Nhiều nhà đầu tư vẫn xem chứng khoán là kênh 'lướt sóng', tiền dài hạn đổ vào bất động sản

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, phát biểu - Ảnh: BTC

Phát biểu tại sự kiện "Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững" chiều 22-9, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết ngành quỹ đang ngày càng trở thành một cấu phần quan trọng của thị trường vốn.

Tính đến cuối tháng 6-2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý, nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, đạt khoảng 846.000 tỉ đồng, tương đương 32,5 tỉ USD.

Trong 10 năm qua, tổng giá trị tài sản quản lý của các công ty quản lý quỹ tăng bình quân hơn 20% mỗi năm. Đáng chú ý, quỹ mở và quỹ ETF hiện chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng.

Muốn tăng nguồn vốn dài hạn cho thị trường

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, phát triển ngành quỹ không đơn thuần nhằm tạo thêm sản phẩm đầu tư cho người dân.

Quan trọng hơn là hình thành lực lượng nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp, tập hợp những nguồn vốn phân tán trong xã hội thành dòng vốn được quản lý chuyên nghiệp và phân bổ vào các lĩnh vực có khả năng tạo giá trị lâu dài cho nền kinh tế.

Định hướng này càng đáng chú ý trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định một trong những nhiệm vụ thời gian tới là tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỉ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. 

Mục tiêu không chỉ tăng số lượng tổ chức tham gia mà còn xây dựng cơ sở nhà đầu tư cân bằng, chuyên nghiệp hơn và có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn cho thị trường.

Cơ quan quản lý cũng sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện phát triển thêm các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư phù hợp với nhu cầu tích lũy, đầu tư dài hạn.

Thông tư 136/2025/TT-BTC đã mở rộng khuôn khổ pháp lý với những sản phẩm như quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ và bổ sung quy định đối với quỹ chỉ số.

Quỹ nội địa vẫn chưa tới 100.000 tỉ đồng

Dù tổng tài sản được các công ty quản lý quỹ quản lý khá lớn khi tính cả danh mục ủy thác, quy mô các quỹ đầu tư nội địa vẫn còn khiêm tốn.

Thông tin được chia sẻ tại sự kiện cho thấy tổng tài sản ròng (NAV) của các quỹ nội địa chưa đạt 100.000 tỉ đồng. Trong khi đó, thị trường có gần 14 triệu tài khoản chứng khoán cá nhân.

Một trong những vấn đề được các chuyên gia đặt ra là làm thế nào chuyển một phần dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân sang hình thức đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn thông qua các quỹ.

Bà Đỗ Thùy Linh - Chủ tịch Smart Invest - Ảnh: BTC

Theo bà Nguyễn Thị Hằng Nga - Tổng giám đốc VCBF, trở ngại đối với sự phát triển của quỹ mở không hẳn nằm ở việc thiếu sản phẩm. Các sản phẩm truyền thống như quỹ cổ phiếu, trái phiếu, cân bằng hay thị trường tiền tệ đã tương đối đầy đủ, trong khi rào cản đáng chú ý là nhà đầu tư chưa biết, chưa hiểu hoặc chưa tin tưởng sản phẩm.

Bà Đỗ Thùy Linh - Chủ tịch Công ty CP Chứng khoán Smart Invest - cho biết từ thực tế tư vấn khách hàng, một trong những rào cản của ngành quỹ hiện nay nằm ở quan niệm của nhà đầu tư về từng loại tài sản. Dù hiệu quả đầu tư dài hạn của nhiều quỹ khá tích cực, không ít nhà đầu tư vẫn xem chứng khoán chủ yếu là kênh đầu tư ngắn hạn. 

Tiền nhàn rỗi trong thời gian ngắn thường được đưa vào chứng khoán để giao dịch, tìm kiếm lợi nhuận, trong khi phần tiền dành cho tích lũy dài hạn lại có xu hướng chuyển sang bất động sản vì đây là tài sản hữu hình. Đây cũng là một trong những thách thức đối với các tổ chức tài chính trong việc thay đổi nhận thức và hình thành thói quen đầu tư dài hạn của khách hàng.

Để nhà đầu tư sẵn sàng mua và nắm giữ chứng chỉ quỹ trong thời gian dài, các công ty chứng khoán không nên chỉ dừng ở việc bán từng sản phẩm riêng lẻ. Thay vào đó, cần phát triển dịch vụ quản lý gia sản, trong đó việc phân bổ tài sản được thiết kế dựa trên mục tiêu tài chính và khả năng chấp nhận rủi ro của từng khách hàng.

Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán, một trong các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tiếp tục thúc đẩy tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư cá nhân. 

Nội dung tuyên truyền cần đi vào những vấn đề thiết thực đối với nhà đầu tư: đặc điểm và cơ chế hoạt động của từng loại quỹ, mức độ rủi ro, chi phí, thanh khoản, phương pháp lựa chọn sản phẩm và nguyên tắc phân bổ tài sản. 

Qua đó giúp nhà đầu tư hiểu đúng về đầu tư qua quỹ, từng bước hình thành thói quen đầu tư có kỷ luật và dài hạn.