Canada trông chờ chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong một chuyến công tác nước ngoài năm 2026 - Ảnh: TTXVN

Trong cuộc phỏng vấn với báo chí trước thềm chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel cũng chia sẻ điều Ottawa mong muốn nhân dịp này: đưa quan hệ song phương lên "mức cao nhất có thể".

Chưa từng có tiền lệ

"Với Canada, đây là một chuyến thăm lịch sử. Chúng tôi chưa từng được đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam, nên đây là lần đầu tiên trong hơn 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Canada. Bản thân điều đó đã là một cột mốc. Canada sẽ tận dụng chuyến thăm này để nâng quan hệ với Việt Nam lên mức cao nhất có thể", Đại sứ Nickel nhấn mạnh.

Khuôn khổ Đối tác toàn diện Việt Nam - Canada năm 2017 đã đặt quan hệ song phương vào một bức tranh hợp tác đa dạng. 

Sự "toàn diện" thể hiện ở chỗ hợp tác Việt Nam - Canada trải rộng trên các lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư, quốc phòng - an ninh, văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đại sứ Nickel chia sẻ khuôn khổ ấy "rất hiệu quả, rất thiết thực" nhưng cũng khẳng định dư địa vẫn còn rất lớn. Chuyến thăm, theo ông, sẽ là dịp để tạo thêm động lực chính trị nhằm biến những lĩnh vực hợp tác đó thành các dự án, dòng vốn và kết quả cụ thể.

Khi được hỏi về thỏa thuận hay đột phá cụ thể được kỳ vọng, Đại sứ Nickel không hé lộ danh mục văn kiện. 

Thay vào đó, ông chia sẻ cơ hội nằm ở các lĩnh vực nông nghiệp, năng lượng, đổi mới sáng tạo, quốc phòng - an ninh, thực thi pháp luật, hợp tác đa phương và khu vực, cùng giao lưu văn hóa, nhân dân và học thuật.

Từ góc nhìn của Canada, vai trò của Việt Nam vượt ra ngoài khuôn khổ quan hệ hai nước. Trong cuộc phỏng vấn, Đại sứ Nickel nhiều lần khẳng định Việt Nam là đối tác hàng đầu tại Đông Nam Á, đối tác thương mại quan trọng nhất của Canada trong ASEAN và là một "cửa ngõ" để Canada mở rộng hiện diện tại khu vực.

Điều này gắn với vị thế ngày càng nổi bật của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Với nền sản xuất phát triển nhanh, tốc độ tăng trưởng cao và tham vọng tiến lên các ngành công nghệ cao, Việt Nam được Canada xem là một mắt xích quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một nền kinh tế và tăng sức chống chịu trước các biến động quốc tế.

"Việc đa dạng hóa đối tác kinh tế và xây dựng khả năng phục hồi của nền kinh tế là mục tiêu chung. Canada coi Việt Nam là đối tác có cùng tư duy để cùng xây dựng một nền kinh tế tự cường", ông nói.

Kỳ vọng không dừng ở thương mại

Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel - Ảnh: NAM TRẦN

Cũng trong cuộc phỏng vấn, Đại sứ Canada đã nêu nhiều kỳ vọng cho quan hệ song phương sau chuyến thăm.

Hợp tác kinh tế đang là điểm sáng dễ thấy nhất trong quan hệ Việt Nam - Canada. Theo số liệu được Đại sứ Nickel nêu, thương mại hai chiều đã tăng gấp đôi trong 5 năm, riêng giai đoạn 2024 - 2025 tăng từ 15,7 tỉ CAD lên 20,6 tỉ CAD (11,22 - 14,72 tỉ USD). 

Trên cơ sở đó, mục tiêu mà phía Canada đặt ra là tiếp tục tăng gấp đôi thương mại và đầu tư hai chiều trong khoảng 5 năm tới hoặc hơn. Để đạt được điều đó, theo ông Nickel, ngoài mở rộng ngành hàng, hai nước cần một môi trường đầu tư minh bạch, dễ dự đoán, có khuôn khổ pháp lý và hệ thống tư pháp đủ sức tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Canada mong muốn có thêm doanh nghiệp nước này tham gia các dự án hạ tầng, năng lượng, nông nghiệp cùng các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng. Ở chiều ngược lại, Ottawa cũng mong đón thêm dòng vốn Việt Nam.

"Canada sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về cải cách quy định, xây dựng khung pháp lý chặt chẽ cho các tổ chức tài chính và hệ thống tư pháp. Việt Nam đã có sự ổn định chính trị tuyệt vời, cùng với sự minh bạch trong quản trị và cải cách thể chế, Việt Nam sẽ trở thành thỏi nam châm thu hút các nguồn vốn đầu tư chất lượng cao nhất từ Canada và thế giới", Đại sứ Nickel bày tỏ.

Cho biết cả hai nước đều cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng 0, Đại sứ Nickel khẳng định Canada hiện là cường quốc năng lượng sạch với 82% sản lượng điện đến từ nguồn năng lượng xanh, một số tỉnh của nước này thậm chí sử dụng 100% năng lượng tái tạo. 

Ông khẳng định Canada sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ về lưới điện, năng lượng tái tạo và đặc biệt là công nghệ hạt nhân để hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi năng lượng thành công.

"Chúng tôi mong muốn và hoan nghênh nếu Việt Nam đầu tư vào ngành năng lượng của Canada để bảo đảm nguồn cung năng lượng của chính mình. Nếu Việt Nam nắm cổ phần trong các dự án năng lượng Canada hoặc ký các thỏa thuận dài hạn với Canada, đó sẽ là cách rất tốt để bảo đảm nguồn cung, bảo đảm tương lai năng lượng của Việt Nam", ông Nickel nêu lập luận.

Về khoa học - công nghệ và hàng không vũ trụ, đây là những lĩnh vực mà theo ông Nickel "sẽ chuyển đổi nền kinh tế". 

Canada có thế mạnh về trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử và bán dẫn - những lĩnh vực mà Việt Nam đang ưu tiên. Bên cạnh đó, với sự phát triển thần tốc của ngành hàng không Việt Nam, các doanh nghiệp hàng không vũ trụ và sản xuất vệ tinh của Canada cũng đang tìm kiếm các cơ hội hợp tác sâu hơn.