Trưng bày chuyên đề "Thực hành tín ngưỡng Then nhóm ngôn ngữ Tày - Thái" tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam, Thủ đô Viêng Chăn, Lào

Chào mừng Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026) và kỷ niệm 10 năm Tuyên bố Viêng Chăn 2016 về tăng cường hợp tác di sản văn hóa ASEAN, từ ngày 17/8 - 19/8/2026 tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam, Thủ đô Viêng Chăn, Lào, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam phối hợp với Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tổ chức chương trình Trưng bày và Trình diễn chuyên đề "Thực hành tín ngưỡng Then nhóm ngôn ngữ Tày - Thái". Chương trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam phê duyệt, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào chỉ đạo đối ngoại.

Tới tham dự và cắt băng khai mạc có các đồng chí Phakhanxay SiKhanxay, Thứ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch Lào; đồng chí Ki-liên-thoong Kẹo-no-lạ-sing, Phó Chánh Văn phòng TƯ Đảng NDCM Lào; đồng chí Bua-ngân Xa-phu-vông, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch Lào. Về phía Việt Nam có đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước CHXHCN Việt Nam tại Lào và Phu nhân cùng đông đảo cán bộ Đại sứ quán, Trưởng các cơ quan bên cạnh Đại sứ quán, kiều bào Việt Nam tại Lào và các bạn Lào yêu mến văn hóa Việt Nam.

Tín ngưỡng Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam là một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, chứa đựng đạo lý làm người, triết lý nhân sinh quan sâu sắc và tinh thần đoàn kết cộng đồng. Hơn cả một nghi lễ, Then là sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ca từ, vũ điệu và các sản phẩm thủ công truyền thống. Tiếng đàn Tính tẩu ngân vang cùng lời ca Then không chỉ là lời cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống bình yên, mà còn là sợi dây kết nối giữa con người với thiên nhiên, giữa quá khứ với hiện tại.

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và bản sắc, ngày 12/12/2019, Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Danh hiệu này không chỉ khẳng định giá trị và sức sống của di sản trong đời sống đương đại mà còn ghi nhận vai trò trung tâm của cộng đồng - chủ thể sáng tạo, thực hành và trao truyền di sản; đồng thời khuyến khích các nỗ lực bảo vệ, phát huy di sản trên cơ sở tôn trọng sự đa dạng văn hóa và phát triển bền vững.

Với 54 tư liệu ảnh, 119 sản phẩm trưng bày tiêu biểu và 12 trích đoạn nghi lễ Then đặc sắc của nhóm Tày - Thái, không gian trưng bày được thể hiện theo 5 chủ đề chính:

Phần 1: Khái quát về địa vực cư trú, làng bản, nhà cửa, canh tác nông nghiệp, phương tiện vận chuyển truyền thống của các dân tộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái

Phần 2: Nghề dệt vải, thổ cẩm và trang phục truyền thống của các dân tộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái

Phần 3: Câu chuyện văn hóa về thực hành tín ngưỡng Then

Phần 4: Bảo tồn và phát huy “Di sản nghệ thuật hát Then, đàn Tính”

Phần 5: Trình diễn một số tiết mục Then cổ.

Điểm nhấn của trưng bày là sự xuất hiện trực tiếp của các nghệ nhân Then tài năng đến từ Việt Nam. Là những "hạt nhân di sản" đang ngày đêm giữ lửa và truyền lửa, các nghệ nhân sẽ mang đến cho công chúng những điệu Then cổ, tiếng đàn Tính mê đắm cùng các nghi thức trình diễn linh thiêng, chân thực nhất ngay tại không gian trưng bày.

Thông qua các hoạt động trưng bày, trình diễn và giao lưu văn hóa, sự kiện góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết hữu nghị thủy chung, son sắt giữa nhân dân hai nước Việt Nam - Lào. Sự tương đồng về văn hóa của các dân tộc thuộc ngữ hệ Thái - Kadai cùng sự gần gũi về không gian sống, tâm hồn và nếp sống giúp nhân dân hai nước dễ dàng cảm nhận và đồng điệu.

Trưng bày chuyên đề tại Thủ đô Viêng Chăn không chỉ hiện thực hóa các cam kết hợp tác văn hóa giữa hai quốc gia, mà còn là hành động thiết thực trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh. Đồng thời, sự kiện lan tỏa những giá trị tốt đẹp của di sản, tôn vinh vai trò của cộng đồng các quốc gia ASEAN, củng cố tình hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào.

Theo Báo Văn Hóa