
Vợ chồng bác sĩ Tuyên chụp ảnh cùng vợ chồng y sĩ Thạnh, cả 4 đều là bộ đội - Ảnh: TRẦN MAI
"Cha vào chiến trường khi tôi mới vài tháng tuổi. Cả đời tôi không có ký ức về cha. Biết bác Thạnh còn giữ cuốn sổ danh sách liệt sĩ có tên cha, tôi muốn vào để nghe câu chuyện về cha mình", Đại tá, PGS.TS, bác sĩ Hoàng Tiến Tuyên nói.
Cuộc tìm kiếm kéo dài cả đời về người cha liệt sĩ
Ngày 4-8, Tuổi Trẻ đăng bài "Toàn bộ thông tin liệt sĩ ở Bệnh xá B23 trong cuốn sổ mà y sĩ 96 tuổi giữ gìn từ năm 1968". Ngay hôm đó, ông Tuyên nhắn tin đến báo, nhờ kết nối với vợ chồng y sĩ Thạnh.
Năm 1968, cha ông - liệt sĩ Hoàng Tiến Ngô xa gia đình vào chiến trường miền Nam. Năm 1976, gia đình nhận giấy báo tử, biết ông hy sinh ở mặt trận phía Nam.
Lớn lên, ông Tuyên lần tìm đồng đội của cha và biết liệt sĩ Ngô từng điều trị tại Bệnh xá B23, sau đó được chôn ở khu A dốc Bà Dũng.
Năm 1993, vừa tốt nghiệp đại học, ông Tuyên vào Quảng Ngãi tìm cha nhưng chuyến đi chưa trọn vẹn. Ông chỉ biết nhiều liệt sĩ chôn cất tại khu A dốc Bà Dũng đã được quy tập về Nghĩa trang liệt sĩ Trà Tân hoặc Tịnh Đông.
Mãi đến năm 2008, trong một lần trở lại Nghĩa trang liệt sĩ Tịnh Đông, ông tìm được mẫu trong một ngôi mộ liệt sĩ vô danh và đưa về Hà Nội xét nghiệm ADN. Kết quả xác định đó chính là cha mình.
"Đưa được cha về rồi, nhưng cha là người thế nào, những ngày cuối đời ra sao, tôi hoàn toàn không biết. Vì vậy tôi muốn nghe câu chuyện về cha từ những người từng ở Bệnh xá B23", ông Tuyên nói.

Y sĩ Thạnh mở sổ để bác sĩ Tuyên tận mắt đọc thông tin về cha mình - liệt sĩ Hoàng Tiến Ngô - Ảnh: TRẦN MAI

Có lúc ông Tuyên trầm tư, nỗi niềm hiện rõ - Ảnh: TRẦN MAI
Sáng 15-8, vợ chồng bác sĩ Tuyên có mặt tại Quảng Ngãi. Phóng viên Tuổi Trẻ đưa hai người đến gặp vợ chồng y sĩ Thạnh.
Cuộc gặp của những con người xa lạ nhưng nhanh chóng trở nên thân thuộc. Có lẽ cả 4 con người đều là bộ đội và làm nghề y đã tạo nên sợi dây kết nối giữa hai gia đình.
Y sĩ Thạnh kể lại những năm tháng ở Bệnh xá B23, rồi lấy cuốn sổ cũ ra trao cho ông Tuyên. Những dòng chữ ngắn gọn ghi tên, ngày vào bệnh xá, ngày mất của các liệt sĩ khiến cả căn nhà lặng đi.
Mãn nguyện khi cha có đồng đội bên cạnh phút cuối
Dược sĩ Mai Thị Kim Ngân nhớ rất rõ liệt sĩ Hoàng Tiến Ngô. Đó là những ngày cận Tết hoặc trong Tết. Trời rất lạnh. Ông Ngô vào Bệnh xá B23 trong tình trạng sốt cao, mê man. Cùng với hai người lính khác, ông thuộc nhóm bệnh nặng nhất nên được bố trí nghỉ riêng trong một căn phòng làm từ lá rừng.
Bà Ngân kể ông Ngô chỉ ở bệnh xá 2-3 ngày rồi qua đời vì sốt rét ác tính, có lúc sốt tận 40 độ. Cuốn sổ sau đó được mở ra, thông tin chính xác như bà Ngân kể: ông vào bệnh xá ngày 2-1-1969 và mất ngày 4-1-1969.
"Tôi trực tiếp chôn anh Ngô. Tôi và chị Dịu khiêng anh ra cách bệnh xá khoảng 20m rồi đào hố chôn", bà Ngân nhớ lại.

Bà Hải Anh, vợ ông Tuyên, cẩn thận quay lại toàn bộ buổi trò chuyện để mang về nhà cho mẹ và gia đình xem - Ảnh: TRẦN MAI

Bà Hải Anh nghẹn ngào khi nghe bà Ngân kể về thời khắc liệt sĩ Ngô nhập viện, qua đời và được chôn cất - Ảnh: TRẦN MAI
Bà kể sau khi ông Ngô mất, bà trực tiếp lau người, mặc lại quần áo, lấy 6m vải trắng quấn thi thể và làm những nghi thức đơn sơ trước khi chôn cất.
Nghe đến đó, bà Hải Anh (vợ ông Tuyên) không giấu được nước mắt. Bà nắm tay dược sĩ Ngân, nói lời cảm ơn vì trong những giây phút cuối cùng, cha chồng mình vẫn có đồng đội ở bên, được chăm sóc và chôn cất tử tế.
Trong câu chuyện, bà Hải Anh bảo đi cùng chồng vào Quảng Ngãi còn để ghi lại những thước phim, mang về cho mẹ chồng - người cũng cả đời mong biết thêm về người chồng đã hy sinh.
"Anh Tuyên rất khao khát nghe câu chuyện của cha. Giờ được nghe rồi, chắc anh cũng mãn nguyện phần nào", bà nói.
Còn ông Tuyên, dù không có thêm nhiều thông tin về cha, lại thấy lòng nhẹ đi khi biết những ngày cuối đời của cha mình không hề cô độc.
"Anh Ngô sốt cao, hôn mê nên chẳng trò chuyện được gì. Tôi cũng tiếc vì không nghe anh nói gì trước lúc nằm lại núi rừng Trà Bồng để kể cho hai cháu nghe", bà Ngân nói.

Hai vợ chồng ông Tuyên nghe vợ chồng y sĩ Thạnh kể về giây phút cuối đời của cha mình - Ảnh: TRẦN MAI
Cuộc gặp còn nối ông Tuyên với một ký ức khác. Khi biết ông công tác tại Bệnh viện Quân y 103, y sĩ Thạnh nhắc đến Thiếu tướng, PGS.TS, Thầy thuốc Nhân dân Đặng Ngọc Hùng - nguyên Phó giám đốc Học viện Quân y kiêm Giám đốc Bệnh viện Quân y 103.
Ông Tuyên lập tức gọi điện cho bác sĩ Hùng. Khoảng năm 1970, người bác sĩ trẻ Đặng Ngọc Hùng từng đến Bệnh xá B23 công tác và cùng làm việc với y sĩ Thạnh trong thực tế chữa bệnh giữa chiến trường.
Một cuộc gặp qua điện thoại, nhưng ký ức về những năm tháng chiến tranh như được nối lại.
Từ Hà Nội vào Quảng Ngãi, ông Tuyên không tìm thêm được nhiều thông tin về cha. Nhưng những gì nghe được từ y sĩ Thạnh và dược sĩ Ngân là một món quà quý giá đối với ông. Với hai vợ chồng ông Tuyên, những thước phim quay lại buổi trò chuyện chính là kỷ vật cuối cùng của cha mình.
Trước lúc chia tay, ông Tuyên nói: "Cháu mong hai bác thật nhiều sức khỏe. Cháu nghĩ nhiều thân nhân liệt sĩ không chỉ tìm mộ mà còn muốn tìm cả câu chuyện về liệt sĩ như cháu. Cháu cảm ơn hai bác rất nhiều".

Người mẹ già 97 tuổi ở nhà đang trông chờ hai con mang câu chuyện của cha về - Ảnh: TRẦN MAI

Ông Thạnh nặng tai, nhiều lúc phải ghé sát để nghe tâm sự của ông Tuyên - Ảnh: TRẦN MAI

Ông Thạnh, bà Ngân đã kể nhiều chuyện về phút cuối đời của liệt sĩ Hoàng Tiến Ngô - Ảnh: TRẦN MAI
Link nội dung: https://phapluatcongdan.vn/tu-ha-noi-vao-quang-ngai-gap-y-si-96-tuoi-tim-cau-chuyen-ve-nguoi-cha-liet-si-a74084.html