Thời gian hoàn thuế kéo dài, doanh nghiệp mong sớm được tháo gỡ

Doanh nghiệp nêu vướng mắc trong hoàn thuế GTGT - Ảnh: LÊ THANH

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến tháo gỡ vướng mắc về hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) do Cục Thuế tổ chức ngày 24-9, nhiều doanh nghiệp kiến nghị cơ quan thuế sớm giải quyết các hồ sơ còn tồn đọng.

Ngành thuế cũng sẽ triển khai hoàn thuế giá trị gia tăng tự động từ tháng 12 tới, rút ngắn thời gian xử lý và hỗ trợ doanh nghiệp khơi thông dòng tiền. 

Hồ sơ gần 90 tỉ đồng chờ xử lý

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) phản ánh trường hợp của hội viên là Công ty TNHH thép Vina Kyoei. Doanh nghiệp này đã nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế từ tháng 1-2023, với số tiền gần 90 tỉ đồng.

Hồ sơ trước đây do Cục Thuế Bà Rịa - Vũng Tàu xử lý, nay chuyển sang Thuế TP.HCM. Theo doanh nghiệp, hồ sơ chưa được giải quyết do liên quan đến hóa đơn của một đơn vị có dấu hiệu rủi ro.

"Tháng 2 vừa rồi, Cục Thuế đã giao Thuế TP.HCM xử lý hồ sơ. Tuy nhiên đến nay, sau khoảng 7 tháng, doanh nghiệp vẫn chưa nhận được thông tin về tiến độ hoặc kết quả xác minh. Điều này khiến doanh nghiệp lo lắng vì hồ sơ đã kéo dài nhiều năm", vị này cho biết.

Trước phản ánh trên, ông Mai Sơn - Phó cục trưởng Cục Thuế - giao lãnh đạo Thuế TP.HCM sớm phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương xem xét, kết luận về tình trạng sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp và báo cáo Cục Thuế trước ngày 30-9.

Không thể bắt F0 chịu trách nhiệm với F2, F3

Theo bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, thời gian qua tỉ lệ hồ sơ hoàn trước, kiểm sau đã đạt hơn 80%, với thời gian giải quyết khoảng 6 ngày.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp phản ánh thời gian chuẩn bị, chuẩn hóa hồ sơ để được chấp nhận hoàn thuế vẫn rất dài, phải điều chỉnh, khai bổ sung nhiều lần.

Bà Hải cho rằng nếu cơ quan thuế có thể hỗ trợ, hướng dẫn ngay từ khâu lập tờ khai, dựa trên dữ liệu hóa đơn đầu vào - đầu ra, sẽ giúp giảm thời gian tuân thủ, hạn chế tình trạng doanh nghiệp khai sai rồi phải đối chiếu, điều chỉnh nhiều lần.

Theo bà Hải, số hồ sơ hoàn thuế tồn đọng không lớn, nhưng những hồ sơ vướng mắc thường có thời gian xem xét, kiểm tra, xác minh khá dài, gây bức xúc cho doanh nghiệp.

Bà Hải kiến nghị xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, giúp doanh nghiệp nhận diện và phòng ngừa rủi ro ngay từ khi mua hàng hóa, dịch vụ từ những doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro.

Trong chuỗi mua bán, doanh nghiệp F0 mua hàng của F1 có thể kiểm tra kho bãi, hàng hóa thực tế của F1. Nhưng đối với các tầng F2, F3..., nếu F0 không có hành vi thông đồng, liên kết thì không thể yêu cầu F0 chịu trách nhiệm cho vi phạm của các doanh nghiệp ở những tầng phía sau.

Do đó, cần có ranh giới pháp lý rõ ràng cho từng tình huống, qua đó xác định và giới hạn trách nhiệm của doanh nghiệp đề nghị hoàn thuế.

Ông Mai Sơn - Phó cục trưởng Cục Thuế - cho biết ngành thuế sẽ hoàn thuế tự động - Ảnh: LÊ THANH

Từ tháng 12 sẽ hoàn thuế tự động

Để tháo gỡ vướng mắc về hoàn thuế, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, ông Mai Sơn cho biết ngành thuế đang xây dựng bộ tiêu chí phân loại doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt, hồ sơ và chứng từ ít rủi ro, từ đó có thể thực hiện hoàn thuế tự động.

Quy trình hoàn cũng quy định rõ thời gian xử lý và kết luận đối với từng hồ sơ. Theo đó, số tiền được hoàn, số tiền chưa được hoàn, số tiền không được hoàn. 

"Với trường hợp chưa được hoàn, phải nêu rõ lý do, nội dung cần xác minh, cơ quan và người thực hiện, cũng như thời hạn giải quyết.

Đối với khoản không được hoàn, cơ quan thuế cũng phải nêu rõ lý do, căn cứ và trách nhiệm liên quan. Tất cả các khâu phải được thực hiện rõ ràng, minh bạch, từng bước tự động hóa để hạn chế phát sinh vướng mắc" - ông Mai Sơn cho biết.

Bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó trưởng Ban Quản lý phát triển nguồn thu (Cục Thuế) - cho biết ngành thuế đang xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hoàn thuế trên cơ sở kết nối dữ liệu quản lý thuế, hóa đơn điện tử, hải quan, ngân hàng và các bộ, ngành.

Theo lộ trình quý 4, ngành thuế đặt mục tiêu nâng cấp hệ thống hoàn thuế GTGT tự động và hoàn thành trong tháng 12-2026.

Hệ thống sẽ dựa trên bộ tiêu chí rủi ro về số tiền, tình trạng pháp lý và mức độ tuân thủ của người nộp thuế; đồng thời hướng tới tự động xác định số tiền hoàn và kiểm soát từng bước xử lý hồ sơ.