Tỉnh Quảng Trị lên kế hoạch "giải cứu" nhiều hồ đập xuống cấp

Báo động từ những công trình "già cỗi"

Theo ghi nhận của PV, đập Rẫy Họ, phường Đồng Sơn, tỉnh Quảng Trị, đã xuống cấp nghiêm trọng, đe dọa đến an toàn hồ đập.

Trao đổi với PV, ông Bùi Xuân Thường, Phó Chủ tịch UBND phường Đồng Sơn, cho biết: "Đập Rẫy Họ có nhiệm vụ điều tiết nước, chống ngập lụt cho vùng hạ du. Tuy nhiên, trong mùa mưa lũ năm 2025 vừa qua, đập bị hư hỏng nghiêm trọng, có nguy cơ gặp sự cố rất cao trong mùa mưa bão năm nay".

Đập Rẫy Họ ở phường Đồng Sơn nằm trong danh mục công trình sửa chữa khẩn cấp.

Theo ghi nhận, tại khu vực bờ tả sông, tình trạng sạt lở xảy ra trên chiều dài khoảng 100m. Nhiều vị trí sân đập tràn bị hư hỏng, xuống cấp, ảnh hưởng đến khả năng vận hành và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn công trình.

Hiện trạng công trình đã xuống cấp.

Hiện kết cấu đập tràn và các hạng mục liên quan không còn bảo đảm khả năng dẫn dòng, tiêu thoát nước và chống xói lở. Địa phương lo ngại khi mùa mưa lũ đến, lưu lượng nước lớn có thể tiếp tục gây sạt lở, làm hư hỏng thân đập tràn, tường chắn, ảnh hưởng đến an toàn công trình và khu dân cư phía hạ lưu đập Rẫy Họ, cũng như khu vực dọc đường Hồ Chí Minh.

Hiện trạng công trình đã xuống cấp.

Trong mùa mưa lũ năm 2025 vừa qua, đập Rẫy Họ bị hư hỏng nghiêm trọng.

Cùng chung thực trạng trên, tại các địa phương phía Bắc tỉnh Quảng Trị, nhiều công trình đập, hồ chứa thủy lợi và hệ thống kênh mương trọng yếu đang xuống cấp nghiêm trọng, sạt lở, hư hỏng kéo dài. 

Điều này không chỉ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả cấp nước sản xuất, sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là khi mùa mưa bão đến.

Tại tỉnh Quảng Trị, nhiều công trình hồ đập xây dựng từ cách đây 30 đến 40 năm đã hư hỏng nghiêm trọng.

Tình trạng xuống cấp các hồ đập tập trung chủ yếu ở các công trình do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình Thủy lợi Quảng Bình quản lý. Theo đó, công ty được giao quản lý 35 hồ chứa, 2 đập dâng, hệ thống thủy lợi Rào Nan, cống ngăn mặn giữ ngọt Mỹ Trung, trên 289km kênh mương các loại và 12,23km đê bao... phục vụ tưới tiêu cho 31.085ha lúa 2 vụ, cấp nước cho nhà máy nước sinh hoạt trên 12 triệu m3/năm.

Phần lớn các công trình được xây dựng cách đây trên 30-40 năm, nay đã bị hư hỏng nghiêm trọng do tác động của thời tiết, thiên tai, đặc biệt là một số hạng mục đầu mối công trình và hệ thống kênh chính dẫn nước.

Định hướng đầu tư trọng tâm, trọng điểm

Trao đổi với Người Đưa tin, ông Mai Việt Hưng, Trưởng phòng Thủy lợi và Nước sạch nông thôn, Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai tỉnh Quảng Trị, cho biết, vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì phối hợp với các địa phương đơn vị có liên quan kiểm tra rà soát thì thấy rằng nhiều hồ đập được đầu tư cách đây từ 30 đến 40 năm đã hư hỏng, xuống cấp. Tuy nhiên, địa phương vẫn chưa có kinh phí sửa chữa.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì phối hợp với các địa phương đơn vị có liên quan kiểm tra rà soát, tổng hợp và lập danh mục 55 hồ chứa trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch nâng cấp sửa chữa giai đoạn 2026 - 2030.

Thân đập đã bị vỡ và xói sâu, nguy cơ cao vỡ đập trong mùa mưa lũ này.

Riêng đối với đập Rẫy Họ, ông Mai Việt Hưng thông tin thêm: "Thân đập đã bị vỡ và xói sâu, nguy cơ cao vỡ đập trong mùa mưa lũ này. Vừa rồi đơn vị vừa kiểm tra, đề xuất nguồn vốn sửa chữa khẩn cấp. Sở Tài chính cũng đã báo cáo UBND tỉnh bố trí 23 tỷ đồng để sửa chữa.

Tuy nhiên, trong khi chờ dự án chính thức được triển khai, đơn vị cũng đã chỉ đạo phường Đồng Sơn thực hiện ngay các biện pháp hộ đê, gia cố tạm thời bằng rọ đá tại các vị trí xung yếu nhằm tăng cường khả năng chịu lực, đảm bảo an toàn tối thiểu cho công trình trong mùa mưa lũ năm nay".

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, trên địa bàn tỉnh hiện có 272 hồ chứa thủy lợi, 413 đập dâng thủy lợi; cùng với các trạm bơm và hệ thống kênh mương, các công trình này bảo đảm cấp nước phục vụ sản xuất cho hơn 102.400 ha lúa, trên 2.993 ha hoa màu, hơn 3.471 ha nuôi trồng thủy sản. Đồng thời, tham gia cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, các ngành kinh tế khác, điều tiết nguồn nước và góp phần phòng, chống thiên tai.

Phần lớn đập, hồ chứa được xây dựng từ nhiều năm trước, trong đó nhiều công trình hình thành từ những năm 1980, đã khai thác trong thời gian dài nên xuất hiện hư hỏng, xuống cấp ở các mức độ khác nhau.

Qua kiểm tra, rà soát, tại Quảng Trị có 83 đập, hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp ở các mức độ khác nhau, chưa được bố trí đầy đủ kinh phí sửa chữa.

Trong điều kiện biến đổi khí hậu, mưa, lũ ngày càng bất thường, cực đoan, nguy cơ mất an toàn đối với các công trình xuống cấp gia tăng. Nếu xảy ra sự cố, nhất là sự cố đập, có thể gây thiệt hại lớn về người, tài sản và hạ tầng vùng hạ du.

Qua kiểm tra, rà soát, hiện có 83 đập, hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp ở các mức độ khác nhau, chưa được bố trí đầy đủ kinh phí sửa chữa.

Trên cơ sở đánh giá hiện trạng và nhu cầu trước mắt, dự kiến 55 công trình cần được xem xét đầu tư theo thứ tự ưu tiên trong giai đoạn 2026-2030.