VETC, ePass thu 6.600 đồng/tháng: Không thể mặc nhiên coi ‘im lặng là đồng ý’

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải bảo đảm minh bạch về mức thu, cách thu và quyền lựa chọn của khách hàng. VietNamNet đã có cuộc trao đổi với ông Diệp Năng Bình - Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật (TPHCM), về việc VETC và ePass thu 6.600 đồng/tháng phí quản lý ví điện tử giao thông.

Có thể thu phí quản lý ví nhưng không được gây nhầm lẫn

- Việc áp dụng phí 6.600 đồng/tháng với khách hàng cá nhân sử dụng ví điện tử, kể cả khi xe không qua trạm, không phát sinh giao dịch, có phải là khoản phí bắt buộc đối với chủ phương tiện?

Luật sư Diệp Năng Bình: Về pháp lý, 6.600 đồng/tháng không phải phí sử dụng đường bộ, phí qua trạm hay khoản thu bắt buộc do nhà nước quy định. Pháp luật yêu cầu chủ phương tiện kết nối tài khoản giao thông với một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt nhưng không bắt buộc phải sử dụng riêng ví điện tử của VETC hoặc ePass (theo khoản 4 Điều 31 Nghị định 119/2024/NĐ-CP ngày 30/09/2024).

Vì vậy, khoản tiền này có thể được xác định là phí quản lý ví điện tử, áp dụng với khách hàng lựa chọn và duy trì dịch vụ theo biểu phí doanh nghiệp công khai.

- VETC xác định đây là “phí quản lý ví điện tử”. Doanh nghiệp có quyền tự quyết định và thu khoản phí này không?

Theo Luật Giá 2023, doanh nghiệp có quyền tự định giá hàng hóa, dịch vụ do mình cung cấp. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải kê khai, niêm yết và công khai thông tin về giá theo quy định.

Bên cạnh đó, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nghiêm cấm hành vi cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ hoặc gây nhầm lẫn về dịch vụ. Doanh nghiệp cũng không được ép người tiêu dùng thanh toán khi chưa có thỏa thuận trước.

Đối với hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, doanh nghiệp cũng không được tùy ý thay đổi giá trong quá trình cung cấp dịch vụ liên tục mà không quy định quyền chấm dứt hợp đồng của người tiêu dùng.

Cần rõ ràng các loại phí để chủ xe chủ động lựa chọn phương thức thanh toán. Ảnh: Vũ Điệp

- Dưới góc độ pháp lý, khoản phí VETC và ePass thu cần đáp ứng những điều kiện gì để bảo đảm tính hợp lý, minh bạch và quyền lợi của khách hàng?

Theo tôi, khoản tiền này chỉ hợp lý khi thực sự mang bản chất phí duy trì hoặc quản lý ví điện tử. Bởi ngay cả khi khách hàng không phát sinh giao dịch, doanh nghiệp vẫn phải duy trì hạ tầng, bảo mật, lưu trữ dữ liệu, đối soát và hỗ trợ kỹ thuật để tài khoản hoạt động bình thường.

Tuy nhiên, để bảo đảm quyền lợi khách hàng, doanh nghiệp cần thông tin rõ tên khoản thu, mức phí, mục đích và cách tính. Doanh nghiệp phải công khai minh bạch, thông báo đầy đủ và bảo đảm sự đồng thuận của khách hàng. Nếu mập mờ gọi đây là phí giao thông bắt buộc hoặc thu phí mà không cung cấp lợi ích, hạ tầng tương xứng, cách thu có thể bị xem là gây nhầm lẫn và áp đặt điều kiện bất lợi cho người tiêu dùng.

Chủ xe có quyền lựa chọn phương thức thanh toán

- Nếu chủ xe không có nhu cầu sử dụng ví điện tử nhưng vẫn phải duy trì tài khoản giao thông, 6.600 đồng/tháng có trở thành khoản chi phí bắt buộc?

Điều này phụ thuộc vào quyền lựa chọn phương thức thanh toán. Nếu chủ phương tiện có thể hủy liên kết với ví VETC hoặc ePass và chuyển sang tài khoản ngân hàng, ví điện tử khác, thẻ tín dụng hoặc thẻ quốc tế như Visa, Mastercard thì khoản 6.600 đồng không phải chi phí bắt buộc. Ngược lại, khoản tiền chỉ phát sinh khi chủ phương tiện lựa chọn tiếp tục duy trì và sử dụng ví điện tử có thu phí.

- Vậy nếu khách hàng không đồng ý với khoản phí mới nhưng vẫn tiếp tục sử dụng tài khoản giao thông, có mặc nhiên được xem là chấp nhận điều khoản mới?

Không thể mặc nhiên kết luận như vậy. Doanh nghiệp phải chứng minh đã thông báo đầy đủ, rõ ràng về mức phí, thời điểm áp dụng và đặc biệt là quyền hủy dịch vụ của khách hàng. Doanh nghiệp không thể mặc nhiên coi việc khách hàng không phản hồi là đồng ý. 

Nếu khoản phí bị thu sai quy định, không được thông báo hợp lệ hoặc dựa trên điều khoản bất hợp pháp, khách hàng có quyền yêu cầu hoàn tiền, khiếu nại hoặc sử dụng các phương thức pháp lý để bảo vệ quyền lợi.

Cần làm rõ các loại phí liên quan tài khoản giao thông

- Doanh nghiệp nói khoản phí dùng để vận hành, bảo trì hệ thống, bảo mật, đối soát và hỗ trợ khách hàng, có cần công khai cấu phần chi phí?

Doanh nghiệp có nghĩa vụ kê khai, niêm yết và công khai thông tin về giá dịch vụ trước khi thu. Tuy nhiên, pháp luật không nhất thiết yêu cầu công khai chi tiết từng khoản chi phí nội bộ như nhân sự, công nghệ, hạ tầng, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành hoặc cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Dù vậy, khi áp dụng khoản phí mới tác động đến đông đảo người tiêu dùng, doanh nghiệp cần có căn cứ và giải trình được tính hợp lý, hợp pháp của mức thu.

- Ông có khuyến nghị gì với cơ quan quản lý và chủ xe?

Cơ quan quản lý nên có hướng dẫn cụ thể để người dân phân biệt các khoản chi phí liên quan đến tài khoản giao thông, gồm phí sử dụng đường bộ qua trạm, giá dịch vụ thanh toán giao dịch và phí duy trì, quản lý ví điện tử. Khi triển khai khoản thu mới, doanh nghiệp cần thông báo trước trong thời gian hợp lý, công khai mức phí, phương thức thay thế và quy trình hủy dịch vụ thuận lợi.

Chủ xe nên kiểm tra ứng dụng để biết tài khoản giao thông đang liên kết với ví điện tử hay tài khoản ngân hàng, đồng thời lưu lại thông báo, lịch sử trừ tiền, số dư và điều khoản dịch vụ. Nếu không có nhu cầu sử dụng ví điện tử có thu phí, chủ xe nên chủ động hủy liên kết và chuyển sang phương thức thanh toán phù hợp để tránh phát sinh chi phí không mong muốn.

- Xin cảm ơn ông!