Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Phải minh bạch giá, giảm trung gian trong mua sắm thiết bị y tế

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: Chinhphu.vn/Thu Giang

Sáng 12-9, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đồng chủ trì cuộc họp về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Quản lý thiết bị y tế theo vòng đời

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế đang phối hợp với các bộ, ngành rà soát quy định về phân phối dược phẩm, trang thiết bị y tế, theo hướng tăng công khai, minh bạch về giá và giảm các đầu mối, tầng nấc trung gian trong chuỗi cung ứng.

Bộ Y tế đang nghiên cứu xây dựng Luật Trang thiết bị y tế, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10-2027.

Một trong những nội dung được đề xuất là quản lý trang thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, gắn với truy xuất nguồn gốc và phù hợp các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan báo cáo tại cuộc họp - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Bộ Y tế cũng đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu trang thiết bị y tế đồng bộ, thống nhất, liên thông và dùng chung. Thông tin về thiết bị được cập nhật, quản lý tập trung, phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc.

Theo bà Lan, việc quản lý giá hiện chủ yếu dựa trên dữ liệu hình thành từ hoạt động đấu thầu tại các cơ sở y tế công lập.

Trong khi đó, cơ sở y tế tư nhân không thực hiện đấu thầu theo cơ chế này nên dữ liệu chưa phản ánh đầy đủ mặt bằng giá trên thị trường.

Do đó, Bộ Y tế đề xuất cơ quan quản lý có đầy đủ thông tin về giá bán để các cơ sở khám chữa bệnh có thể tham khảo, so sánh giá trúng thầu với giá giao dịch thực tế, qua đó phát hiện những trường hợp có mức giá bất hợp lý.

Cho phép bệnh viện đàm phán trực tiếp với nhà sản xuất

Bộ Y tế đề xuất cho phép chủ đầu tư, cơ sở y tế trực tiếp đàm phán, mua sắm và nhập khẩu trang thiết bị y tế từ nhà sản xuất hoặc chủ sở hữu thiết bị khi thống nhất được phương án và bảo đảm các yêu cầu về dịch vụ sau bán hàng, bảo trì, bảo dưỡng.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng với trang thiết bị y tế, chi phí không chỉ nằm ở việc mua máy mà còn phát sinh trong quá trình sử dụng, như bảo trì, bảo dưỡng và vật tư tiêu hao. Việc tiếp cận trực tiếp nhà sản xuất có thể góp phần bảo đảm nguồn cung và giảm các khâu trung gian.

Bộ Y tế đồng thời đề xuất tăng cường cạnh tranh, phòng ngừa độc quyền và thực hiện các quy định của Luật Giá về niêm yết, kê khai, công khai giá.

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho rằng quản lý trang thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng là cần thiết, nhưng cần làm rõ khái niệm để bảo đảm thống nhất khi thực hiện.

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Ảnh: Chinhphu.vn/Thu Giang

Theo Phó thủ tướng, quản lý theo vòng đời sản phẩm phải gắn với yêu cầu giảm tầng nấc trung gian, phù hợp với điều ước quốc tế, pháp luật trong nước và các quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan.

Phó thủ tướng nhấn mạnh ba yêu cầu lớn: cắt giảm các khâu trung gian; bảo đảm minh bạch, nhất là về giá và trang thiết bị y tế; xây dựng, khai thác đầy đủ dữ liệu phục vụ quản lý và phát triển.

Trong đó, minh bạch giá phải gắn với truy xuất nguồn gốc. Cơ quan quản lý phải nắm được đầy đủ thông tin, dữ liệu về trang thiết bị y tế để tăng khả năng giám sát và cảnh báo những bất hợp lý về giá.

Về cơ chế mua sắm, Phó thủ tướng yêu cầu nghiên cứu cải cách căn bản cơ chế đấu thầu, đặt hàng; đồng thời phát huy đấu thầu tập trung và đàm phán giá.

Theo Phó thủ tướng, có thể nghiên cứu áp dụng linh hoạt nhiều phương thức, từ đấu thầu tập trung, đấu thầu tại từng cơ sở y tế đến đàm phán giá trực tiếp với nhà sản xuất, phù hợp với từng trường hợp.

Việc đa dạng hóa phương thức mua sắm nhằm nâng cao hiệu quả, đồng thời giảm các tầng nấc trung gian trong chuỗi cung ứng trang thiết bị y tế.