Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khắc phục xong 108 tỷ đồng

"Vội vàng và không lường hết"

Tại phiên tòa phúc thẩm, do có đơn xin xét xử vắng mặt vì lý do đang điều trị bệnh và được chấp nhận nên HĐXX đã công bố 1 số thông tin về bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến - cựu Bộ trưởng Bộ Y tế. 

Theo thông báo của HĐXX, tại phiên phúc thẩm, hồ sơ do bị cáo và luật sư cung cấp thể hiện bà Tiến đã khắc phục xong các khoản tiền theo phán quyết của bản án sơ thẩm. 

Trước đó, tại bản án sơ thẩm của TAND Tp.Hà Nội tuyên bà Tiến phạt 6 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí", đồng thời buộc bồi thường hơn 108 tỷ đồng.

Đây là một phần thiệt hại mà bà Tiến bị buộc liên đới khắc phục (toàn bộ hậu quả vụ án là hơn 800 tỷ đồng) thất thoát, lãng phí do dự án chậm triển khai hơn 10 năm, không thể đưa vào hoạt động đúng tiến độ.

Ngoài bà Tiến, ông Nguyễn Doãn Tú - cựu Vụ phó Vụ trang thiết bị công trình y tế, Bộ Y tế (bị cấp sơ thẩm tuyên 3 năm tù), cũng đã hoàn thành đủ nghĩa vụ nộp đủ số tiền 29 tỷ đồng. Ông Tú cũng vắng mặt tại phiên toà và xin hoãn nhưng không được chấp nhận.

Trong số 10 bị cáo của vụ án, 2 cựu cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) là  Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn (kế nhiệm ông Thắng) là 2 bị cáo nhận mức án cao nhất với lần lượt 30 năm và 25 năm tù với các tội danh Nhận hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, xảy ra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2. 

Tại phiên toà, hai bị cáo đều thừa nhận hành vi như bản án sơ thẩm quy kết, không kêu oan mà đề nghị cấp phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt cũng như trách nhiệm dân sự. Xem lại sai phạm của ông Thắng: Xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế: Cấp dưới thừa nhận "hợp thức hoá" cho trúng thầu

Theo nội dung được chủ tọa công bố tại phiên tòa, Nguyễn Chiến Thắng từng giữ chức Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, là đại diện Chủ đầu tư hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2.

Các bị cáo tại phiên toà (Ảnh: Mạnh Hùng).

Bản án sơ thẩm xác định, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bị cáo có sai phạm liên quan đến việc tham mưu, đề xuất, ký hợp đồng thuê tư vấn nước ngoài thực hiện thiết kế kiến trúc; lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, hồ sơ mời thầu và lựa chọn các đơn vị thực hiện các gói thầu.

Những sai phạm này được xác định gây thất thoát, lãng phí với tổng số tiền lớn. Ngoài ra, bị cáo còn liên quan đến việc yêu cầu chi 5% số tiền tạm ứng vượt quá lãi định mức.

Nguyễn Chiến Thắng bị xét xử về hai tội: "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Bản án sơ thẩm tuyên tổng cộng 15 năm tù, gồm 13 năm tù về tội thứ nhất và 2 năm tù về tội thứ hai. Bị cáo đồng thời phải thực hiện các nghĩa vụ dân sự theo phán quyết của tòa.

Tại phiên phúc thẩm, khi được hỏi về nội dung kháng cáo, Nguyễn Chiến Thắng cho biết mức hình phạt về hình sự và nghĩa vụ dân sự đối với mình là nghiêm khắc, từ đó đề nghị xem xét khoan hồng, giảm một phần hình phạt.

Các luật sư tham gia bào chữa tại phiên toà (Ảnh: Mạnh Hùng).

Đáng chú ý, khi chủ tọa hỏi bản án sơ thẩm quy kết hành vi của bị cáo có oan, sai hay không, Nguyễn Chiến Thắng trả lời: "Không oan sai".

Lý giải về những sai phạm xảy ra trong quá trình thực hiện dự án, bị cáo cho rằng Ban Quản lý dự án chịu áp lực phải hoàn thành hai dự án lớn trong thời gian khoảng 3 năm theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế.

Theo Nguyễn Chiến Thắng, do quá trình thực hiện bị thúc giục, "vội vàng và không lường hết được", nên đã dẫn đến những sai phạm như bản án sơ thẩm quy kết. Bị cáo bày tỏ mong muốn Hội đồng xét xử xem xét, lượng thứ.

Tại phần bào chữa, luật sư cho biết gia đình Nguyễn Chiến Thắng đã tiếp tục nộp 250 triệu đồng để khắc phục hậu quả trong thời gian chờ xét xử phúc thẩm, đồng thời nộp án phí sơ thẩm. Luật sư cho rằng bị cáo đã thừa nhận hành vi và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét các tình tiết giảm nhẹ.

Sau phần xét hỏi, chủ tọa xác định Nguyễn Chiến Thắng không kháng cáo về nội dung bản án theo hướng kêu oan, mà tập trung đề nghị được giảm nhẹ hình phạt.

Nguyễn Hữu Tuấn tranh luận về vai trò trong vụ án

Người thứ hai được thẩm vấn là Nguyễn Hữu Tuấn. Theo phần công bố tại phiên tòa, ông Tuấn được xác định trực tiếp tham mưu, thực hiện các công việc liên quan đến 2 dự án từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến triển khai các gói thầu. Bị cáo liên quan đến số tiền thất thoát, lãng phí hơn 800 tỷ đồng và việc tiếp nhận tiền từ các nhà thầu với tổng số hơn 12 tỷ đồng.

Bản án sơ thẩm tuyên Nguyễn Hữu Tuấn tổng cộng 15 năm tù về hai tội danh. Trong đó, 10 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và 5 năm tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Tại phiên phúc thẩm, ông Tuấn không phủ nhận các hành vi bị quy kết. Bị cáo đề nghị xem xét lại mức hình phạt, nghĩa vụ bồi thường, khắc phục hậu quả và một số tình tiết liên quan đến trách nhiệm của mình.

Đại diện VKS tại phiên toà (Ảnh: Mạnh Hùng).

Khi chủ tọa yêu cầu xác nhận những hành vi được mô tả trong bản án sơ thẩm có đúng hay không, bị cáo trả lời "không oan sai". Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng việc phân hóa vai trò của mình trong vụ án chưa được đánh giá phù hợp.

Theo bị cáo, trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, ông giữ vai trò Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án và là Tổ trưởng tổ thẩm định đối với một số gói thầu tư vấn. Sau đó, ở giai đoạn triển khai các gói thầu xây lắp, bị cáo giữ vai trò Tổ phó tổ thẩm định đấu thầu liên quan đến phần xây dựng chính của hai bệnh viện.

Nguyễn Hữu Tuấn cho rằng ở một số giai đoạn, vai trò của mình tương đồng với một số bị cáo khác nhưng mức hình phạt và trách nhiệm dân sự mà bản án sơ thẩm xác định là quá cao.

Bị cáo cũng cho rằng cần xem xét quá trình thực hiện dự án, trong đó có những yếu tố liên quan đến tiến độ và các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.

Tuy nhiên, chủ tọa nhấn mạnh việc phân hóa trách nhiệm phải được xem xét trên tổng thể vụ án và căn cứ vào vị trí, quyền hạn, nhiệm vụ cụ thể của từng bị cáo.

Theo phân tích của chủ tọa tại phiên tòa, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm được giao quản lý hai dự án và nguồn tiền để thực hiện. Nguyễn Hữu Tuấn là Phó Giám đốc từ thời điểm đầu của dự án, sau đó tiếp nhận vị trí Giám đốc khi Nguyễn Chiến Thắng nghỉ. Do đó, HĐXX đặt vấn đề về trách nhiệm của người đứng đầu và cấp phó trong quá trình quản lý, sử dụng nguồn vốn dự án.

Tại phần xét hỏi của đại diện VKS, Nguyễn Hữu Tuấn tiếp tục được yêu cầu làm rõ vai trò của mình ở từng thời điểm.

Bị cáo xác nhận trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, ông từng là Tổ trưởng tổ thẩm định kết quả đấu thầu đối với các gói thầu tư vấn. Đây là giai đoạn liên quan đến khoản tiền được xác định là thất thoát.

Sau đó, bị cáo giữ vai trò Tổ phó tổ thẩm định kết quả đấu thầu một số gói thầu liên quan đến phần xây dựng chính của hai dự án.

Đại diện VKS đặt câu hỏi về việc nếu không có giai đoạn chuẩn bị đầu tư thì có các giai đoạn tiếp theo của dự án hay không. Nguyễn Hữu Tuấn thừa nhận không thể có các giai đoạn sau nếu không có giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Từ đó, VKS tiếp tục yêu cầu bị cáo nhìn nhận việc phân hóa vai trò giữa mình với Nguyễn Chiến Thắng và các bị cáo khác.

Nguyễn Hữu Tuấn cho rằng trách nhiệm của mình trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư được xác định là có cơ sở, nhưng đề nghị xem xét lại vị trí, vai trò cụ thể cũng như mức độ trách nhiệm trong giai đoạn sau.

Kết thúc phần xét hỏi, Nguyễn Hữu Tuấn tiếp tục đề nghị  xem xét các tình tiết liên quan đến vai trò, trách nhiệm của bị cáo và giảm nhẹ hình phạt.

Trong khi đó, HĐXX nhấn mạnh việc đánh giá trách nhiệm phải đặt trong toàn bộ quá trình thực hiện hai dự án. Theo chủ tọa, các khoản tiền được xác định trong vụ án gồm phần thất thoát và phần lãng phí, nhưng hai khoản này diễn ra trong tổng thể quá trình thực hiện dự án, không thể tách thành hai giai đoạn độc lập để phân định trách nhiệm.