Đường hầm xuyên núi cao nhất Việt Nam đang được Đèo Cả đào dưới "vua đèo" Tây Bắc: Được xếp vào nhóm công trình "cấp đặc biệt", rút ngắn thời gian di chuyển 22km xuống chỉ còn vài phút

Theo TTXVN, đến cuối tháng 8, những mét hầm đã đào đều được gia cố để tiếp tục khoan sâu hơn. Các mũi thi công đồng thời triển khai gia cố mái, lắp dựng vì vòm, phun bê tông vòm hầm chính phía Lai Châu, hạ mặt bằng và thi công cọc khoan nhồi cho các cầu trên tuyến. Dịp Quốc khánh 2/9, nhà thầu vẫn duy trì lực lượng thi công, tổ chức các mũi hầm, cầu và đường song song nhằm bù lại phần tiến độ chịu ảnh hưởng bởi mùa mưa.

Những mũi khoan đầu tiên trong quá trình thi công đường hâm qua đỉnh đèo Ô Quy Hồ, nối Lào Cai với Lai Châu, giúp người dân và du khách đi lại dễ dàng, nhanh chóng hơn (Ảnh Khắc Kiên/Tạp chí Công dân và Khuyến học)

Công trình "cấp đặc biệt" dưới một trong "tứ đại đỉnh đèo"

Điểm khiến dự án gây chú ý không chỉ nằm ở vị trí.

TTXVN cho biết, Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên là "công trình hầm cấp đặc biệt, nằm ở độ cao lớn nhất so với mực nước biển". Cổng thông tin tỉnh Lai Châu trước đó cũng xác định đây là dự án nhóm A, thuộc loại công trình giao thông đường bộ, trong đó công trình chính là hạng mục hầm cấp đặc biệt.

Toàn tuyến dự án dài khoảng 8,8 km, tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng. Trong đó, hầm chính dài khoảng 2,63 km, hầm phụ khoảng 2,65 km. Hai ống hầm chạy song song, cách nhau khoảng 30 m và được kết nối bằng 8 hầm ngang. Dự án còn xây mới 11 cầu để vượt địa hình núi cao, chia cắt.

Việc đào hầm tại đây cũng không đơn giản. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu cho biết khu vực có địa hình phức tạp, độ dốc lớn, địa chất không đồng đều với nhiều đới đứt gãy. Thời tiết mưa kéo dài và sương mù cũng ảnh hưởng đáng kể tới tổ chức thi công. Đại diện liên danh nhà thầu đánh giá công trình đòi hỏi kỹ thuật rất cao trong điều kiện địa hình và thời tiết đặc thù của khu vực Hoàng Liên.

Bình độ phương án tuyến hầm đường bộ Hoàng Liên (Ảnh Cổng TTĐT Lai Châu)

Phía trên đường hầm là đèo Hoàng Liên, thường được biết đến với tên Ô Quy Hồ - một trong những cung đèo nổi tiếng của vùng Tây Bắc. Không chỉ sở hữu cảnh quan hùng vĩ, nơi đây còn là tuyến giao thông huyết mạch nối Lào Cai với Lai Châu nhưng từ lâu cũng được xem là một trong những đoạn đường khó đi bởi nhiều dốc, cua gấp, sương mù và có thể xuất hiện băng giá vào mùa đông.

22 km đường đèo, từ gần một giờ xuống còn khoảng 11 phút

Theo thông tin của Chính phủ và hồ sơ đánh giá tác động môi trường dự án, vị trí xây dựng hầm nằm tại khu vực đèo Hoàng Liên có độ cao trên 2.000 m so với mực nước biển. Tuyến mới sẽ thay thế khoảng 22 km đường đèo nguy hiểm nhất trên Quốc lộ 4D. Hiện nay, để đi trực tiếp giữa Sa Pa và phía Bình Lư, Lai Châu, phương tiện phải men theo QL4D, leo và xuống đèo Ô Quy Hồ.

Theo tính toán, ô tô con mất khoảng 50-52 phút để qua đoạn đường nói trên. Với xe tải nặng và container, thời gian có thể lên tới khoảng 120 phút, tương đương 2 giờ. Sau khi hầm được đưa vào khai thác, thời gian lưu thông qua tuyến mới dự kiến chỉ còn khoảng 11 phút.

Điều đó đồng nghĩa thay vì liên tục leo dốc, xuống dốc và ôm cua trên khoảng 22 km đường đèo, phương tiện sẽ có thêm lựa chọn đi theo tuyến dài khoảng 8,8 km, xuyên qua lòng dãy Hoàng Liên rồi ra phía bên kia.

Đèo Ô Quy Hồ nhìn từ trên cao (Ảnh Cục Du lịch Quốc gia)

Tại lễ khởi công dự án, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cũng nhấn mạnh việc đầu tư hầm không chỉ nhằm khắc phục những hạn chế, điểm nghẽn giao thông mà còn mang ý nghĩa trong phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, tạo nền tảng cho liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội khu vực Tây Bắc.

Mở thêm một hành trình du lịch giữa Sa Pa và Lai Châu

Với du khách, ý nghĩa của hầm Hoàng Liên còn nằm ở việc hai không gian du lịch hai bên dãy núi có thể trở nên thuận tiện hơn để kết nối.

Từ phía Lào Cai, du khách có thể tiếp cận trung tâm Sa Pa, Fansipan, thung lũng Mường Hoa, Tả Van và hệ thống điểm tham quan quanh khu vực Ô Quy Hồ. Ở phía bên kia hầm là Bình Lư - Tam Đường, từ đó có thể mở rộng hành trình tới Hang Tiên Sơn, Thác Tác Tình, các cung trekking như Pu Ta Leng hay tiếp tục về trung tâm Lai Châu, Sin Suối Hồ.

Theo Tập đoàn Đèo Cả, khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng tăng cường liên kết du lịch giữa Sa Pa với Lai Châu và rộng hơn là toàn khu vực Tây Bắc; đồng thời cải thiện kết nối Lai Châu với các trung tâm kinh tế phía Bắc.

Ảnh Cục Du lịch Quốc gia

Hầm mới cũng không đồng nghĩa đèo Ô Quy Hồ mất vai trò. Với khách muốn săn mây, ngắm cảnh hay trải nghiệm cung đèo nổi tiếng, tuyến hiện hữu vẫn mang một giá trị du lịch riêng, tùy phương án tổ chức giao thông sau này. Còn với người cần di chuyển nhanh giữa hai tỉnh, tuyến xuyên núi sẽ tạo thêm một lựa chọn hoàn toàn khác.

Hiện công trình vẫn đang trong giai đoạn đào hầm và thi công đồng thời các hạng mục cầu, đường. Mục tiêu của dự án là hoàn thành theo kế hoạch trong năm 2027. Khi đó, một hành trình từng phải mất gần một giờ để vượt khoảng 22 km đường đèo có thể được thay thế bằng khoảng 11 phút xuyên qua lòng dãy Hoàng Liên.