Lũ gây ngập ở Đồng Nai: Chủ đầu tư cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu lý giải ra sao?

Chủ đầu tư xác định cống ngang cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu được thiết kế, thi công theo hồ sơ đã phê duyệt - Ảnh: A LỘC

Ngày 26-9, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Đồng Nai có báo cáo gửi UBND TP về tình trạng ngập tại khu dân cư phường Phước Tân, nằm sát cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Trước đó, ngày 14-9, Tuổi Trẻ có bài viết phản ánh tình trạng lũ gây ngập tại khu phố Hương Phước, trong đó đề cập việc cống qua cao tốc đặt lệch dòng chảy, khiến nước khó tiêu thoát.

Cống ngang cao tốc được thiết kế theo hồ sơ phê duyệt

Ngay sau đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Đồng Nai (chủ đầu tư dự án thành phần 1) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Phước Tân kiểm tra thực tế khu vực cống ngang cao tốc tại Km 1+950 và cầu sông Buông tại Km 2+574.

Theo Ban quản lý, đoạn cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu qua tổ 9B1 nằm cách bờ phải sông Buông khoảng 30-200m, cắt qua một con suối nhỏ tại Km 1+950. Đây là nơi tập trung nước từ lưu vực qua khu dân cư.

Dựa trên chuỗi số liệu thủy văn 35 năm, đơn vị tư vấn thiết kế bố trí cống hộp có khẩu độ 3x2m, đặt xiên góc 110 độ so với tuyến cao tốc, theo hướng dòng suối hiện hữu để thoát nước ra sông Buông.

Trước đó, tháng 6-2025, chủ đầu tư cùng các đơn vị tư vấn, nhà thầu và đại diện người dân tổ 9B1 kiểm tra thực tế.

Kết quả cho thấy cao độ đáy cống theo thiết kế tương đồng với cao độ đáy suối, phù hợp với hiện trạng thoát nước khu vực.

Đối với cầu vượt sông Buông tại Km 2+574, nhà thầu xây dựng cầu tạm Bailey dài 24m, trọng tải 60 tấn bắc qua sông Buông để chuyên chở vật liệu phục vụ thi công gói thầu số 18.

Ban quản lý nhận định cầu tạm và mố cầu tạm có thể làm thu hẹp cục bộ mặt cắt thoát nước trong thời gian tồn tại.

"Qua rà soát hồ sơ và kiểm tra hiện trường, bước đầu xác định cống ngang và cầu vượt sông Buông được thiết kế, thi công theo hồ sơ đã phê duyệt", báo cáo nêu.

Lũ sông Buông dâng cao khiến hàng trăm hộ dân ở khu phố Hương Phước, phường Phước Tân, TP Đồng Nai ngập suốt 3 ngày (ảnh chụp ngày 11-9) - Ảnh: A LỘC

Sông Buông bồi lắng, dòng chảy thu hẹp gây ngập úng

Theo báo cáo, tình trạng ngập tại các tổ 9B1, 9A, 9B và 9C thuộc khu phố Hương Phước, phường Phước Tân đã xảy ra nhiều năm, trước khi thi công cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Trong đó, trận lũ năm 2008 khiến khu dân cư ngập sâu 1,5-2m. Các năm 2016, 2019 và 2022 tiếp tục ngập. Riêng tháng 10-2024, nhiều khu vực ngập sâu 1-1,7m, kéo dài tới 48 giờ.

Theo nhận định của chủ đầu tư, sông Buông bị bồi lắng, lòng sông nông và dòng chảy thu hẹp là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ngập.

Ngoài ra, sông Buông đoạn chảy qua phường Phước Tân quanh co, thay đổi liên tục. Đây là khu vực cuối nguồn trước khi đổ ra sông Đồng Nai, trong khi khu dân cư nằm ở vùng trũng thấp so với các khu vực xung quanh.

Ở phía thượng lưu, khu vực mỏ đá Tân Cang 7 có lòng sông nông, đất bồi lắng và cây cối xâm lấn, cản trở dòng chảy. Khi mưa lớn, nước sông tràn bờ, chảy qua khu dân cư rồi dồn về tổ 9B1.

Trong khi đó, phía hạ lưu, khu vực quốc lộ 51 có dòng chảy bị thu hẹp, nước thoát không kịp. Nước sông Buông chảy ngược vào khu dân cư, kết hợp với lượng nước tràn bờ từ thượng lưu khiến tình trạng ngập thêm trầm trọng.

Ngoài ra, khi các hồ chứa nước ở thượng nguồn xả lũ, lưu lượng nước về sông Buông tăng cao, vượt khả năng tiêu thoát của lòng sông hiện trạng.