16 tuổi từ núi về TP.HCM làm mướn, học bổ túc đoạt giải hóa, 21 tuổi vay tiền vào đại học

 miề

Phan Minh Thuận, tân sinh viên Trường đại học Tây Nguyên - Ảnh: LÊ TRUNG

Nghỉ học năm lớp 9 rồi bôn ba đến TP.HCM kiếm sống, Thuận học bổ túc lại lớp 9, từng đoạt loạt giải thưởng của TP.HCM và giờ đây dũng cảm vay 9 triệu đồng để bước vào cánh cửa đại học.

Nỗi buồn bã lớn nhất là tự quyết định bỏ học

Trên đường từ phố về nhà ở xã biên giới Ia Rvê (tỉnh Đắk Lắk) cả trăm cây số, Thuận kể về tuổi thơ sống trong cảnh cơ cực, nghèo khó bủa vây. "Tôi hối hận khi nghỉ học, may mà còn kịp quay đầu…", cậu tâm sự.

Con đường đất dài vào nhà những ngày này ngập ngụa bùn. Ngôi nhà lọt thỏm giữa rẫy sắn, vườn dừa, nơi chứng kiến tuổi thơ đầy dông bão của Thuận.

22 năm trước, bố mẹ Thuận rời miền Tây lên vùng biên viễn này lập nghiệp theo diện kinh tế mới. Ký ức của Thuận là những chuyến di cư dài đằng đẵng theo bước chân làm thuê của cha mẹ. 

Cha mẹ dựng lều trại ở đồi rẫy nào, mấy anh em cậu lại theo học ở ngôi trường gần đó.

Năm Thuận học lớp 6, bố mẹ ly hôn. Một mình mẹ gồng gánh nuôi ba đứa con trong cảnh nợ nần, túng thiếu. Cái nghèo khắc nghiệt đến mức chị gái Thuận phải bỏ học vào TP.HCM làm giúp việc từ năm 14 tuổi.

"Làm mướn ở đâu cách nhà vài chục cây số thì mấy đứa nhỏ theo mình tới đó, dựng lều ở rẫy cho ở", bà Mười nhớ lại. Vài năm sau ly dị, mẹ Thuận bước thêm bước nữa.

Năm lớp 9, nghe mẹ đau đáu thở dài về việc túng thiếu, nợ nần bủa vây, Thuận quyết định dừng học, lao vào những ngày tháng bán lưng cho trời tại các rẫy dưa, rẫy sắn phụ mẹ nuôi em.

Bà Mười xót xa: "Nó ham học lắm nhưng tôi khổ quá lo không nổi. Nó nghỉ học, lòng tôi như đứt từng đoạn ruột". Ngay cả cô giáo chủ nhiệm và bí thư chi bộ thôn năm đó đến nhà thuyết phục, Thuận cũng đành gạt nước mắt lắc đầu.

Thuận nói rằng giai đoạn đó mình rất buồn bã, không biết định hướng thế nào. "Từ các rẫy bí, dưa, sắn, ai mướn gì thì hai mẹ con làm nấy", Thuận nói.

Thuận và người mẹ xúc động khi nhớ tới khoảng thời gian khó khăn, khổ cực đã quyết định bỏ học giữa chừng để làm thuê phụ mẹ - Ảnh: LÊ TRUNG

Cuộc phiêu lưu tuổi 16 xa hàng trăm cây số để... kiếm tiền

Năm 2021 tròn 16 tuổi, một người cậu đang làm quản đốc một công ty cơ khí ở TP.HCM đưa Thuận xuống đó học nghề để cháu tự nuôi sống bản thân.

Giữa lúc đại dịch COVID-19 bùng phát dữ dội, chàng thiếu niên miệt mài vật lộn với máy móc, dầu nhớt để mưu sinh. Thế nhưng khát vọng con chữ chưa bao giờ tắt trong chàng trai trẻ.

Nhìn bạn bè đồng trang lứa cắp sách đến trường, Thuận "hối hận vì đã bỏ học giữa chừng". Thuận chợt nghĩ bằng tuổi mình các bạn đang đến trường, còn mình suốt ngày vật lộn với máy móc, linh kiện, dầu nhớt. "Khi đã suy nghĩ chín, mình quyết định đi học lại, nếu không chắc sẽ hối hận cả đời", Thuận kể.

Ở tuổi 17, sau một năm tích cóp được chút vốn liếng, Thuận đưa ra quyết định táo bạo: quay lại trường bổ túc học… lớp 9 tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên quận Tân Phú (TP.HCM), và vẫn đi làm thuê để kiếm tiền học.

Dù lam lũ kiếm sống song Thuận vẫn đạt thành tích học tập đáng nể, nhiều giải thi học viên giỏi cấp thành phố - Ảnh: LÊ TRUNG

Cuộc sống của Thuận trở thành một cuộc chạy đua nghẹt thở với thời gian. Sáng làm việc tại xưởng, chiều tối nuốt vội bát cơm rồi lao đến lớp học, miệt mài với con chữ.

Từ năm lớp 10, ban ngày Thuận làm ở công ty, tối đi học. Sáng bắt đầu chạy đua với công việc tới tận chiều, rồi chạy tới trường tìm con chữ, đến gần khuya mới kết thúc một ngày vừa làm vừa học. "Giai đoạn đó thực sự bào mòn sức lực của mình. Nhưng ước mơ đỗ đại học đã thôi thúc tôi mạnh mẽ", Thuận bộc bạch.

Đến năm lớp 12, Thuận nghỉ việc ở xưởng cơ khí, chuyển sang chạy xe công nghệ để có thời gian ôn thi. "Những lúc chạy xe trò chuyện với khách, nghe chuyện đời của mình, lúc trả tiền có người còn cho thêm và dặn hãy cố gắng học tập", Thuận nhớ lại.

Thuận phụ mẹ công việc nương rẫy mỗi khi về nhà - Ảnh: LÊ TRUNG

Ngẩng cao đầu vào đại học dù vẫn phải vay nợ đóng học phí

Mọi nỗ lực phi thường đã được đền đáp xứng đáng. Thuận chính thức nhận giấy báo trúng tuyển ngành khoa học cây trồng, Trường đại học Tây Nguyên (Đắk Lắk).

Đối với Thuận, đây không chỉ là tấm vé đổi đời, mà là minh chứng cho việc "quay đầu là bờ" đầy ngoạn mục.

Thuận đã thuê một căn phòng trọ nhỏ gần trường. Nhờ chính sách vay vốn sinh viên nghèo, Thuận xin vay nộp học phí kỳ đầu tiên hơn 9 triệu đồng.

Biết tin Thuận đậu đại học, cả xóm vùng biên như chộn rộn bởi giữa cái nghèo khó, đậu đại học là một ước mơ đối với bao gia đình. Bà con chòm xóm tìm đến chúc mừng.

Thành quả ấy cũng phần nào khiến người mẹ từng đau lòng vì để con đứt gánh giữa đường tự hào dù giọng bà nghẹn ngào: "Nó đậu tôi mừng lắm".

Hành trình phía trước còn dài, Thuận dự định sẽ tìm việc làm thêm tại các công ty phân bón, cây giống, thuốc bảo vệ thực vật để có thể theo đuổi việc học.

Câu chuyện của Phan Minh Thuận chính là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho những ai tin rằng chỉ cần không bỏ cuộc, nghịch cảnh nào cũng có thể vượt qua.

Biết tin Thuận đậu đại học, bà con chòm xóm đến nhà chúc mừng, động viên - Ảnh: LÊ TRUNG

Dọn cỏ ở rẫy sắn - Ảnh: LÊ TRUNG

Thuận thuê phòng trọ ở cùng với em trai cũng đang học bổ túc - Ảnh: LÊ TRUNG