20/08/2026 17:30

Khoảng 10 năm có 1 trận dịch: Chống dịch không phải xây thêm bệnh viện, cần chủ động ứng phó

Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh ngành y tế cần chủ động ứng phó dịch bệnh, khi đây không phải là sự kiện hiếm gặp mà đã trở thành các mối đe dọa lặp đi lặp lại, với khoảng 10 năm 1 trận dịch, 100 năm 1 đại dịch.

Thông tin trên được TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm Việt Nam, Phó chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM - cho biết tại hội nghị khoa học năm 2026 của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới (TP.HCM) sáng 20-8, với chủ đề: "Bệnh nhiễm trùng và truyền nhiễm: Thách thức và thành tựu".

Nhiều hạn chế trong công tác ứng phó đại dịch

Tại hội nghị, ông Châu nhắc lại thời điểm này 5 năm trước là đại dịch COVID-19 tại TP.HCM diễn ra khốc liệt. Các bệnh viện dã chiến, hồi sức điều trị bệnh nhân mắc COVID-19 đều quá tải. Số ca tử vong có những ngày lên trên ba con số.

Với bài báo cáo "Chuẩn bị cho đại dịch tương lai: thách thức và giải pháp", ông Châu cho hay đại dịch COVID-19 đã làm thay đổi căn bản quan điểm của cộng đồng quốc tế về công tác chuẩn bị ứng phó đại dịch.

Các bệnh truyền nhiễm mới nổi không còn là những sự kiện hiếm gặp mà đã trở thành các mối đe dọa lặp đi lặp lại, nhất là khi được thúc đẩy bởi biến đổi khí hậu, đô thị hóa, suy giảm đa dạng sinh học, toàn cầu hóa và gia tăng tương tác giữa con người, động vật và môi trường.

Những đợt bùng phát gần đây của bệnh do vi rút Ebola và cúm gia cầm độc lực cao (H5N1) tiếp tục làm nổi bật những lỗ hổng còn tồn tại trong các hệ thống y tế trên toàn cầu.

Theo ông Châu, công tác chuẩn bị ứng phó đại dịch hiện nay vẫn bị hạn chế bởi sự phân mảnh của hệ sinh thái nghiên cứu và phát triển, những thất bại của cơ chế thị trường trong đổi mới các biện pháp đối phó y tế, sự bất bình đẳng trong tiếp cận vắc xin và thuốc điều trị.

Bên cạnh đó còn gặp hạn chế trong quản trị dữ liệu, cũng như sự tích hợp chưa đầy đủ giữa an ninh y tế và bao phủ y tế toàn dân.

Khoảng 10 năm có 1 trận dịch: Chống dịch không phải xây thêm bệnh viện, cần chủ động ứng phó - Ảnh 2.

Kiểm soát rủi ro dịch bệnh trước khi chúng lây lan vào cộng đồng

Ông Châu nhấn mạnh chống dịch hiệu quả không phải xây dựng thêm bệnh viện và dịch chuyển sự can thiệp lên thượng nguồn. Kiểm soát rủi ro ngay tại ranh giới sinh thái trước khi dịch lây lan vào động đồng.

Việc củng cố hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu, mở rộng giám sát hệ gene và giám sát dựa vào cộng đồng, duy trì năng lực sản xuất bền vững và thúc đẩy hài hòa các quy định quản lý giữa các quốc gia được xem là những thành tố cốt lõi của một hệ thống chuẩn bị đại dịch có khả năng chống chịu.

Việc tích hợp bao phủ y tế toàn dân, chăm sóc sức khỏe ban đầu, cách tiếp cận "Một sức khỏe", đổi mới khoa học - công nghệ và hợp tác quốc tế sẽ tạo nền tảng hiệu quả nhất để giảm thiểu các tác động về sức khỏe, xã hội và kinh tế của các đại dịch trong tương lai.

Dự báo tình hình dịch bệnh trong tương lai, ông Châu nhắc lại đại dịch COVID-19 đã kết thúc cách đây 5 năm. Theo các nhà dịch tễ học, thế giới thường trải qua một đợt dịch lớn khoảng mỗi 10 năm và một đại dịch có quy mô toàn cầu khoảng 100 năm.

Năm 1918, đại dịch cúm Tây Ban Nha đã cướp đi sinh mạng của khoảng 50 triệu người trên thế giới. Sau hơn 100 năm, đến năm 2019, đáng lẽ một đại dịch cúm có thể xảy ra, nhưng thay vào đó thế giới lại đối mặt với đại dịch COVID-19.

"Vi rút cúm vẫn còn đó và không ai biết khi nào nó sẽ quay trở lại", ông Châu nói và lưu ý ngành y tế, đặc biệt nhất là các bác sĩ chuyên ngành truyền nhiễm cần đặc biệt quan tâm, chuẩn bị tâm thế ứng phó.

Bệnh viện Bệnh nhiệt đới: Nơi điều trị cuối cùng, trạm giám sát dịch tễ

Phát biểu khai mạc hội nghị, BS.CKII Nguyễn Thành Dũng - Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới - cho hay hội nghị là dịp quan trọng để các bác sĩ, nhà khoa học ngành truyền nhiễm nhìn lại, cập nhật những kết quả nghiên cứu mới nhất, những kinh nghiệm thực tiễn trong công tác chẩn đoán, điều trị và chăm sóc bệnh truyền nhiễm.

Trong bối cảnh bệnh truyền nhiễm còn nhiều diễn biến phức tạp, vai trò của đội ngũ nhân viên y tế làm công tác nhiễm trùng và truyền nhiễm ngày càng khẳng định vị thế quan trọng, là mắt xích then chốt trong chuỗi chăm sóc toàn diện người bệnh, kiểm soát dịch bệnh.

Theo BS Dũng, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới không chỉ là nơi điều trị cuối cùng mà còn là trạm quan sát dịch tễ của khu vực phía Nam. Mỗi con số của bệnh viện đều có thể trở thành tín hiệu cảnh báo sớm cho cả hệ thống.

Trước phổ mặt bệnh thay đổi từng năm, hệ thống điều trị phải linh hoạt. Bệnh viện cũng chuẩn bị nguồn lực để sẵn sàng cho mùa dịch sốt xuất huyết, tay chân miệng năm 2026, đồng thời phòng tuyến bền vững từ tiêm chủng, giám sát và chia sẻ dữ liệu.

Link nội dung: https://phapluatcongdan.vn/khoang-10-nam-co-1-tran-dich-chong-dich-khong-phai-xay-them-benh-vien-can-chu-dong-ung-pho-a75341.html