Tp.HCM: Nhân rộng mô hình xã hội hóa hạ tầng công cộng, doanh nghiệp cùng tham gia

Ngày 16/9, tại phường Phú Lợi, Tp.HCM, mô hình Ywonder HUB - mô hình được thiết kế như một điểm tiện ích cộng đồng kết hợp không gian thương mại, tích hợp các khu vực phục vụ nhu cầu của người dân với hệ thống kiốt, điểm giới thiệu sản phẩm OCOP, hàng hóa thiết yếu, không gian quảng bá và kết nối doanh nghiệp với phương thức xã hội hóa.

Điểm đáng chú ý của mô hình là nguyên tắc “ba không”: không sử dụng ngân sách nhà nước, không thu phí người sử dụng và hướng đến khả năng tự cân đối tài chính cho nhà đầu tư.

Nguồn thu được tạo ra từ hệ thống kiốt, không gian giới thiệu sản phẩm OCOP, hàng hóa thiết yếu và quảng cáo doanh nghiệp.

Theo đơn vị tổ chức, cách làm này nhằm giải quyết đồng thời nhu cầu của cộng đồng, địa phương và doanh nghiệp. Người dân được sử dụng tiện ích miễn phí, địa phương có thêm hạ tầng mà không phải bố trí toàn bộ nguồn vốn, trong khi doanh nghiệp có thêm không gian quảng bá, giao thương và tạo nguồn thu để duy trì công trình.

Mô hình xã hội hoá ngay giữa trung tâm đô thị sầm uất, không thu phí và phục vụ người dân.

Đại diện Công ty TNHH T&T Nguyên, chủ đầu tư Ywonder HUB, cho rằng doanh nghiệp đã cân nhắc nhiều trước khi dành khu đất để triển khai mô hình. Tuy nhiên, doanh nghiệp quyết định thực hiện với mong muốn tạo ra một mô hình thực tế để các doanh nghiệp khác có thể trực tiếp tham quan, đánh giá trước khi tham gia.

“Làm việc tốt và làm ăn được không nhất thiết phải là hai chuyện tách rời”, đại diện T&T Nguyên chia sẻ, đồng thời cho biết mô hình được tính toán để có dòng tiền, khả năng thu hồi vốn nhưng vẫn cung cấp tiện ích miễn phí cho cộng đồng.

Đại diện Công ty Cổ phần Global Đại Thành cũng cho rằng điều khiến doanh nghiệp quan tâm là mô hình có chủ trương rõ ràng, có phương án tạo dòng tiền và quan trọng là đã có công trình thực tế để kiểm chứng. Doanh nghiệp này cho biết sẽ đồng hành không chỉ ở giai đoạn đầu tư mà cả trong quá trình vận hành, duy tu lâu dài.

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Quang, nguyên Phó tư lệnh Bộ Tư lệnh cảnh vệ, Bộ Công an, Phó chủ tịch Hiệp hội NVS Việt Nam.

Trao đổi với PV, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Quang, Nguyên Phó tư lệnh Bộ Tư lệnh cảnh vệ, Bộ Công an, Phó chủ tịch Hiệp hội NVS Việt Nam, cho rằng, điều đáng ghi nhận nhất của Ywonder HUB không chỉ nằm ở một công trình cụ thể, mà ở cách mô hình đã mở ra một hướng tiếp cận mới trong huy động nguồn lực xã hội.

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Quang cho hay: “Xã hội hóa không có nghĩa là Nhà nước đứng ngoài, cũng không phải doanh nghiệp làm thay Nhà nước. Đó là sự đồng hành, trong đó Nhà nước tạo cơ chế, địa phương tạo điều kiện, doanh nghiệp bỏ vốn và năng lực tổ chức, còn cộng đồng là đối tượng được hưởng lợi. Khi những nguồn lực này được kết nối bằng một cơ chế minh bạch, hiệu quả, chúng ta có thể tạo ra những công trình phục vụ người dân mà không phải mọi chi phí đều đặt lên vai ngân sách.

Tôi đánh giá Ywonder HUB là một mô hình đáng để nhìn nhận từ góc độ đó. Điều quan trọng không phải chúng ta xây được bao nhiêu công trình trong ngày hôm nay, mà là liệu mô hình có thể vận hành tốt, duy trì lâu dài và được nhân rộng hay không. Một doanh nghiệp tiên phong sẽ tạo ra một điểm, nhưng nếu nhiều doanh nghiệp cùng tham gia, những điểm riêng lẻ ấy có thể hình thành cả một hệ thống hạ tầng phục vụ cộng đồng. Đó mới là giá trị lớn nhất của xã hội hóa – biến trách nhiệm cộng đồng thành sự chung tay có tổ chức, có nguồn lực và có khả năng phát triển bền vững”.

Theo ông Quang, đối với việc ra mắt mô hình nhằm hướng tới việc công khai, minh bạch cơ chế hợp tác với từng nhà đầu tư, bảo đảm chất lượng, mỹ quan và quy trình duy tu.

Hiệp hội cũng mong muốn thu hút thêm doanh nghiệp tham gia, từ đầu tư một điểm đến nhiều điểm, qua đó từng bước hình thành mạng lưới hạ tầng phục vụ cộng đồng.

Từ góc độ này, Ywonder HUB được xem như một mô hình thử nghiệm để doanh nghiệp “nhìn thấy” cách thức đầu tư và vận hành thay vì chỉ tiếp cận trên hồ sơ.

Ywonder HUB đồng thời được thiết kế như điểm trưng bày sản phẩm, kết nối doanh nghiệp và giới thiệu phương án khai thác thương mại.

Mô hình cũng phù hợp với định hướng xã hội hóa mà Tp.HCM đã đặt ra tại Quyết định 5193/QĐ-UBND ngày 14/11/2024, trong đó khuyến khích nâng cấp, cải tạo các công trình công cộng theo hướng huy động nguồn lực xã hội và kêu gọi nhà đầu tư.

Khi có cơ chế khai thác phù hợp, doanh nghiệp có thể vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư, vừa đóng góp thêm nguồn lực cho cộng đồng, qua đó giảm áp lực cho ngân sách và tạo thêm các không gian, tiện ích thiết yếu trong đô thị.

Phùng Sơn