Từ vụ 'hot girl' bán sâm Ngọc Linh giả, làm sao biết sâm thật, đúng nguồn gốc?

Số cây sâm và củ sâm được Hằng quảng cáo là "sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum" bị công an thu giữ - Ảnh: Công an Thanh Hóa

Công an tỉnh Thanh Hóa vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Thị Thanh Hằng (34 tuổi, ở xã Đồng Tiến, tỉnh Thanh Hóa) về tội lừa dối khách hàng.

Theo đó, Hằng bị cáo buộc cố tình giới thiệu cây, củ sâm được mua từ một người ở Lào Cai là "sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum", khiến nhiều khách hàng nhầm tưởng sản phẩm là sâm Ngọc Linh thật và mua hàng.

Từ vụ việc này, nhiều người cũng đặt câu hỏi làm thế nào để biết đâu là sâm thật, đúng nguồn gốc sâm Ngọc Linh, sâm Lai Châu.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Sâm Lai Châu, cho biết các nghiên cứu khoa học đã được công bố khẳng định sâm Lai Châu và sâm Ngọc Linh đều là sâm Việt Nam (Panax vietnamensis, Araliaceae) với hình dạng và thành phần hóa học tương đồng, chất lượng ngang nhau.

Theo ông Anh Tuấn, nếu không gửi mẫu giám định mà chỉ dựa trên cảm quan và hình thái bên ngoài, rất khó phân biệt giữa sâm Ngọc Linh, sâm Lai Châu và một số loại sâm khác.

Vì thế, ông khuyến cáo người dân khi mua sâm Lai Châu hay sâm Ngọc Linh nên lựa chọn các đơn vị có vùng trồng được cấp mã số, có hệ thống truy xuất nguồn gốc, được cấp chỉ dẫn địa lý và cung cấp đầy đủ hóa đơn, giấy tờ liên quan để hạn chế mua phải hàng giả, hàng nhái.

Với sâm Lai Châu, ông Anh Tuấn cho biết sau nhiều năm nuôi trồng, hiện toàn tỉnh Lai Châu có khoảng 146ha nhưng mới chỉ có 1-2 doanh nghiệp trồng được 7-8 năm thì mới có sâm bán ra thị trường, song số lượng chưa nhiều.

Do đó, ông Anh Tuấn cho rằng những người đang bán sâm Lai Châu cũng cần tự kiểm chứng, bảo đảm sản phẩm đúng nguồn gốc, chất lượng hay chưa.

Ông cũng tiết lộ sâm nhập lậu từ Trung Quốc về có giá chỉ khoảng 5-10 triệu đồng/kg, củ lớn, hình dáng như củ rềng do được trồng theo hướng công nghiệp. Vì lợi nhuận mà một số người có thể mua loại sâm này rồi bán với giá cao hơn nhiều lần nếu người mua "gà mờ".

"Sâm Lai Châu chính gốc hiện có giá bán khoảng 150 triệu đồng/kg. Hiện nay, người có nhu cầu mua cũng không có vì đang mùa ra hoa để lấy hạt giống nên công ty không bán. Không có chuyện sâm Lai Châu chính gốc có những củ lớn như củ riềng được bán tràn lan trên thị trường" - ông Anh Tuấn chia sẻ.

Sâm Trung Quốc (trái) thân và củ to, còn sâm Ngọc Linh (phải) có thân nhỏ, củ ốm, cằn - Ảnh: C.TUỆ

Chia sẻ tại một tọa đàm về giải pháp ngăn chặn và xử lý sâm nhập lậu, bảo vệ người trồng sâm Việt Nam, ông Trần Đức An, Giám đốc điều hành Công ty CP Sâm Ngọc Linh Tu Mơ Rông Kon Tum, cũng cho biết để nhìn bằng mắt thường, người tiêu dùng rất khó phân biệt được sâm Ngọc Linh, sâm Lai Châu với sâm Trung Quốc.

Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ cây sâm Ngọc Linh với cây sâm Trung Quốc có một số đặc điểm có thể phân biệt.

Đối với sâm Ngọc Linh Kon Tum có lá hình bầu, vuốt nhọt và hai mặt có lông, thân cây nhỏ, củ ốm, cằn nhưng già năm.

Còn cây sâm Trung Quốc có thân cây to hơn, củ to, mập mạp hơn nhiều nhưng tuổi đời ít hơn.

Qua vụ "vụ hot girl bán sâm Ngọc Linh giả", Công an tỉnh Thanh Hóa cũng nhấn mạnh đây là lời cảnh báo đối với người tiêu dùng khi mua các sản phẩm có giá trị cao, đặc biệt là các sản phẩm sâm được quảng cáo, chào bán trên mạng xã hội.

Người dân cần tìm hiểu kỹ nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng sản phẩm và các giấy tờ liên quan, thận trọng trước những thông tin quảng cáo, cam kết của người bán qua các phiên livestream, chủ động kiểm tra, xác thực thông tin trước khi thực hiện giao dịch, tránh mua phải sản phẩm không đúng chủng loại, nguồn gốc, chất lượng.