Cụ bà Trung Quốc "hồi sinh" trong quan tài cùng hiện tượng kỳ lạ được ghi nhận trên khắp thế giới 40 năm qua

Câu chuyện xảy ra tại một ngôi làng thuộc tỉnh Hà Bắc, miền Bắc Trung Quốc, đầu tháng 9. Một cụ bà hơn 70 tuổi được gia đình cho là đã qua đời sau nhiều năm chống chọi bệnh, được đặt vào quan tài lạnh, rồi phát ra tiếng vào tối hôm sau. Câu chuyện đi viral trên Douyin và được South China Morning Post đưa tin ngày 21/9, mở lại một câu hỏi y khoa cũ về trạng thái mà giới chuyên môn gọi là "giả tử".

Theo tường thuật của South China Morning Post dựa trên các báo địa phương Trung Quốc, cụ bà đã bị huyết khối não trong nhiều thập kỷ và đang điều trị ung thư giai đoạn cuối. Khi các bác sĩ kết luận không còn khả năng chữa trị, gia đình đưa cụ về nhà để chăm sóc những ngày cuối. Sau đó cụ ngừng biểu hiện các dấu hiệu sự sống, và gia đình chuẩn bị hậu sự theo phong tục địa phương.

Câu chuyện ly kỳ viral Douyin

Theo Asia One dẫn lại bài đăng trên Douyin ngày 13/9 của một người thân, cụ bà được đặt vào quan tài có chức năng làm lạnh. Tối 9/9, con dâu của cụ nghe thấy tiếng "hừ" nhẹ phát ra từ bên trong. Đến ngày 11/9, cụ có thể mở mắt, nhưng thể trạng cực kém, không ăn uống được. Hai ngày sau đó, cụ mất thật.

Chi tiết đáng chú ý về mặt kỹ thuật: theo trang tin Trung Quốc HeadTopics dẫn quan chức thôn, quan tài lạnh khi đó chỉ được đặt ở chế độ làm mát, không đông sâu. Điều đó, theo lý giải của các chuyên gia y tế được HeadTopics dẫn, đã cho phép các dấu hiệu sinh tồn cực yếu của cụ có cơ hội biểu hiện trở lại thay vì bị mất hẳn.

"Giả tử" là trạng thái gì

Theo Asia One dẫn báo y tế Health Times của Trung Quốc, hiện tượng này được các bác sĩ gọi là "giả tử": trạng thái mà nhịp tim và hơi thở của một người trở nên yếu tới mức có thể bị nhầm với tử vong. Bác sĩ ở các bệnh viện thường dựa vào một số dấu hiệu để kết luận tử vong, gồm mạch cảnh không đập, không thở tự phát, đồng tử giãn, dấu hiệu thiếu oxy, và điện tâm đồ phẳng. Nhưng ở một số bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi mắc bệnh mãn tính lâu năm, các dấu hiệu này có thể trở nên yếu tới mức khó xác định chỉ bằng quan sát tại nhà.

Trong y văn phương Tây, một hiện tượng khác gần giống được gọi là hội chứng Lazarus, mô tả trường hợp tuần hoàn máu trở lại tự phát sau khi các nỗ lực hồi sức tim phổi đã dừng. Theo tổng hợp của Medical News Today, kể từ lần đầu tiên được ghi vào y văn năm 1982, đã có ít nhất 38 ca được báo cáo. Nghiên cứu năm 2020 trên Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine cho thấy khoảng 37 tới 50% bác sĩ cấp cứu và hồi sức tích cực từng chứng kiến ít nhất một trường hợp tương tự, và giới nghiên cứu tin rằng con số thật cao hơn nhiều do e ngại rủi ro pháp lý.

Các trường hợp tương tự đã được ghi nhận

Cụ bà Bella Montoya, 76 tuổi, tại Ecuador, tháng 6/2023: bà được bệnh viện công Martin Icaza phát giấy chứng tử sau nghi ngờ đột quỵ. Trong lễ tang mở nắp quan tài kéo dài 5 giờ, gia đình phát hiện bà đập tay vào thành quan tài, theo tường thuật của Malay Mail dẫn báo Ecuador El Universo. Bà được đưa lại bệnh viện cấp cứu.

Cụ bà 88 tuổi tại Cộng hòa Séc, tháng 6/2025: được điều tra viên tử vong tuyên bố qua đời, đã chuyển vào quan tài, sau đó có dấu hiệu sự sống, theo Fox News. Trang này cũng dẫn dữ liệu Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) cho biết có 74 ca Lazarus được xác nhận tại Mỹ giai đoạn 1982 tới 2022.

Cụ bà Ba Lan 91 tuổi: được xác định không mạch, không thở, cấp giấy chứng tử, đặt vào kho lạnh nhà xác, 11 giờ sau nhân viên phát hiện chuyển động trong túi đựng thi thể, theo BBC được Health Digest tổng hợp lại. Cụ trở về nhà và chỉ than lạnh.

Cụ ông 78 tuổi tại Mississippi, Mỹ, năm 2014: được y tá chăm sóc cuối đời xác nhận không mạch. Ngày hôm sau, cụ tỉnh dậy trong túi đựng thi thể tại nhà xác, theo tường thuật của Medical News Today.

Điểm chung của các trường hợp này không phải điều kỳ diệu, mà là một khoảng xám trong việc xác định thời điểm tử vong ở người cao tuổi hoặc bệnh nặng. Với gia đình, đó là những giờ đau đớn khó tin. Với y khoa, nó nhắc lại một điều đã biết từ lâu: ranh giới giữa sống và chết đôi khi mỏng hơn ta tưởng, và quy trình xác nhận tử vong không nên bỏ qua bước quan sát kéo dài, đặc biệt khi bệnh nhân chưa được đưa tới cơ sở y tế.

Theo SCMP