Trúng tuyển năm 2025 nhưng nữ sinh Đà Nẵng không có tiền nhập trường, đi làm công nhân để 'học bằng được'

Bữa cơm đạm bạc của gia đình Như - Ảnh: B.D.

Tháng 9 năm nay, cô gái nghèo xứ Quảng ấy lại tới trường đại học, cùng 7,3 triệu đồng dành dụm sau 1 năm làm công ở xưởng inox, cùng khoản tiền vay "nóng" của mẹ, Như đóng 19,5 triệu đồng, chạm tay vào giấc mơ sinh viênn.

Giọt nước mắt của mẹ và con bò của ông ngoại 

Nhỏ, thấp hơn hẳn người bình thường và mang một khuôn mặt u sầu, bà Nguyễn Thị Bích Hạnh (46 tuổi) - mẹ của Như và là người mẹ đơn thân một mình nuôi 3 đứa con - ngồi trong căn nhà sơ sài dựng ở rìa khu dân cư nghèo ven TP Đà Nẵng.

Giờ bà Hạnh vẫn khóc tủi thân khi kể lại khoảnh khắc tròn 1 năm trước, hai mẹ con bà dắt nhau đến 1 trường đại học để xin được "học nợ".

"Ở quê khổ quá nên ai cũng khuyên nhủ cháu nghỉ học để đi làm công nhân.

Sáng đó, cháu xin được ông ngoại 300.000 đồng rồi đón xe buýt ra chỗ tôi đang ở trọ đi làm. Như khóc và bảo con muốn được đi học, mẹ xuống trường "bảo lãnh" cho con.

Tôi tất tưởi dẫn Như tìm tới nơi tiếp nhận hồ sơ. Tôi cố gắng tìm lời xin người ta cho con gái tôi được vào học, khi có hồ sơ sinh viên rồi thì sẽ về xã làm thủ tục vay vốn sinh viên và đóng các khoản phí sau nhưng không được.

Tôi an ủi dắt con ra về. Hai mẹ con dù cố gắng kìm nén vẫn khóc từ cổng trường đại học về đến nhà trọ. Nghĩ mình khổ tủi thân quá, nhưng cũng xót xa, bất lực vì thương con gái" - bà Hạnh nói.

Như phụ mẹ lo cho em ăn uống sau thời gian lên lớp - Ảnh: BÁ DŨNG

19 tuổi, đúng ra đã ngồi ở trường đại học qua năm thứ 2, giờ đây Nguyễn Thị Như mới chính thức là tân sinh viên. Như bật khóc khi nhớ về lần xin nợ học phí đầu tiên trong tay không có đồng bạc nào.

"Khi tôi đậu đại học, cả nhà ở quê bàn tới bàn lui, nhưng không ai có khoản nào đáng giá. Nhà ông ngoại - nơi tôi ở từ nhỏ - đang nuôi một con bò được nhà nước cấp giống hỗ trợ hộ khó khăn.

Tôi thèm đi học quá nên xin ông bà bán con bò này. Lúc đầu ông bà không đồng ý, bảo đây là cả tài sản, lại là con bò được nhà nước cấp, nhưng sau đó thương tôi nên ông bà cũng đồng ý. Tuy nhiên khi hỏi người mua thì bò nhỏ quá, chỉ bán được 6 triệu đồng, không đủ nửa số tiền đóng trong học kỳ 1 nên con bò giữ lại.

Tôi ra thành phố, một mình tìm tới trường, cầm tờ đơn xác nhận hoàn cảnh khó khăn và xin được cho khất nợ học phí thời gian đầu, nhưng không được đồng ý. Tôi nghĩ rằng người tiếp nhận cũng làm theo chức trách, nguyên tắc, vì tôi cũng không có phương hướng rõ ràng phụ thuộc vào việc vay được hay không, nên tôi không trách cứ gì", Như kể lại.

Rồi Như về năn nỉ mẹ dẫn đi xin lần 2, nhưng cũng không thành.

Người phụ nữ mang tên "Bích Hạnh" nhưng đời nhiều bất hạnh

Lần theo những dòng tự thuật trong đơn xin học bổng Tiếp sức đến trường, phóng viên tìm đến khu dân cư của người lao động nghèo ở dọc kênh Đa Cô, phường Hòa Khánh, TP Đà Nẵng.

Một ngôi nhà, đúng hơn là túp lều thưng kín bốn bề bằng tôn nằm ẩm thấp giữa bãi đất hoang. Dù chỉ có nền gạch, một chiếc giường, cái bếp gas cùng mấy đồ đạc sơ sài cũng là một tổ ấm cho một người mẹ công nhân đơn thân và 3 cô con gái bé nhỏ.

Ngôi nhà nằm giữa khu đất trống trải lâu nay là chỗ che nắng mưa cho mẹ con Như - Ảnh: BÁ DŨNG

Tôi đến lúc bữa trưa. Trên chiếc mâm chỉ có nồi cơm trắng, mấy miếng củ cải luộc, bát nước mắm nhạt. Chỉ có vậy nhưng với cả gia đình thì đã là niềm vui.

"Chúng con chủ yếu ăn cho no bụng là được" - cô em gái mới 11 tuổi của Như nói hồn nhiên.

Bà Hạnh được cha mẹ đặt cái tên là Bích Hạnh, nhưng mấy người biết cuộc đời bà thì bảo đúng hơn tên bà phải là "Bất Hạnh". Bà sinh ra đã nhỏ, thấp, lớn lên thì đi vào Nam làm công nhân và lấy người chồng cùng cảnh ngộ quê ở miền Tây.

28 Tết năm 2007, khi hai vợ chồng mới sinh được con gái là Nguyễn Thị Như thì chồng bà Hạnh bị té xe, chấn thương sọ não. Vì gia đình vợ cực khổ quá nên gia đình bên nội đưa cha Như đi các bệnh viện để chăm sóc, tới nay còn hay mất bà Hạnh không biết.

Như được gửi cho ông bà ngoại chăm sóc từ bé để mẹ đi làm xa. Tới năm 2013, bà Hạnh đi thêm bước nữa, nhưng không hạnh phúc, bà ôm các con rời đi.

Mái nhà hoang nhưng là mái nhà mơ ước 

Một ngày cách đây không lâu, khi đi lang thang ở dọc đường Phạm Như Xương, bà Hạnh được một người cùng khổ mách nước có căn nhà bỏ hoang nằm ở khu đất trong vùng quy hoạch. Chủ nhà đang tìm người khó khăn để cho ở, không thu tiền.

Bà Hạnh tìm tới hỏi rồi được đồng ý cho tá túc. Chủ nhà còn kéo điện, bắt nước, thưng lại các tấm tôn cho bốn mẹ con ở tới nay.

Dù chỉ là một túp lều nằm trơ trọi ngoài rìa khu dân cư, mưa thấm dột tứ bề, nước lụt lên mỗi lần có mưa xuống nhưng lại là cả niềm khao khát của bốn mẹ con bà Hạnh.

Đậu đại học nhưng không thể nhập học trong năm đầu tiên, giờ đây lần thứ hai Như đã thành sinh viên trong cảnh ngổn ngang khốn khó - Ảnh: BÁ DŨNG

Nghị lực hơn người, chưa học được thì đi làm, phải đi học cho bằng được

Nguyễn Thị Như cho biết từ lúc sinh ra mình được mẹ gửi cho ông bà ngoại nuôi, ông bà cũng làm nông trong cảnh cơ cực. Không cha, xa mẹ, Như vẫn nỗ lực học hành, đạt học sinh giỏi vào cuối năm THPT.

Năm 2025, Như dùng kết quả học tập để xét học bạ và trúng tuyển vào một trường đại học. Sau 2 lần tìm tới trường xin khất nợ nhưng không được chấp thuận, Như quay về quê lấy đồ áo rồi xin ra ở cùng mẹ và 2 em để đi làm thêm, dành dụm tiền để đặt mục tiêu năm nay đăng ký tiếp đại học.

Như nói với hoàn cảnh của mình thì không có cách nào thay đổi số phận ngoài việc ráng học - Ảnh: BÁ DŨNG

Kỳ thi năm nay, Như đăng ký và trúng tuyển vào chuyên ngành văn - báo chí Đại học Duy Tân Đà Nẵng. Như nói đây là ngành học mình yêu thích từ nhỏ, luôn hướng mục tiêu tới. Dù vậy, khoản học phí mỗi năm vượt quá khả năng của mẹ con nên phía trước đầy gian nan.

"Năm qua tôi đi làm thợ inox trong xưởng của mẹ. Khoản tiền có được tôi dành phụ mẹ thêm để nuôi em, tôi cũng tích cóp được 7,3 triệu đồng.

Mấy hôm đi làm thủ tục, mẹ đi vay nóng để đủ 19,5 triệu đồng cho tôi đóng lộ phí ban đầu. Sau này học ổn định rồi thì sẽ "gỡ dần dần". Tôi quyết tâm học vì nghĩ rằng chỉ có học mới có cơ hội thoát khổ, không lặp lại cuộc đời cơ cực như mẹ" - Như nói.