Hoa mắt trước ma trận công dụng của sữa trên thị trường

Nhu cầu lớn từ người tiêu dùng đi kèm với mức độ phân hóa ngày một cao trong thị trường sữa - Ảnh: TRƯƠNG LINH

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thị trường sữa Việt Nam đang tăng trưởng cùng với sự cải thiện thu nhập, quá trình đô thị hóa và nhu cầu chăm sóc sức khỏe.

Quy mô thị trường đạt khoảng 4,2 tỉ USD năm 2024 và được dự báo tăng trưởng bình quân 8,65% mỗi năm đến năm 2029. Tiêu thụ sữa bình quân đầu người hiện khoảng 27 lít/năm và có thể đạt 40 lít vào năm 2030.

Muôn kiểu công dụng, muôn kiểu giá sữa

Ghi nhận tại một siêu thị trên đường Cống Quỳnh (TP.HCM), khu vực sữa được phân chia thành nhiều nhóm theo độ tuổi và nhu cầu sử dụng, từ sữa công thức cho trẻ nhỏ đến các dòng dinh dưỡng dành cho người trưởng thành, người cao tuổi, người tiểu đường hoặc có nhu cầu bổ sung canxi.

Ở nhóm sữa công thức cho trẻ nhỏ, nhiều sản phẩm có giá từ khoảng 300.000 đồng đến hơn 700.000 đồng/lon, tùy thương hiệu, dòng sản phẩm và trọng lượng. Các dòng sữa dành cho trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi có mức giá khoảng 320.000 - 480.000 đồng/lon. 

Trong khi đó, sữa dinh dưỡng cho người trưởng thành được chia thành nhiều dòng như hỗ trợ xương khớp, bổ sung canxi, kiểm soát đường huyết... với giá phổ biến từ hơn 500.000 đến gần 700.000 đồng/lon.

Không chỉ khác nhau về công dụng và đối tượng sử dụng, sản phẩm trên kệ còn được phân hóa theo thành phần, chế độ dinh dưỡng và cách sử dụng. Người mua vì vậy phải lựa chọn giữa nhiều dòng sản phẩm có mức giá khác nhau dù cùng thuộc nhóm sữa dinh dưỡng.

Trên các sàn thương mại điện tử, sự đa dạng này còn phong phú hơn. Tìm kiếm từ khóa "sữa" có thể thấy các sản phẩm từ sữa bò, sữa dê, sữa hạt, sữa yến mạch đến các dòng dành riêng cho người cao tuổi, người tiểu đường hoặc cần bổ sung canxi. Giá bán trải từ khoảng 100.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng, tùy loại và quy cách đóng gói.

Bên cạnh giá bán, các gian hàng còn sử dụng nhiều hình thức khuyến mãi như combo, voucher, flash sale, "mua 3 tặng 1", "mua 5 tặng 2". Vì vậy, giá niêm yết, mức giảm và số tiền thực trả có thể khác nhau đáng kể.

Người tiêu dùng đau đầu chọn lựa

Chị Nguyễn Thị Hạnh (ngụ phường Bàn Cờ, TP.HCM) cho biết trước đây mỗi lần mua sữa cho gia đình chị thường chú ý nhiều đến thương hiệu và giá bán. Tuy nhiên, hiện nay việc lựa chọn mất nhiều thời gian hơn vì có quá nhiều dòng sản phẩm.

"Con đang trong tuổi ăn tuổi lớn, phải bổ sung nhiều chất, nên gia đình nào cũng chọn sữa. Có con đang đi học mầm non thì tính toán sữa nào, bao nhiêu/ngày lại còn vất vả hơn", chị Hạnh kể.

Chị cho biết cùng công dụng, hiệu quả, chỉ khác khối lượng, tên hãng và chênh vài chục ngàn đồng, nhìn qua thì đúng như "lạc vào mê hồn trận". Vì vậy nên đã chọn sữa nào thì gia đình chỉ mua cho bé đúng loại đó, mỗi lần đổi là một lần mất công, chưa kể không biết có hợp không, giá thành cũng không rẻ. 

Anh Lê Minh Tuấn, người thường xuyên mua sữa cho cha mẹ, cho biết anh không còn có thói quen chọn sản phẩm chỉ dựa trên mức giảm giá.

"Trên mạng có rất nhiều loại, nhìn qua thì sản phẩm nào cũng có điểm nổi bật riêng. Tôi thường phải xem gian hàng có chính hãng không, đọc thành phần, đối tượng sử dụng rồi mới quyết định. Không phải cứ có FDA, hay cờ nước ngoài trên quảng cáo là mua. Đôi khi nguyên liệu nhập khẩu mà sản xuất ở Việt Nam thì thú thực tôi cũng hơi e ngại chất lượng", anh Tuấn nói.

Trong khi đó, những cảnh báo, rà soát và thu hồi một số sản phẩm sữa công thức tại nước ngoài cũng khiến người tiêu dùng quan tâm hơn đến thông tin về an toàn và nguồn gốc sản phẩm. Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) trong năm nay đã liên tiếp yêu cầu rà soát một số sản phẩm sữa bột trẻ em bị thu hồi tại Mỹ và Pháp.

Chị Trần Ngọc Mai (ngụ phường Cầu Ông Lãnh), nhân viên văn phòng tại TP.HCM, cho rằng càng nhiều lựa chọn thì người mua càng cần thông tin rõ ràng.

"Người tiêu dùng không thể tự kiểm chứng tất cả những gì doanh nghiệp quảng cáo. Tôi nghĩ sản phẩm nên nói rõ thành phần, đối tượng sử dụng, nguồn gốc và công dụng ở mức nào. Càng rõ thì người mua càng dễ lựa chọn", chị Mai nêu ý kiến.

Người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm sữa tại siêu thị - Ảnh: TRƯƠNG LINH