Nhà văn nước ngoài nào được xuất bản sách nhiều nhất ở Việt Nam?

Tác giả Higashino Keigo thời trẻ - Ảnh: Nhã Nam cung cấp

Higashino Keigo vừa qua đời ở tuổi 68 vì ung thư, để lại sự nuối tiếc cho nhiều độc giả thế giới, trong đó có cộng đồng hâm mộ truyện trinh thám của ông tại Việt Nam.

Một buổi trò chuyện về văn nghiệp và phong cách trinh thám đặc biệt của Higashino Keigo vừa được Nhã Nam tổ chức tại Hà Nội. 

Bất chấp thời tiết mưa bão, nhiều người hâm mộ Higashino Keigo đã đến buổi trò chuyện để cùng chia sẻ với nhau về nỗi si mê của họ dành cho những cuốn tiểu thuyết trinh thám luôn khơi gợi nhiều suy tưởng về con người và xã hội, về cái ác.

Nhã Nam là một trong những đơn vị làm sách đầu tiên đưa Higashino Keigo về Việt Nam, đồng thời cũng xuất bản nhiều tác phẩm của ông trong gần 20 năm qua.

Higashino Keigo đến Việt Nam

Tới nay, tại Việt Nam, Higashino Keigo được biết đến qua nhiều tác phẩm như Phía sau nghi can X, Bạch dạ hành, Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya, Án mạng mười một chữ... 

Đây là những cuốn sách góp phần đưa tên tuổi ông trở thành một trong những nhà văn trinh thám Nhật Bản quen thuộc với độc giả Việt.

Tác phẩm Án mạng 11 chữ của Higashino Keigo đã được giới thiệu tại Việt Nam - Ảnh: NHÃ NAM

Ông Ngô Xuân Minh - Giám đốc kế hoạch và bản quyền của Nhã Nam - cho biết tới nay đã có hơn 60 tác phẩm (trong tổng số hơn 100 tác phẩm) của Higashino Keigo được dịch và xuất bản tại Việt Nam.

Tính đến hết năm nay, con số sẽ khoảng 70 tác phẩm, nếu giao dịch bản quyền thuận lợi với người kế thừa di sản của Higashino Keigo.

Theo ông Ngô Xuân Minh, có nhiều đơn vị xuất bản lớn nhỏ ở Việt Nam được phép xuất bản sách của Higashino Keigo, điều cũng tương tự ở Nhật Bản. 

Với vị thế của "ông hoàng truyện trinh thám Nhật Bản", Higashino Keigo hoàn toàn có thể chỉ chọn nhà xuất bản lớn hoặc chỉ dành độc quyền xuất bản tác phẩm của mình cho một nhà xuất bản lớn, nhưng ông không lựa chọn cách đó.

Một số cuốn sách của Higashino Keigo tại Việt Nam - Ảnh: NHÃ NAM

Tại Nhật Bản, sách của ông được xuất bản ở nhiều nhà xuất bản khác nhau, bao gồn cả những nhà xuất bản nhỏ. Ở Việt Nam, ông cũng sẵn lòng bán bản quyền cho nhiều đơn vị làm sách khác nhau.

Các đơn vị làm sách ở Việt Nam đã nhìn thấy cơ hội khai thác thị trường của tác giả trinh thám Nhật Bản ăn khách này, khiến ông trở thành tác giả nước ngoài được xuất bản nhiều nhất ở Việt Nam.

Nhìn vào con số tác phẩm của Higashino Keigo được xuất bản tại Việt Nam, ít ai ngờ thuở mới vào Việt Nam, sách của ông "ế chỏng chơ".

Ông Ngô Xuân Minh nhớ lại, năm 2009, Nhã Nam giới thiệu cuốn đầu tiên của Keigo là cuốn Phía sau nghi can X - một cuốn trinh thám đỉnh cao, rồi Bí mật của Naoko, một cuốn trinh thám xã hội pha chút kỳ ảo.

Tại Nhật hai cuốn này rất được yêu thích và đều được giải thưởng lớn. Năm 1999, tiểu thuyết Bí mật của Naoko mang về cho tác giả giải thưởng Hội Nhà văn trinh thám Nhật Bản.

Năm 2006, Phía sau nghi can X giúp Higashino Keigo giành giải Naoki lần thứ 134 và giải Tiểu thuyết trinh thám chính thống. Tại thời điểm Nhã Nam phát hành hai cuốn này thì ở Nhật đã bán vài triệu bản mỗi cuốn. Nhưng ở Việt Nam thì hai cuốn rất ế.

Nhưng không nản lòng, năm 2013, Nhã Nam tiếp tục thử với một cuốn khác của Higashino Keigo, cuốn Bạch dạ hành. Kết quả bất ngờ, cuốn sách được bạn đọc đón nhận nồng nhiệt. Higashino Keigo dần trở thành cái tên quen thuộc với bạn đọc Việt.

Từ thành công ấy, Nhã Nam cho tái bản những cuốn đã làm trước đó và tiếp tục khai thác kho tác phẩm trinh thám đồ sộ của Higashino Keigo.

Ông Ngô Xuân Minh nói tác giả nước ngoài được xuất bản nhiều nhất ở Việt Nam chính là Higashino Keigo - Ảnh: THIÊN ĐIỂU

Các công ty làm sách khác cũng giới thiệu Higashino Keigo ở Việt Nam, để rồi sau gần 20 năm Higashino Keigo tới Việt Nam, ông trở thành tác giả quốc tế được dịch nhiều nhất ở Việt Nam.

Điều gì đã tạo ra sức hấp dẫn lớn trong các tiểu thuyết trinh thám của Higashino Keigo, không chỉ ở Nhật Bản, Việt Nam, mà cả ở các nước phương Tây. Hơn 40 quốc gia đã dịch tác phẩm của Higashino Keigo.

Higashino Keigo - Người đổi mới trinh thám

Higashino Keigo sinh năm 1958 tại Osaka, Nhật Bản. Trước khi theo đuổi văn chương chuyên nghiệp, ông từng làm kỹ sư. Năm 1985, ông giành giải Edogawa Ranpo với tiểu thuyết Sau giờ tan học, mở đầu cho một sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ và gắn liền với văn học trinh thám Nhật Bản.

Qua nhiều năm sáng tác, Higashino Keigo đã xây dựng một gia tài tác phẩm đồ sộ. Các tác phẩm của ông được dịch sang nhiều ngôn ngữ, chuyển thể thành phim điện ảnh, truyền hình và được đông đảo độc giả đón nhận.

Bạch dạ hành là cuốn tiểu thuyết được biết đến nhiều nhất ở Việt Nam của Higashino Keigo - Ảnh: THIÊN ĐIỂU

Higashino Keigo được xem là một trong những nhà văn có ảnh hưởng lớn đến văn học trinh thám Nhật Bản đương đại. Qua hàng loạt tác phẩm như Phía sau nghi can X, Bạch dạ hành, Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya..., ông đã tạo dựng một thế giới trinh thám riêng, gắn những vụ án, manh mối, bí mật với những câu chuyện về con người và đời sống.

Những vụ án trong tác phẩm của Higashino Keigo thường mở ra những câu chuyện phức tạp về con người, các mối quan hệ và những lựa chọn phía sau mỗi hành động.

Trong nhiều tác phẩm, lời giải cho vụ án chỉ là một phần của câu chuyện. Đằng sau câu hỏi "ai đã làm?" thường còn một câu hỏi khó hơn: điều gì đã đưa một con người tới hành động ấy?

Thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi "ai là hung thủ", tác phẩm của ông đi sâu vào động cơ, tâm lý và bi kịch con người. Đây là kiểu "trinh thám xã hội", nơi người đọc không chỉ tò mò về vụ án mà còn đồng cảm với số phận nhân vật.

Nhờ điểm khác biệt này, Higashino Keigo được ghi nhận như một người đổi mới dòng trinh thám truyền thống.

Một yếu tố khác giúp sách của ông hấp dẫn là văn phong đơn giản, dễ đọc nhưng giàu cảm xúc. Nhà văn Nguyễn Đức Anh và dịch giả Đỗ Nguyên dùng từ "tối giản" để nói về sự giản dị, dễ hiểu và sáng rõ trong giọng văn của Higashino Keigo.

Có lẽ điểm khiến Higashino Keigo vẫn giữ được sự hấp dẫn với bạn đọc qua hơn 100 tiểu thuyết đã xuất bản là, ở mỗi cuốn sách, ông lại có cấu trúc và cách kể khác nhau, không lặp lại.