Bộ Công Thương 'thúc' địa phương sớm có chính sách hỗ trợ người dân lắp điện mặt trời mái nhà

Lắp đặt điện mặt trời mái nhà - Ảnh: N.AN

Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi các bộ ngành, địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về chương trình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đối với các tòa nhà cơ quan công sở, trường học, bệnh viện. 

Theo bộ, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 10 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Vì vậy để thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp tại Chỉ thị 10, góp phần đảm bảo an ninh cung cấp điện cho giai đoạn dự báo có khó khăn về nguồn điện, Bộ Công Thương đề nghị các bộ ngành, địa phương và EVN đẩy nhanh triển khai các nhiệm vụ cụ thể. 

Đẩy nhanh lắp đặt các tòa nhà công sở, sớm hỗ trợ hộ gia đình

Bao gồm việc lập kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn đầu tư hoặc thu hút đầu tư để lắp đặt, đưa vào sử dụng điện mặt trời mái nhà trên các tòa nhà cơ quan, công sở, trường học, bệnh viện... thuộc quản lý của các bộ ngành, địa phương. 

Chỉ thị 10 đặt ra mục tiêu cụ thể là phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030 của các địa phương. 

Theo đó Bộ Công Thương đề nghị các bộ ngành, địa phương phấn đấu hoàn thành toàn bộ mục tiêu theo Chỉ thị 10 từ nay đến trước ngày 31-3-2027. Trường hợp các cơ quan, đơn vị công lập có nhu cầu hỗ trợ vốn, bộ đề nghị Bộ Tài chính và HĐND cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh quan tâm giải quyết theo quy định, thẩm quyền quản lý ngân sách. 

Bộ Công Thương cũng đề nghị UBND cấp tỉnh khẩn trương nghiên cứu xây dựng, báo cáo HĐND cấp tỉnh kịp thời ban hành chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo thẩm quyền và nhiệm vụ. Thực tế đến nay mới có hai địa phương là Bắc Ninh và Lai Châu ban hành chính sách hỗ trợ này. 

Thông tin cho Tuổi Trẻ trước đó, EVN cho hay theo số liệu tổng hợp từ các tổng công ty điện lực đến hết tháng 7-2026, toàn hệ thống ghi nhận 130.811 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất trên 11.200MWp.

Sản lượng điện từ điện mặt trời mái nhà được mua lên lưới trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt trên 6,6 tỉ kWh, chiếm khoảng 3,5% tổng sản lượng điện mua toàn hệ thống.

Riêng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ phát triển theo Nghị định số 58 và Nghị định số 243 của Chính phủ (quy định cho phép bán điện dư lên lưới ở mức 20% và 50% - PV), EVN cho hay đến hết tháng 7-2026 có 28.254 hệ thống với tổng công suất khoảng 1.614MWp.

Trong số này có 27.967 hệ thống không bán điện dư, công suất khoảng 1.597MWp và 287 hệ thống có bán điện dư, công suất khoảng 16,4MWp.

Riêng thời gian chính thức áp dụng Nghị định 243 là từ ngày 26-6 đến hết ngày 31-7, toàn hệ thống ghi nhận 5.928 hệ thống với tổng công suất khoảng 213,9MWp, trong đó 5.858 hệ thống không bán điện dư, công suất khoảng 212,2MWp; 70 hệ thống có bán điện dư, công suất khoảng 1,69MWp.

Thực hiện quy định mua tối đa sản lượng điện mặt trời mái nhà

EVN cho hay số hệ thống phát triển mới trong giai đoạn này tương đương khoảng 21% tổng số hệ thống và 13% tổng công suất lũy kế điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Dù công suất tăng nhanh nhưng thực tế số khách hàng lựa chọn bán điện dư còn thấp, chỉ chiếm khoảng 1,2%. 

Về vấn đề này, văn bản của Bộ Công Thương nhấn mạnh yêu cầu địa phương xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ hộ gia đình trên địa bàn lắp đặt điện mặt trời mái nhà gắn với BESS theo quy định của Nghị định số 243. Trong đó quy định cho phép mua bán sản lượng điện dư với tỉ lệ cao hơn 50% (tối đa đến toàn bộ theo thỏa thuận) trong giai đoạn từ nay đến 31-12-2030 nếu lưới điện đủ khả năng truyền tải, và mua đến 50% sản lượng điện dư giai đoạn sau 2030.

Ngoài ra bộ cũng đề nghị các bộ ngành, địa phương chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện kịp thời, hiệu quả các giải pháp được Thủ tướng giao tại Chỉ thị 10. 

EVN được giao chỉ đạo các đơn vị điện lực trực thuộc phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành, địa phương kiểm tra ban đầu khi đấu nối, quá trình lắp đặt và vận hành điện mặt trời mái nhà có đấu nối với hệ thống điện quốc gia theo đúng quy định.