Người cao tuổi, người nằm một chỗ sẽ được khám sức khỏe tại nhà

Khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí - Ảnh: N.M.

Qua tổng hợp báo cáo sơ kết về khám sức khỏe định kỳ cho người dân của các địa phương, Bộ Y tế ghi nhận nhiều vướng mắc liên quan đến hướng dẫn chuyên môn; tổ chức khám tại vùng có diện tích rộng, dân cư phân tán và tình trạng thiếu nhân lực, đặc biệt là bác sĩ tại tuyến cơ sở.

Người cao tuổi, người khuyết tật có thể được khám tại nhà

Theo Bộ Y tế, một số địa phương phản ánh khó khăn trong tổ chức khám đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ; chưa có hướng dẫn cụ thể về phương thức thực hiện phù hợp đối với các nhóm này.

Trả lời về vấn đề này, Bộ Y tế cho phép địa phương tổ chức khám tại nhà hoặc tổ chức đoàn khám lưu động khi cần thiết.

Với những địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, địa phương được chủ động xây dựng phương án phù hợp, huy động các cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện và tổ chức khám lưu động.

Các điểm khám có thể được bố trí tại trạm y tế, điểm trạm, thôn, bản... nhưng đơn vị thực hiện vẫn phải bảo đảm đầy đủ điều kiện chuyên môn theo quy định.

Bộ Y tế cũng đề nghị địa phương chủ động rà soát người dân, vận động người dân tham gia, bố trí nhân lực và phân công trách nhiệm trong tổ chức khám.

Về nhân lực, người thực hiện khám sức khỏe phải bảo đảm điều kiện về giấy phép hành nghề, phạm vi hành nghề và năng lực chuyên môn. Với các đợt khám tập trung hoặc lưu động, địa phương cần chủ động xây dựng phương án nhân lực phù hợp.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và công nghệ thông tin trong quá trình triển khai.

Không phải ai cũng làm xét nghiệm

Về nội dung chuyên môn, Bộ Y tế cho biết đã có hướng dẫn nội dung khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc cho người dân trên toàn quốc, theo từng nhóm đối tượng và độ tuổi.

Nội dung khám sức khỏe thực hiện theo Thông tư 25/2026/TT-BYT. Với một số nhóm đặc thù như cán bộ, trẻ em và học sinh, người hành nghề lái xe, nhân viên hàng không, người điều khiển phương tiện đường sắt, thuyền viên..., việc khám tiếp tục thực hiện theo các quy định chuyên ngành hiện hành.

Đáng chú ý, trước đề nghị của địa phương về việc ban hành một danh mục xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh bắt buộc cho tất cả người dân, Bộ Y tế nêu rõ: người từ đủ 6 tuổi trở lên không bắt buộc phải thực hiện tất cả các nội dung cận lâm sàng.

Các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và kỹ thuật cận lâm sàng được thực hiện theo chỉ định chuyên môn của bác sĩ.

Đối với khám sàng lọc miễn phí, Bộ Y tế cho biết đang nghiên cứu, hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn theo kế hoạch triển khai.

Một vấn đề khác được nhiều địa phương quan tâm là người dân đã khám, xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh trước đó trong năm có phải làm lại hay không.

Theo Bộ Y tế, bác sĩ có thể xem xét, sử dụng các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và dịch vụ kỹ thuật y tế đã có nếu những kết quả này có thể truy cập trên Cổng tiếp nhận dữ liệu của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, Hệ thống cơ sở dữ liệu VNeID hoặc Sổ sức khỏe điện tử cá nhân.

Nếu kết quả vẫn còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán, bác sĩ không chỉ định thực hiện lại, nhằm tránh lãng phí và giảm việc người dân phải làm các xét nghiệm trùng lặp.

Trạm y tế thiếu bác sĩ có thể được tăng cường

Với những trạm y tế chưa đủ điều kiện tổ chức khám sức khỏe định kỳ, Bộ Y tế cho biết theo quy định hiện hành, cơ sở tổ chức khám sức khỏe phải bảo đảm các bộ phận khám lâm sàng, cận lâm sàng, nhân lực và điều kiện cần thiết để thực hiện việc khám theo quy định.

Tuy nhiên Thông tư 25/2026/TT-BYT không quy định một danh mục kỹ thuật cận lâm sàng cố định cho khám sức khỏe định kỳ, mà thực hiện theo chỉ định của bác sĩ.

Vì vậy việc thiếu một số thiết bị cận lâm sàng không đồng nghĩa trạm y tế không thể công bố đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ, nếu vẫn đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Trong trường hợp thiếu bác sĩ chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt..., Sở Y tế có thể tăng cường bác sĩ về làm việc tại trạm y tế theo thời gian cố định trong tuần. Qua đó trạm y tế có thể bảo đảm điều kiện thực hiện khám sức khỏe định kỳ trong khoảng thời gian được tăng cường nhân lực.

Nếu trạm y tế cấp xã vẫn không đủ điều kiện, UBND cấp xã hoặc cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh có thể chỉ đạo cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc lựa chọn trạm y tế làm địa điểm tổ chức khám sức khỏe lưu động theo quy định.