
Hàng triệu người Việt Nam đang sở hữu tiền mã hóa - Ảnh: CÔNG TRUNG
Kể từ ngày 1-9-2026, Nghị định số 284 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa chính thức có hiệu lực.
Trước nhiều băn khoăn của bạn đọc về số phận các khoản đầu tư tiền mã hóa, Tuổi Trẻ đã có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Hữu Tuấn (Đoàn luật sư TP Hà Nội) để giải đáp cụ thể từng vấn đề dưới góc nhìn pháp lý dễ hiểu nhất.
Mua bán cá nhân có bị phạt không và người đang giữ Bitcoin trên sàn ngoại phải làm gì?
Đây là mối bận tâm lớn nhất của cộng đồng những người đang nắm giữ các đồng tiền mã hóa phổ biến như Bitcoin hay Ethereum trên các sàn giao dịch quốc tế quen thuộc như Binance.
Theo luật sư Nguyễn Hữu Tuấn, việc Chính phủ ban hành Nghị định 284 - nối tiếp Nghị quyết số 5 của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa - nhằm bổ sung chế tài xử lý vi phạm hành chính, xác lập rõ ranh giới pháp lý cho các bên tham gia.
Theo đó, việc giao dịch không thông qua tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép có thể bị phạt từ 15 - 25 triệu đồng đối với cá nhân (và từ 30 - 50 triệu đồng đối với tổ chức). Nếu giao dịch tài sản mã hóa được chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài, mức phạt cá nhân lên tới 35 - 50 triệu đồng.
Tuy vậy, người dân không nên vội vã hoang mang, luật sư Tuấn khẳng định: "Theo Nghị quyết 5, chế tài xử phạt hành vi giao dịch không qua sàn cấp phép chỉ bắt đầu áp dụng sau thời hạn 6 tháng kể từ ngày tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được cấp phép chính thức.
Việc nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ Bitcoin, Ethereum trên các sàn quốc tế từ ngày 1-9-2026 chưa bị xử phạt và nhà đầu tư không bắt buộc phải bán tháo tài sản".
Luật sư nhấn mạnh người dân cần phân biệt rõ giữa hành vi "tiếp tục nắm giữ" và "thực hiện giao dịch mới". Chỉ khi mốc chuyển tiếp 6 tháng nói trên được kích hoạt, việc thực hiện các giao dịch mua bán mới trên sàn chưa được Bộ Tài chính cấp phép mới bị coi là vi phạm.
"Lời khuyên cho nhà đầu tư lúc này là nên bảo toàn, lưu giữ hồ sơ chứng minh nguồn gốc tài sản, không thực hiện giao dịch mua, bán mới qua các tổ chức, nền tảng không được cấp phép khi chưa đáp ứng điều kiện theo Nghị quyết 5 của Chính phủ", ông Tuấn chia sẻ.
Chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào tại Việt Nam được cấp phép
Tính đến nay, Bộ Tài chính chưa công bố chính thức bất kỳ tổ chức nào được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Trước đó, cơ quan này đã đánh giá 5 hồ sơ doanh nghiệp là đầy đủ, hợp lệ để tiếp tục bước vào quy trình xem xét cấp phép theo đề án thí điểm (với số lượng tối đa 5 đơn vị).
Do đó người dân và nhà đầu tư cần theo dõi sát các thông báo chính thức từ Bộ Tài chính để biết chính xác thời điểm tổ chức đầu tiên được cấp phép, từ đó tính mốc thời gian chuyển tiếp 6 tháng.
Quảng cáo, giới thiệu coin trên Facebook, TikTok có thể bị phạt đến 100 triệu đồng
Thời gian qua, trào lưu các hội nhóm, tài khoản mạng xã hội liên tục quảng cáo, "phím kèo" coin diễn ra rầm rộ. Tuy nhiên, từ ngày 1-9-2026, hành vi này đối diện với chế tài rất nghiêm minh.
Cụ thể, theo Nghị định 284, hành vi quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép sẽ bị phạt tiền từ 180 - 200 triệu đồng đối với tổ chức, và đối với cá nhân mức phạt là 90 - 100 triệu đồng, đi kèm biện pháp khắc phục hậu quả là buộc gỡ bỏ, cải chính thông tin.
Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Hữu Tuấn lưu ý cơ quan quản lý sẽ xem xét kỹ mục đích và bản chất hành vi: "Nếu chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức, quan điểm cá nhân mà không nhận kinh phí tiếp thị, không lôi kéo đầu tư cho các nền tảng/dự án trái phép thì không thuộc phạm vi xử phạt này".
Ngược lại, nếu các KOL/KOC biết rõ dự án là lừa đảo (mô hình Scam hay Ponzi) mà vẫn bất chấp nhận tiền để quảng cáo, thổi giá nhằm "lùa gà", họ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo Bộ luật Hình sự.
Tài sản mã hóa khác gì với tiền ảo, coin rác hay dự án lừa đảo?
Nhiều người dân thường đánh đồng tất cả các khái niệm trên là một. Dưới góc độ luật pháp, luật sư Tuấn đã phân định rõ ràng các khái niệm này:
- Tài sản mã hóa: Được định danh trong Luật Công nghiệp công nghệ số (có hiệu lực từ 1-1-2026) và Nghị quyết 5 là một loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa (hoặc công nghệ tương tự) để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao; không bao gồm chứng khoán, tiền pháp định dạng số hay các tài sản tài chính truyền thống khác.
- Tiền ảo, theo ông Tuấn: "Tiền ảo là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trên thực tế nhưng không phải là thuật ngữ pháp lý được định nghĩa thống nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Vì vậy, không nên đồng nhất tiền ảo, tài sản ảo và tài sản mã hóa".
- Coin rác: Đây chỉ là tiếng lóng trên thị trường dành cho những token có mức độ rủi ro rất cao, thiếu giá trị nội tại hoặc không có tính ứng dụng thực tiễn. "Bản thân việc một token bị gọi là ‘coin rác’ chưa đủ để kết luận hành vi liên quan đến token đó là hợp pháp hay bất hợp pháp; việc xử lý phải căn cứ vào hành vi cụ thể và các quy định pháp luật có liên quan", ông Tuấn giải thích.
Link nội dung: https://phapluatcongdan.vn/quang-cao-giu-coin-tren-san-quoc-te-co-bi-phat-a79916.html