Petrovietnam được sử dụng lợi nhuận để xử lý chi phí đầu tư mỏ dầu khí thất bại

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Dầu khí sửa đổi - Ảnh: T.CHUNG

Luật được thông qua với 12 chương, 62 điều, trên cơ sở kế thừa quy định của Luật Dầu khí năm 2022 và cụ thể hóa 5 nhóm chính sách lớn, bao gồm: đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền; hoàn thiện quy định về hợp đồng và hoạt động dầu khí; chính sách ưu đãi đầu tư; phát triển chuỗi giá trị dầu khí, dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thêm thẩm quyền cho Petrovietnam

Điểm đáng chú ý tại luật này là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý hoạt động dầu khí, qua đó rút ngắn quá trình xử lý các nội dung chuyên ngành, nâng cao tính chủ động của các chủ thể tham gia.

Trong đó sẽ tăng thêm nhiều thẩm quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam). 

Cụ thể là thẩm quyền trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, thực hiện hoạt động dầu khí trong vai trò nhà đầu tư, ký thỏa thuận thực hiện điều tra cơ bản, tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng dầu khí, thực hiện quyền và nghĩa vụ của nước chủ nhà, giám sát hoạt động và có quyền ưu tiên mua trước một phần hoặc toàn bộ quyền lợi của nhà thầu trong hợp đồng dầu khí…

Đặc biệt, HĐTV của Petrovietnam sẽ được phê duyệt việc sử dụng vốn khi thực hiện quyền tham gia vào hợp đồng dầu khí và quyền ưu tiên mua trước một phần hay toàn bộ quyền lợi; thực hiện hoạt động dầu khí theo các giai đoạn của hợp đồng; được phê duyệt kết thúc dự án đầu tư thất bại và báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu về các nội dung đã phê duyệt.

Đối với việc xử lý chi phí của Petrovietnam trong điều tra cơ bản dầu khí, các chi phí nằm ngoài phần kinh phí được đảm bảo bằng ngân sách sẽ được thanh toán bằng nguồn lợi nhuận sau thuế của tập đoàn này. 

Với chi phí đầu tư thất bại tại các dự án dầu khí, sau khi có quyết định của HĐTV về việc kết thúc dự án và quyết toán chi phí, không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế và được bù đắp từ nguồn lợi nhuận sau thuế hằng năm của Petrovietnam.

Tập đoàn này được sử dụng tiền thu từ việc bán sản phẩm dầu, khí được chia của nước chủ nhà tại các hợp đồng dầu khí trước khi xác định lãi nước chủ nhà nộp vào ngân sách để xử lý bù trừ, thanh toán các chi phí, nghĩa vụ, bao gồm: Chi phí liên quan đến việc bán, tiêu thụ sản phẩm; các nghĩa vụ tài chính và các chi phí còn thiếu, chi phí quản lý giám sát, duy trì hợp đồng…

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi luật được thông qua - Ảnh: Quốc hội

Ưu đãi cho các lô dầu khí xa bờ, cận biên, chuỗi năng lượng mới

Điểm đáng chú ý nữa là Luật Dầu khí 2026 quy định ưu đãi với những lô dầu khí nằm ở vùng nước sâu, xa bờ, khu vực có điều kiện địa lý khó khăn, địa chất phức tạp. Các chính sách ưu đãi đầu tư như áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 32%, thuế suất thuế xuất khẩu dầu thô là 10%, và mức thu hồi chi phí tối đa 7% sản lượng dầu khí khai thác được trong năm.

Với các lô, mỏ được áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt sẽ áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 25%, thuế suất thuế xuất khẩu dầu thô là 5%, và mức thu hồi chi phí tối đa là 80% sản lượng dầu khí khai thác được trong năm.

Với các mỏ cận biên, nếu đến giai đoạn phát triển mỏ không đạt hiệu quả thì nhà thầu được đề xuất chính sách ưu đãi và các chính sách ưu đãi khác. Đơn cử như sau khi thực hiện nghĩa vụ thuế, sẽ được sử dụng toàn bộ phần dầu khí còn lại để thu hồi chi phí hoạt động và được hưởng toàn bộ phần dầu khí còn lại.

Thêm nữa, luật được thông qua cũng quy định khung pháp lý về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) gắn với hoạt động dầu khí và phát triển công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí. 

Các dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao gắn với hoạt động dầu khí được quy định cụ thể với các chính sách khuyến khích, ưu tiên trong nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, ứng dụng, chuyển giao công nghệ.