Nhà đầu tư chứng khoán sắp được mở tài khoản online hoàn toàn, không cần ký giấy tờ

Hàng loạt quy định sắp được thay đổi theo hướng tích cực cho thị trường chứng khoán - Ảnh: HỮU HẠNH

UBCKNN vừa công bố nội dung chủ yếu của Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

So với Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14, đã được sửa đổi, bổ sung năm 2024, dự thảo lần này sửa đổi 23 điều, bổ sung 1 điều và giữ nguyên 112 điều. Dự kiến luật mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1-3-2027. Riêng quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ được áp dụng từ ngày 1-3-2028.

Mở rộng tài sản góp vốn, gỡ trần đầu tư cho quỹ ETF

Quy định về quỹ hoán đổi danh mục (ETF) có hai thay đổi đáng chú ý.

Luật hiện hành chỉ cho phép nhà đầu tư góp vốn vào quỹ ETF đúng bằng danh mục chứng khoán thuộc chỉ số tham chiếu.

Dự thảo sửa đổi khái niệm quỹ ETF tại khoản 42 Điều 4 theo hướng cho phép quỹ tiếp nhận, hoán đổi thêm bằng các tài sản khác ngoài đúng rổ chỉ số, theo quy định của Chính phủ. Thay đổi này mở đường phát triển thêm các dòng quỹ ETF mới như quỹ hợp đồng tương lai, quỹ vàng, theo kinh nghiệm một số nước đã áp dụng.

Luật hiện hành cũng buộc quỹ ETF tuân thủ hạn mức đầu tư 10% với từng mã chứng khoán như một quỹ đại chúng thông thường.

Đây là nút thắt có thật trong vận hành. Khi một mã trong rổ chỉ số có quy mô niêm yết còn nhỏ trong lúc quỹ ETF theo dõi chỉ số đó ngày càng phình to, quỹ buộc phải bán bớt tài sản hoặc tạm dừng nhận thêm vốn góp để không vượt trần.

Dự thảo loại trừ quỹ ETF khỏi yêu cầu tuân thủ hạn mức 10% đối với chính các mã cơ cấu thuộc chỉ số tham chiếu mà quỹ đang đầu tư. Tính đến cuối năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài nắm khoảng 85% tổng số chứng chỉ quỹ ETF đang lưu hành tại Việt Nam.

Nới thủ tục, siết tiêu chuẩn với lãnh đạo công ty chứng khoán

Giao dịch điện tử cũng được luật hóa rõ hơn. Khoản 4 Điều 89 hiện hành yêu cầu công ty chứng khoán phải ký hợp đồng bằng văn bản với khách hàng. Điều này khiến nhà đầu tư dù thực hiện các thủ tục online, thì sau đó vẫn bắt buộc phải ký giấy tờ để gửi về các công ty chứng khoán.

Dự thảo sửa quy định này theo hướng cho phép giao kết hợp đồng bằng hình thức phù hợp với pháp luật về giao dịch điện tử, tương tự cách ngành ngân hàng đang xác thực khách hàng bằng sinh trắc học hoặc mã OTP.

Quy định mới giúp nhà đầu tư mở tài khoản, xác nhận giao dịch trực tuyến toàn trình, đồng thời giảm chi phí lưu trữ hồ sơ giấy cho công ty chứng khoán.

Ngoài ra, UBCKNN cho biết, dự thảo còn cắt giảm một loạt điều kiện, hồ sơ cấp phép cho công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và hoạt động lưu ký chứng khoán.

Người đại diện theo pháp luật của các tổ chức này phải đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn cao hơn, tương đương Tổng giám đốc.

Phạm vi dịch vụ công ty chứng khoán được làm rõ thêm, gồm đại lý phân phối, đại diện người sở hữu trái phiếu và quản lý tài sản bảo đảm. Quy định về chứng chỉ hành nghề chứng khoán cũng được sửa đổi, vừa nới điều kiện cấp lại chứng chỉ vừa siết yêu cầu tập huấn hằng năm. Bên cạnh đó, ngân hàng giám sát quỹ đại chúng được mở thêm cho chi nhánh ngân hàng nước ngoài.