Phó chủ tịch Quốc hội: Cần dứt điểm việc thiếu sách giáo khoa, không để xảy ra nữa

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh - Ảnh: QUỐC HỘI

Sáng 20-9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đảm bảo đủ sách giáo khoa: "Đây không phải việc khó"

Phát biểu khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh gợi mở một số vấn đề để đại biểu Quốc hội quan tâm, trao đổi với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn tại phiên giải trình.

Trong đó, việc triển khai bữa ăn học đường vừa qua nổi lên một số vấn đề dư luận quan tâm. Đối với sách giáo khoa, thì tập trung vào nội dung sách giáo khoa và thiếu sách giáo khoa ở đầu năm học mới.

Ông Vinh cũng nêu rõ vừa qua đã đổi mới nhiều công tác thi, kiểm tra, đánh giá và có quy định theo hướng rất nghiêm ngặt nhưng vẫn xảy ra tình trạng tiêu cực trong thi cử. Do vậy đề nghị Bộ trưởng làm rõ nguyên nhân, các giải pháp khắc phục triệt để.

Về học phí, hiện nay rất nhiều trường đại học tăng mức học phí dẫn đến sinh viên thuộc nhóm khó khăn hơn thì cơ hội tiếp cận giáo dục đại học khó khăn hơn, vì vậy cần có cân nhắc.

Ông cũng nhắc đến việc phải chăng có tình trạng một số trường đại học tự chủ toàn bộ kinh phí nên hướng tới tuyển nhiều sinh viên, mở ra ngành nghề không thuộc thế mạnh nhưng lại phù hợp thị trường, tăng thêm nguồn thu... Những vấn đề này có thể ảnh hưởng chất lượng thế nào?

Phát biểu chỉ đạo, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của giáo dục. Từ đầu năm đến nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã 2 lần làm việc với ngành giáo dục.

Dự kiến tại hội nghị Trung ương sắp tới sẽ có nghị quyết phát triển nguồn nhân lực, trong đó gồm chính sách phát hiện, thu hút, sử dụng nhân tài và giáo dục là nền tảng cho những chính sách đó.

Một số vấn đề nóng cũng được Phó chủ tịch Quốc hội định hướng trong phiên giải trình, trước hết là việc đánh giá quá trình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết Quốc hội đã ban hành trong lĩnh vực giáo dục.

Quang cảnh phiên giải trình - Ảnh: QUỐC HỘI

Bà lưu ý không để những vấn đề của ngành giáo dục "ách tắc" mà không được giải quyết kịp thời, gây ra hệ lụy.

Cần làm rõ chính sách tiền lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ với giáo viên, nhất là giáo viên làm việc ở những vùng khó khăn; đánh giá tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ hay những vấn đề phát sinh sau khi sắp xếp các cơ sở giáo dục, hiệu quả điều hành của hiệu trưởng sau khi sáp nhập 4-5 trường…

Ngoài ra, cần đánh giá tính minh bạch của phương thức tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học.

Về việc thiếu sách giáo khoa, Phó chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là sự việc rất đáng báo động và phải quyết tâm không để xảy ra.

"Đây không phải việc khó và hoàn toàn có thể chủ động được khi sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa. 

Mỗi năm bao nhiêu học sinh vào trường đều có dữ liệu nên đảm bảo in ấn đủ sách giáo khoa không phải việc khó", bà Thanh nói và cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận vào thực tế để tìm lời giải dứt điểm, không bao giờ để xảy ra tình trạng này.

Vì sao vừa thừa, vừa thiếu giáo viên?

Báo cáo tại phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết với chính sách tiền lương, phụ cấp, hỗ trợ với nhà giáo, bộ đã xây dựng hồ sơ nghị định trình Chính phủ.

Tuy nhiên, thực hiện chủ trương chờ ý kiến kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về đổi mới chính sách tiền lương, bộ tiếp tục hoàn thiện đồng bộ đề án cải cách chính sách tiền lương.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn - Ảnh: DANH KHANG

Theo số liệu của bộ, tính đến tháng 6-2026, cả nước còn thiếu 104.516 giáo viên mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức tại thời điểm kết thúc năm học 2025-2026.

Còn sau khi kết thúc sắp xếp trường và rà soát quy mô học sinh thì nhu cầu biên chế cần bổ sung trong năm học 2026-2027 là khoảng 43.267 chỉ tiêu.

Đồng thời còn 44.770 chỉ tiêu do các địa phương chưa tuyển dụng và hiện nay có 48.374 giáo viên hợp đồng đang làm việc tại giáo dục cơ sở công lập.

Bộ trưởng nhận định số lượng giáo viên thiếu là so với định mức, còn có hiện tượng thừa, thiếu cục bộ cũng như việc đang sử dụng giáo viên hợp đồng tại các cơ sở công lập.