Ách tắc cấp C/O tại địa phương, doanh nghiệp xuất khẩu kiến nghị tháo gỡ khẩn cấp

Công nhân dệt may ở TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Lefaso cho hay thời gian qua nhận được nhiều phản ánh từ các doanh nghiệp hội viên và nhà máy sản xuất xuất khẩu về tình trạng chậm cấp C/O, đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chứng từ và hoạt động giao hàng.

Chậm cấp C/O, doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt nguy cơ tăng chi phí

Qua tổng hợp và rà soát thực tế, các nhà máy sản xuất xuất khẩu da giày, may mặc đang gặp tình trạng chậm cấp một số mẫu C/O quan trọng. Bao gồm: C/O mẫu B dùng cho thị trường chưa/không có FTA, đặc biệt là Mỹ; C/O mẫu E dùng cho thị trường ASEAN; C/O mẫu VC dùng cho Chile theo FTA Việt Nam - Chile.

Tình trạng chậm trễ này chủ yếu phát sinh từ giai đoạn chuyển giao cơ quan cấp C/O từ Cục Xuất nhập khẩu về sở công thương địa phương. Dẫn tới có hai điểm nghẽn lớn là doanh nghiệp phải đăng ký lại hồ sơ thương nhân với thời gian kéo dài tới 10 ngày. Thủ tục này khiến doanh nghiệp không thể nộp hồ sơ xin C/O, việc chuẩn bị chứng từ xuất khẩu bị gián đoạn.

Cùng đó là tình trạng các sở công thương địa phương bị quá tải do phải tiếp nhận lượng lớn hồ sơ từ nhiều ngành hàng. Trong giai đoạn đầu chuyển đổi, quy trình và nhân sự chưa ổn định, làm thời gian rà soát và xét duyệt C/O bị kéo dài.

Lefaso cho hay việc chậm trễ cấp C/O tác động trực tiếp và nghiêm trọng tới doanh nghiệp, chuỗi cung ứng và xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như Mỹ, Nam Phi, Chile và khu vực châu Á như Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia, Indonesia, Singapore, Thái Lan…

Cụ thể là việc phát sinh chi phí thuế, rủi ro tài chính khi khách hàng tại nước nhập khẩu không kịp áp dụng ưu đãi thuế quan theo các FTA. Doanh nghiệp phải tạm nộp trước mức thuế MFN cao, sau đó mới làm thủ tục hoàn thuế. Việc này gây mất thời gian, chi phí và đọng vốn lưu động.

Nguy cơ ách tắc logistics và tăng chi phí lưu kho khi các thị trường bắt buộc trình C/O ngay khi thông quan. Việc chậm C/O khiến lô hàng bị giữ lại tại cảng, làm phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi khổng lồ và nguy cơ bị phạt do chậm tiến độ.

Việc giao hàng và hoàn tất chứng từ không đúng tiến độ làm xáo trộn kế hoạch phân phối của các nhãn hàng quốc tế. Điều này làm giảm uy tín ngành sản xuất Việt Nam, khiến đối tác cân nhắc điều chuyển đơn hàng sang nước khác.

Kiến nghị tháo gỡ khẩn cấp, tối ưu thủ tục điện tử

Từ thực trạng trên, Lefaso kiến nghị Bộ Công Thương xem xét các giải pháp khẩn cấp. 

Đó là cho phép cơ chế chuyển tiếp tự động, kế thừa dữ liệu hồ sơ thương nhân đã đăng ký trên hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử (eCoSys) sang sở công thương, tránh yêu cầu doanh nghiệp làm lại từ đầu.

Trong giai đoạn chuyển đổi, đề xuất cho tiếp nhận/phê duyệt song song hoặc áp dụng cơ chế ‘hồ sơ thương nhân tạm thời’ để được nộp hồ sơ xin C/O song song với quá trình thẩm định.

Cùng đó cần tăng cường năng lực xử lý tại các sở công thương địa phương. Bao gồm việc bổ sung nhân sự, tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật cho các sở công thương có nhiều nhà máy như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai. Nghiên cứu cơ chế làm ngoài giờ hoặc fast-track cho lô hàng gấp, hàng đi thị trường xa.

Ngoài ra cần tối ưu hệ thống eCoSys, giảm thao tác thủ công và hướng tới tự động hóa cấp C/O cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.