Con ruồi mang hơn 100 mầm bệnh, có thể mang bệnh vào mâm cơm của bạn

Vệ sinh môi trường, bảo quản thực phẩm đúng cách và hạn chế để ruồi tiếp xúc với thức ăn là cách tốt nhất để tránh nhiễm khuẩn - Ảnh: iStock

Một tổng quan nghiên cứu dữ liệu từ 21 quốc gia, từng ghi nhận hơn 130 tác nhân gây bệnh có liên quan đến ruồi nhà. Phần lớn là vi khuẩn, ngoài ra còn có nấm, vi rút và ký sinh trùng. Tuy nhiên con số này không có nghĩa mỗi con ruồi đều mang hơn 130 mầm bệnh. Việc một con ruồi đậu lên thức ăn cũng không đồng nghĩa chắc chắn khiến con người mắc bệnh.

Điều đáng lưu ý là ruồi nhà có thể trở thành vật trung gian đưa mầm bệnh từ những nơi ô nhiễm đến thực phẩm và các bề mặt trong nhà. Vì vậy dù không cần quá hoảng sợ khi nhìn thấy một con ruồi, việc hạn chế để chúng tiếp xúc với thức ăn vẫn là một cách đơn giản để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.

Ruồi nhà có thể mang những mầm bệnh nào?

Ruồi nhà (Musca domestica) thường sống và kiếm ăn ở những nơi có chất thải, phân động vật, rác hoặc các vật chất hữu cơ đang phân hủy. Trong quá trình di chuyển, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh có thể bám vào chân, cánh, miệng và các bộ phận khác trên cơ thể chúng.

Các nghiên cứu trước đây đã ghi nhận ruồi có thể mang những vi khuẩn gây bệnh đường ruột như Salmonella, Escherichia coli (E. coli), Shigella, Campylobacter và Listeria.

Đáng chú ý, một nghiên cứu thực nghiệm cho thấy ruồi nhà có thể mang E. coli trên cơ thể và chuyển vi khuẩn này từ nguồn thực phẩm nhiễm khuẩn sang bề mặt sạch chỉ sau một lần đậu.

Điều này giúp giải thích vì sao ruồi không chỉ gây khó chịu mà còn được xem là một nguồn nguy cơ gây nhiễm chéo trong an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên nguy cơ thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại mầm bệnh, số lượng vi khuẩn, nguồn mà ruồi vừa tiếp xúc và loại thực phẩm mà nó đậu vào.

Nghiên cứu tổng hợp từ 21 quốc gia từng được công bố không phải là nghiên cứu mới. Tuy nhiên kết luận về khả năng ruồi mang và phát tán mầm bệnh vẫn phù hợp với các nghiên cứu gần đây.

Một tổng quan được công bố năm 2025 tiếp tục xem xét vai trò của các loài ruồi trong việc truyền các mầm bệnh thực phẩm, đặc biệt trong môi trường chăn nuôi. Nghiên cứu ghi nhận các loài ruồi có thể tham gia vận chuyển những vi khuẩn như Salmonella, E. coli, Listeria và Campylobacter, trong đó có cả các chủng kháng kháng sinh.

Điều này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc "ruồi bẩn", mà còn liên quan đến an toàn thực phẩm và sự phát tán của vi khuẩn trong môi trường.

Hàng quán bán thức ăn đường phố cũng cần có dụng cụ che đậy để tránh ruồi - Ảnh: D.LIỄU

Ruồi đậu vào thức ăn có nguy hiểm không?

Không phải cứ một con ruồi đậu lên thức ăn vài giây là chắc chắn gây bệnh.

Nguy cơ phụ thuộc vào việc con ruồi trước đó đã tiếp xúc với nguồn ô nhiễm nào, nó mang theo loại mầm bệnh gì và lượng mầm bệnh được truyền sang thực phẩm có đủ để gây nhiễm hay không.

Các nhà khoa học gọi đây là lây truyền cơ học. Ruồi có thể đơn giản đóng vai trò như một "phương tiện vận chuyển" mầm bệnh từ nơi này sang nơi khác.

CDC Hoa Kỳ cũng lưu ý rằng ruồi nhà có thể làm ô nhiễm thực phẩm và dụng cụ ăn uống khi mang các vi sinh vật gây bệnh trên cơ thể.

Vì vậy điều đáng lo không phải là bản thân con ruồi, mà là những gì nó có thể mang theo.

Đặc biệt, nguy cơ đáng chú ý hơn ở những nơi có mật độ ruồi cao, vệ sinh môi trường kém, gần khu vực chăn nuôi hoặc xử lý chất thải.

Làm gì khi ruồi đậu vào thức ăn?

Cách đơn giản nhất để giảm nguy cơ là không để ruồi tiếp xúc với thực phẩm. Khi ăn ngoài trời, nên che kín thức ăn nếu chưa dùng đến. Thực phẩm dễ hỏng cần được bảo quản đúng cách, thay vì để lâu ở nhiệt độ phòng.

Trong nhà, nên giữ khu vực bếp sạch sẽ, xử lý rác thường xuyên và không để thức ăn thừa hoặc thực phẩm có mùi thu hút ruồi.