Nhân chứng kể chôn cất 11 liệt sĩ đặc công hy sinh ở Dốc Miếu, có người tên 'NGUYỄN KIẾN'

Chính quyền xã Gio Linh đã tổ chức khảo sát theo sơ đồ nhân chứng cung cấp về vị trí chôn cất 11 liệt sĩ đặc công năm 1965 - Ảnh: QUỐC NAM

Một người dân gốc Quảng Trị nay sống tại Lâm Đồng vừa cung cấp thông tin và sơ đồ chôn cất 11 liệt sĩ đặc công hy sinh trong trận đánh đồn Dốc Miếu ngày 29-4-1965 cho chính quyền xã Gio Linh (Quảng Trị).

Ngay sau đó, chính quyền xã đã tổ chức khảo sát, khoanh vùng thành công vị trí chôn cất 11 liệt sĩ nói trên để triển khai tìm kiếm.

Ký ức về 11 liệt sĩ đặc công trận Dốc Miếu năm 1965

Theo chính quyền xã Gio Linh, người báo tin là ông Nguyễn Lai (72 tuổi, hiện cư trú tại xã Sơn Mỹ, tỉnh Lâm Đồng).

Theo lời ông Lai, năm 1965, khi mới 11 tuổi và cư trú tại làng Lan Đình, ông đã trực tiếp chứng kiến và cùng bà con dân làng tổ chức chôn cất 11 liệt sĩ đặc công hy sinh đêm 29-4-1965 trong trận tập kích đánh úp đồn 46 Dốc Miếu và đồn Quốc Tế bằng bộc phá.

Trong tâm trí ông Lai, các liệt sĩ được đưa về chôn cất tại khu cao su gần cổng làng Lan Đình, nối đường quốc lộ 1 từ Gio Linh đi Bến Hải.

Trong số 11 liệt sĩ, ông nhớ rõ nhất một người cao khoảng 1,58m, nước da ngăm, mặc bộ đồ bộ đội, quần xắn tới gối, đi dép râu. Anh bị trúng mìn với vết thương lớn ở trước cằm, ngực và đặc biệt trên cánh tay có xăm dòng chữ "NGUYỄN KIẾN". Phần mộ liệt sĩ này được chôn sát mộ bà nội của ông Lai.

Trong số 11 người hy sinh có một nữ đặc công, hy sinh trong tư thế thân còn vướng trên hàng rào dây thép gai của đồn địch.

9 liệt sĩ còn lại đều là các chiến sĩ chưa rõ tên, mỗi người được bà con thôn Lan Đình chôn cất vào một huyệt riêng biệt.

Sơ đồ ông Nguyễn Lai phác thảo lại vị trí chôn cất các liệt sĩ ở Dốc Miếu - Ảnh: QUỐC NAM

"Thời điểm đó, bà con làng Lan Đình đã dùng rượu tắm rửa sạch sẽ, vuốt tay chân cho từng chiến sĩ trước khi đặt xuống lòng đất. Do chiến tranh ác liệt, các phần mộ không có bia, độ sâu ban đầu khoảng 40cm. Đến năm 1967, quân Mỹ đưa máy ủi đến san lấp mặt bằng khu vực này, khiến độ sâu hiện tại của các phần mộ ước tính khoảng 80cm", ông Lai kể.

Khảo sát thực địa, thắp hy vọng đưa liệt sĩ "trở về"

Ông Nguyễn Lai là người gốc thôn Lan Đình (xã Gio Phong, huyện Gio Linh trước đây). Dù năm 1967 đã cùng gia đình di cư vào miền Nam sinh sống, nhưng suốt hàng chục năm qua, mảnh ký ức đau thương và lời hứa với những người đã nằm xuống vẫn luôn đau đáu trong lòng ông. Những lần về thăm quê, ông Lai lại tranh thủ trèo lên đồi Dốc Miếu để đối chiếu cảnh quan, tìm kiếm dấu vết xưa.

Mới đây, ông đã hoàn thành sơ đồ hoàn chỉnh vẽ lại vị trí các phần mộ dựa trên các mốc định vị như: quốc lộ 1, cổng làng Lan Đình, xóm nhà ông Chanh - ông Thiểu, vạt cao su và vị trí "Mộ bà nội" (dù đã bốc cốt nhưng vẫn còn dấu tích nền). Dự kiến qua tháng 9 tới, ông Lai sẽ trực tiếp trở về quê nhà để hỗ trợ các lực lượng chức năng trong công tác tìm kiếm.

Khu vực cao điểm 46 ở Dốc Miếu năm xưa nay được người dân trồng khoai mì - Ảnh: QUỐC NAM

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin quý báu từ ông Lai, ông Lê Tiến Dũng - Bí thư Đảng ủy xã Gio Linh - đã cùng Ban chỉ huy quân sự xã khẩn trương tổ chức đội khảo sát thực địa.

Trận đánh đồn Dốc Miếu năm 1965 cũng được lịch sử địa phương ghi lại. Những đặc công sau khi tấn công đồn thắng lợi khi trở ra vướng phải mìn và hy sinh.

Bước đầu lực lượng chức năng đã khoanh vùng được khu vực chôn cất 11 liệt sĩ đặc công tại cao điểm 46 trên đồi Dốc Miếu (thuộc địa phận thôn Lan Đình), với diện tích khoanh vùng khoảng gần 300m². Khu vực này hiện được người dân địa phương trồng khoai mì.

Ban Chỉ huy quân sự xã Gio Linh cũng đã hoàn tất báo cáo ban đầu gửi cấp trên để Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị sớm đưa lực lượng chuyên trách vào cuộc tìm kiếm quy tập.

"Rất may là điểm định vị cố định trong sơ đồ ông Lai cung cấp vẫn còn, nên địa phương dễ xác định hướng các mộ liệt sĩ hơn. Chúng tôi sẽ làm hết sức để tìm các anh. 61 năm các anh nằm lại Dốc Miếu rồi!".