Thiếu sách giáo khoa, sáp nhập trường, tuyển sinh 2027: Những câu hỏi chờ Bộ trưởng GD-ĐT trả lời

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn - Ảnh: MINH CHÂU

Theo chương trình, sáng mai 20-9, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn sẽ giải trình nhiều vấn đề liên quan giáo dục - đào tạo tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức.

Trước phiên giải trình, trao đổi với Tuổi Trẻ, một số đại biểu Quốc hội mong muốn sẽ nhận được các câu trả lời, giải trình cụ thể của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về nhiều vấn đề.

Trong đó có việc tổ chức triển khai thi hành các luật, nghị quyết trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo vừa được Quốc hội thông qua, triển khai nghị quyết 248 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Cùng với đó là về chế độ, chính sách với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, xây dựng trường học..., các vấn đề liên quan kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, văn hóa học đường, giáo dục toàn diện, phòng chống bạo lực học đường.

Trách nhiệm của Bộ về thiếu sách giáo khoa

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) cho biết mong muốn được đặt ra ba vấn đề mà dư luận, cử tri, nhân dân rất quan tâm trong thời gian qua tới phiên giải trình của Bộ trưởng.

Trong đó vấn đề đầu tiên về tình trạng thiếu hụt sách giáo khoa xảy ra ngay dịp đầu năm học này.

Bà mong muốn được đặt câu hỏi với Bộ trưởng về nhận trách nhiệm đến đâu về việc cung ứng chưa đủ sách giáo khoa và cam kết của Bộ trong những năm học tới như thế nào với vấn đề này.

"Dù Bộ đã có thông tin, cam kết việc này chỉ xảy ra trong thời điểm đầu năm học và sẽ cung ứng đủ nhưng rõ ràng việc thiếu sách đã gây ảnh hưởng tới phụ huynh, học sinh, tâm lý xã hội.

Do vậy, tôi mong muốn Bộ trưởng giải trình rõ hơn về nguyên nhân, trách nhiệm của Bộ và giải pháp khắc phục", bà Nga nêu.

Bà cũng đặt vấn đề bộ sách giáo khoa được chọn dùng thống nhất trong năm học này vẫn còn một số "hạt sạn". Vậy trong thời gian tới Bộ có kế hoạch hiệu đính lại để chuẩn hóa bộ sách giáo khoa này thế nào?

Đồng thời, cùng với bộ sách giáo khoa dùng chung thì với hai bộ sách giáo khoa còn lại, trong thời gian tới Bộ sẽ có kế hoạch sử dụng, xử lý như thế nào để tránh lãng phí nguồn lực xã hội?

Giải pháp khắc phục khó khăn, nâng cao năng lực quản lý khi sáp nhập trường

Vấn đề thứ hai, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga mong muốn đặt ra là về sáp nhập các cơ sở giáo dục, nhất là các trường phổ thông đang được thực hiện.

"Tôi mong Bộ trưởng bước đầu báo cáo kết quả sáp nhập các trường và đánh giá thật rõ các khó khăn, vướng mắc, đồng thời hướng khắc phục các vấn đề này khi thực hiện sáp nhập.

Bởi thực tế hiện nay, hiệu trưởng các trường mới sáp nhập đều được chọn từ hiệu trưởng ở các trường cũ, quen với cung cách quản lý trường nhỏ.

Nhưng giờ sang trường mới sau sáp nhập có tổ chức, quy mô lớn hơn trước và việc quản lý một trường với nhiều điểm trường, ở nhiều vị trí khác nhau, thậm chí có trường còn là liên cấp tiểu học - trung học cơ sở... Từ đó đang đặt ra nhiều vấn đề khó khăn bước đầu.

Do vậy, Bộ trưởng sẽ có giải pháp thế nào để khắc phục các khó khăn, nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ quản lý giáo dục", đại biểu Việt Nga nêu thêm.

Làm rõ các đề xuất thay đổi phương thức tuyển sinh đại học

Đại biểu Việt Nga bày tỏ quan tâm vấn đề thứ ba về phương thức xét tuyển đại học. Bà nói bên cạnh các vụ việc gian lận thi cử thì dư luận xã hội cũng quan tâm đến việc thay đổi phương thức xét tuyển.

Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về một số thay đổi trong dự thảo về tuyển sinh đại học năm 2027.

Việc này nhận được nhiều ý kiến, quan tâm của phụ huynh, học sinh nên bà mong muốn đặt câu hỏi với Bộ trưởng về thông tin cụ thể các nội dung đề xuất cũng như đánh giá thế nào với những thay đổi phương thức xét tuyển đại học.

In 1 triệu bản sách giáo khoa mất bao lâu?

Phụ huynh tìm mua sách cho con tại cửa hàng sách của NXB Giáo Dục Việt Nam ở TP.HCM sáng 20-8 - Ảnh: NHƯ HÙNG

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến cuối ngày 14-9, cả nước còn thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa. Nhiều phụ huynh, học sinh rất muốn biết khi nào có số sách này? Quy trình in ấn sách ra sao mà đến giờ vẫn còn nhiều học sinh chưa có đủ sách?

Theo một chuyên gia trong lĩnh vực in ấn, phát hành sách tại TP.HCM, rất khó xác định chính xác thời gian để in 1 triệu bản sách giáo khoa.

Theo vị này, nếu là 1 triệu bản của một tên sách thì thời gian in khá nhanh. Nhưng nếu 1 triệu bản gồm nhiều tên sách, thời gian sẽ lâu hơn và phụ thuộc vào năng lực của từng nhà in.

"Chưa kể in sách bằng giấy cuộn rất nhanh. Vì vậy, nhanh hay chậm, mất bao nhiêu ngày còn phụ thuộc nhiều yếu tố", vị chuyên gia nói.

Theo chuyên gia, quy trình in một cuốn sách giáo khoa gồm 4 giai đoạn chính: chế bản, chọn vật liệu và công nghệ, in và gia công sau in.

Ở giai đoạn chế bản, đội ngũ kỹ thuật tiếp nhận file thiết kế từ nhà xuất bản, kiểm tra màu sắc, độ phân giải hình ảnh, phông chữ, căn lề và sắp xếp các trang trước khi tạo khuôn in.

Tiếp đó là lựa chọn vật liệu và công nghệ. Với sách giáo khoa được sản xuất số lượng lớn, đặc biệt các đơn hàng hàng triệu bản, nhà in thường sử dụng máy in cuộn để đạt tốc độ cao. Giấy làm ruột và bìa sách cũng được lựa chọn khác nhau, trong đó bìa thường dày hơn để bảo vệ phần ruột.

Giai đoạn in gồm pha mực, lên kẽm, in thử và in hàng loạt.

Cuối cùng là gia công sau in, khâu định hình các tờ in lớn thành cuốn sách giáo khoa hoàn chỉnh trước khi đóng gói và đưa đến học sinh.

Diễn biến tình hình sách giáo khoa từ tháng 8 đến nay