ liệu của ngành y tế.

Hệ thống sẽ lưu trữ các thông tin theo quy định của pháp luật về giá, đồng thời bổ sung những thông tin đặc thù của thiết bị y tế để phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá và công tác quản lý nhà nước.

Bộ Y tế kỳ vọng các cơ chế này sẽ góp phần minh bạch thị trường thiết bị y tế, giúp việc lưu thông, phân phối thiết bị đến các cơ sở sử dụng bảo đảm các nguyên tắc về chất lượng và giá cả.

Tuy nhiên, ông Lợi lưu ý cần phân biệt rõ giữa giá kê khai, giá niêm yết với giá hình thành trong đấu thầu.

Theo ông, pháp luật về giá và pháp luật về đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau. Vì vậy không thể đồng nhất giá kê khai, giá niêm yết với giá kế hoạch trong đấu thầu.

Giá hình thành trong một gói thầu chịu tác động của nhiều yếu tố như giá nhập khẩu, đào tạo, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế và các chi phí liên quan.

Bên cạnh đó, giá đấu thầu còn phụ thuộc vào số lượng mua, thời điểm thanh toán, thời điểm giao hàng và nhiều yếu tố khác.

"Vì vậy cần tiếp cận giá trong đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu và phân biệt với cơ chế quản lý giá, kê khai giá, niêm yết giá", ông Lợi nói.