Đề xuất đóng BHXH bắt buộc với người không có quan hệ lao động

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải phát biểu - Ảnh: GIA HÂN

Sáng 23-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Đề nghị Chính phủ xác định cụ thể đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết phạm vi điều chỉnh của luật sửa đổi, bổ sung không thay đổi so với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Đáng chú ý, dự luật sửa đổi, bổ sung theo hướng Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.

Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá toàn diện trong quá trình xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Nội dung này, theo cơ quan soạn thảo, để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách bảo hiểm xã hội phù hợp, khả thi đối với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số.

Cụ thể, dự luật quy định: Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và các đối tượng khác ngoài đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên trên cơ sở đề xuất của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho hay Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu của nghị quyết 28 của Trung ương.

Tuy nhiên quy định nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng.

Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ xác định cụ thể đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trên cơ sở phân tích, đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn và rà soát, sửa đổi để bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật về lao động, việc làm, các lĩnh vực có liên quan.

Trước đó, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM và một số đơn vị đã nhiều lần đề xuất bổ sung tài xế công nghệ, bán hàng online, lao động tại công trường vào diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Mới đây nhất tại hội nghị lấy ý kiến góp ý dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội do Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, nhiều ý kiến đề xuất bổ sung người làm việc không có quan hệ lao động, tài xế xe công nghệ, người bán hàng trên sàn thương mại điện tử và công nhân xây dựng vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Chủ tịch Nghiệp đoàn xe ôm công nghệ TP.HCM Lê Tấn Lưu cho biết thành phố hiện có khoảng 400.000 tài xế công nghệ.

Đặc thù của công việc là sự linh hoạt về thời gian, điều này không đồng nghĩa tài xế hoàn toàn độc lập với doanh nghiệp nền tảng. Người lao động vẫn chịu sự quản lý thông qua việc phân công chuyến, kiểm soát giá cước, tỉ lệ chiết khấu và các chế tài liên quan đến tài khoản.

Thực tế này, đặt ra yêu cầu phải xác định rõ mối quan hệ giữa doanh nghiệp nền tảng và tài xế. Ông đề nghị đưa mối quan hệ này vào phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Lao động, đồng thời sớm xây dựng cơ chế chia sẻ trách nhiệm trích đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giữa các bên.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh - Ảnh: GIA HÂN

Đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng ủy quyền nhận lương hưu

Một nội dung khác, Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành quy định trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và chế độ khác theo quy định thì văn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải được chứng thực theo quy định của pháp luật về chứng thực.

Tại dự thảo, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội. Việc thực hiện ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự.