Điều cấm kị khi sử dụng bếp gas

Bếp gas có mặt trong rất nhiều căn bếp và được sử dụng hằng ngày đến mức các thao tác bật bếp, tắt bếp, thay bình gas đôi khi được thực hiện gần như theo phản xạ. Thông thường, nếu bếp, bình gas, van và dây dẫn đều ở tình trạng tốt, việc nấu nướng cũng chẳng có gì quá phức tạp. Điều cần cẩn trọng nằm ở những tình huống bất thường. Gas dùng trong gia đình là nhiên liệu dễ cháy. Khi bị rò rỉ, khí gas có thể thoát ra và tích tụ trong không gian, đặc biệt ở nơi kín, kém thông thoáng. Chỉ cần xuất hiện nguồn gây cháy phù hợp, chẳng hạn ngọn lửa hoặc tia lửa điện, sự cố có thể xảy ra. Bởi vậy, thay vì nhớ quá nhiều mẹo vụn vặt, người dùng bếp gas nên đặc biệt ghi nhớ 3 điều dưới đây. Đây đều là những nguyên tắc an toàn được cơ quan phòng cháy chữa cháy khuyến cáo và cũng rất sát với những tình huống có thể xảy ra trong gia đình.

1. Ngửi thấy mùi gas: Không bật điện, không châm lửa và càng không thử bật bếp

Mùi gas xuất hiện bất thường trong bếp là tình huống cần xử lý ngay. Thế nhưng cũng chính lúc này, một số phản xạ tưởng hợp lý lại có thể làm tình hình nguy hiểm hơn. Chẳng hạn, phòng bếp đang tối nên bật công tắc đèn để tìm chỗ rò; thấy mùi nồng nên bật quạt điện cho khí bay nhanh; hoặc thử bật bếp xem gas có lên bình thường hay không. Đây đều là những việc không nên làm.

Theo hướng dẫn an toàn của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, khi phát hiện rò rỉ gas, cần tránh làm phát sinh nguồn lửa, nguồn nhiệt và không bật hoặc tắt công tắc, thiết bị điện. Lý do là thao tác với một số thiết bị điện có thể phát sinh tia lửa. Nếu trong phòng đã có lượng khí gas rò rỉ đủ lớn, một nguồn gây cháy rất nhỏ cũng có thể trở thành vấn đề.

Vậy lúc này nên làm gì?

Nếu có thể tiếp cận an toàn, hãy khóa van bình gas, sau đó mở cửa ra vào, cửa sổ để khí thoát ra ngoài một cách tự nhiên. Không hút thuốc, không bật bếp, không dùng bật lửa hay que diêm để tìm chỗ rò. Nếu mùi gas vẫn nồng, không xác định được nguyên nhân hoặc không thể khóa van một cách an toàn, mọi người nên rời khỏi khu vực và gọi đơn vị cung cấp gas hoặc lực lượng cứu hỏa từ vị trí an toàn. Một thói quen cũng cần bỏ hẳn là dùng lửa để thử xem bình, van hay dây dẫn có bị rò gas hay không. Việc kiểm tra hệ thống gas phải được thực hiện bằng phương pháp an toàn; khi nghi ngờ thiết bị hư hỏng, tốt nhất để người có chuyên môn xử lý.

2. Đang bật bếp, đừng bỏ đi và để ngọn lửa tự cháy

“Nồi đang ninh nhỏ lửa, tranh thủ xuống dưới nhà một lát chắc không sao” là tình huống rất dễ gặp. Nhưng với bếp gas, có người quan sát trong lúc đun nấu vẫn là một nguyên tắc an toàn quan trọng. Vấn đề không chỉ nằm ở chuyện thức ăn có thể cháy. Nước canh, nước luộc hoặc chất lỏng trong nồi có thể sôi trào xuống bếp và làm ngọn lửa tắt. Với bếp không có hoặc có hệ thống ngắt gas không hoạt động đúng, nhiên liệu có thể tiếp tục thoát ra dù người trong nhà không còn nhìn thấy ngọn lửa.

Một tình huống khác là dầu ăn được đun quá nóng. Nếu chảo dầu bắt lửa, không được hắt nước vào chảo. Nước gặp dầu đang ở nhiệt độ cao có thể khiến dầu nóng bắn và ngọn lửa bùng mạnh, làm đám cháy lan rộng. Cần tắt nguồn nhiệt nếu có thể làm an toàn và sử dụng phương pháp chữa cháy phù hợp; với đám cháy vượt khả năng xử lý, nhanh chóng rời khỏi khu vực và gọi 114. Vì thế, nếu đang nấu mà cần ra ngoài, xuống tầng khác hoặc làm một việc khiến mình không thể quan sát bếp trong thời gian dài, cách đơn giản nhất là tắt bếp trước. Đừng lấy việc “chỉ đi vài phút” làm căn cứ để để bếp cháy mà không có người trông.

3. Dây dẫn, van hoặc bình gas có dấu hiệu bất thường: Không cố dùng thêm

Có một bộ phận của bếp gas rất dễ bị gia đình quên mất: hệ thống nằm phía dưới và phía sau bếp. Trong khi mặt bếp được lau gần như mỗi ngày, dây dẫn gas có thể nằm khuất nhiều tháng mà không được để ý. Theo thời gian, dây có thể lão hóa, rạn nứt hoặc bị hư hại; đầu nối cũng có thể gặp vấn đề. Đây đều là những vị trí liên quan trực tiếp đến khả năng rò rỉ gas. Bởi vậy, nếu ngửi thấy mùi gas bất thường, phát hiện dây dẫn nứt, biến dạng, đầu nối lỏng hoặc van có dấu hiệu hư hỏng, đừng cố tiếp tục nấu cho xong bữa rồi mới sửa. Hãy ngừng sử dụng và gọi đơn vị có chuyên môn đến kiểm tra. Bình gas cũng không phải món đồ nên mua theo tiêu chí “miễn rẻ là được”. Cơ quan PCCC khuyến cáo người dân lựa chọn bình gas, bếp và phụ kiện có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng; đồng thời kiểm tra hệ thống van, dây dẫn và các mối nối trong quá trình sử dụng. Khi đổi bình, nếu phát hiện bình móp méo, van bất thường hoặc nghi ngờ chất lượng, gia đình có quyền yêu cầu kiểm tra hoặc đổi bình khác thay vì miễn cưỡng sử dụng.

Ngoài 3 điều trên, có vài thói quen nhỏ nhưng đáng duy trì khi nhà sử dụng bếp gas:

- Khóa van bình gas sau khi sử dụng, đặc biệt trước khi đi ngủ hoặc khi cả nhà đi vắng.

- Không để giấy, khăn, chai nhựa, dầu ăn và những vật dễ cháy quá gần ngọn lửa.

- Giữ khu vực đặt bình gas thông thoáng, không tùy tiện bịt kín bình trong một khoang quá chật và bí.

- Thỉnh thoảng nhìn lại dây dẫn, van và các đầu nối, thay vì chỉ quan tâm đến phần bếp phía trên.

- Không tự tháo, sửa van hoặc bình gas khi không có chuyên môn.

Bếp gas vốn là thiết bị được sử dụng mỗi ngày, vì vậy an toàn không nằm ở những thao tác cầu kỳ. Quan trọng nhất là biết lúc nào phải dừng lại: có mùi gas thì không bật điện hay tạo lửa; bếp đang cháy thì không bỏ đi; hệ thống có dấu hiệu bất thường thì không cố sử dụng tiếp. Chỉ cần nhớ chắc ba nguyên tắc này đã tránh được nhiều tình huống nguy hiểm có thể bắt đầu từ chính căn bếp.