Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại TechConnect gây ấn tượng với đại biểu

PGS.TS Phạm Đức Sơn và PGS.TS Dương Thị Hồng Liên (Phó chủ tịch VASEA) (thứ ba và tư từ trái sang) cùng các trí thức Việt trẻ đang giảng dạy và nghiên cứu tại Úc đã có nhiều đóng góp cho diễn đàn - Ảnh: NVCC

Sáng 10-8, Diễn đàn TechConnect về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đã diễn ra tại Đại học Công nghệ Sydney (UTS, Úc). 

Đây là hoạt động điểm nhấn trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Úc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, các nhà khoa học và doanh nghiệp kiều bào dự diễn đàn đánh giá Việt Nam đã mang đến Sydney một thông điệp mạnh mẽ và chủ động: mong muốn cùng Úc đồng sáng tạo các sản phẩm khoa học công nghệ để mở khoá tiềm năng hợp tác hai nước.

Chìa khóa khoa học công nghệ

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà Trần Thị Tuyết Hồng, chủ tịch mảng chính phủ và công nghiệp chi hội Tây Úc thuộc Hội Trí thức và chuyên gia Việt - Úc (VASEA), nói bà đã "choáng ngợp" trước quy mô tổ chức sự kiện. 

Diễn đàn quy tụ quan chức chính phủ cả hai nước, cùng đại diện đông đảo các trường, viện, doanh nghiệp - đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ - và các công ty đầu tư, tư vấn cũng như quỹ đầu tư của hai bên.

Quyết tâm của Việt Nam thể hiện rõ ràng nhất trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại diễn đàn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan khu vực triển lãm, trưng bày thành tựu hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư và giáo dục giữa Việt Nam - Úc - Ảnh: TTXVN

Theo ông Lê Minh Đức, phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Tây Úc (WAVBC), lãnh đạo Việt Nam đã chỉ rõ kim ngạch thương mại song phương hiện đạt 30 tỉ USD, trong khi giá trị đầu tư chỉ ở mức 2 tỉ USD - chưa tương xứng với tiềm năng và năng lực của hai nước.

Từ đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã kêu gọi hai bên lấy hợp tác khoa học công nghệ làm chìa khóa để đẩy nhanh mục tiêu kim ngạch thương mại đạt 50 tỉ USD, xa hơn là 100 tỉ USD một cách bền vững.

Ông Đức cho biết ông ấn tượng nhất với thông điệp rằng quan hệ hai nước không thể dừng ở tầm chiến lược, mà cần biến những hợp tác đó thành hoạt động thương mại, giao lưu, kết nối, thành những dự án rõ ràng, đem lại lợi ích cho cả hai bên.

"Phía Việt Nam đã đưa ra một thông điệp rất rõ ràng là muốn thúc đẩy đầu tư hai bên nhiều hơn so với những gì đang có hiện tại", ông Đức chia sẻ.

Một doanh nghiệp của người Việt tại Úc đặc biệt quan tâm giải pháp "Nhà lắp ghép thông minh" được doanh nghiệp Việt mang đến Sydney - Ảnh: NVCC

Theo ông, thế bổ sung giữa hai bên được thể hiện khá rõ tại các phát biểu ở diễn đàn, khi Úc sở hữu công nghệ đã được chứng thực và đưa vào hoạt động còn Việt Nam có đội ngũ nhân lực trẻ, tài năng.

"Một bên có công nghệ, một bên có nhân lực, thì chúng ta cùng nhau hợp tác để tạo ra những giá trị mà hai nước đều được hưởng lợi", ông Đức cho biết.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, cùng sáng tạo thay vì chỉ chuyển giao

Về phần mình, PGS.TS Phạm Đức Sơn (Đại học Curtin, thành viên VASEA) cho biết điều khiến ông ấn tượng là việc bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đều xác định mục tiêu của khoa học công nghệ không còn là nghiên cứu chung chung, mà phải đi từ những bài toán thực tiễn, lấy doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo ông, đây chính là điểm nhấn của các trao đổi tại diễn đàn: doanh nghiệp đặt ra bài toán thực tiễn để các trường, các viện giải quyết, từ đó tiến tới hợp tác.

Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang và các đại biểu chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác giữa Việt Nam - Úc - Ảnh: TTXVN

"Thông điệp thứ hai mà tôi thấy được nhấn mạnh là Việt Nam với Úc không còn dừng ở chuyển giao công nghệ, mà cùng tạo ra những sản phẩm sở hữu trí tuệ để có thể đưa vào trong thực tiễn càng sớm càng tốt", ông Sơn chia sẻ.

Ông cũng ấn tượng với việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định rằng hai bên không thể chỉ làm manh mún một hai chương trình, mà cần xây dựng cả một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, lâu dài.

Xây dựng niềm tin, tháo gỡ khúc mắc

Tại tọa đàm, ông Sơn kể các chuyên gia đã đi khá sâu vào các điểm nghẽn, từ đầu tư rủi ro cho đổi mới sáng tạo đến những khó khăn khi chuyển tiếp từ nghiên cứu trong nhà trường ra thực tiễn.

GS Nghiêm Đức Long, chủ tịch VASEA, đặc biệt nhấn mạnh yếu tố niềm tin: làm thế nào để doanh nghiệp có tinh thần cởi mở khi làm việc với nhà trường và các nhóm nghiên cứu, bởi doanh nghiệp giữ vai trò trụ cột trong việc tìm ra bài toán thực tế và triển khai nó.

Cùng thảo luận còn có PGS.TS Đào Ngọc Chiến, giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), đại diện Tổ chức Nghiên cứu khoa học và công nghiệp Liên bang Úc (CSIRO), Tập đoàn Becamex…

"Qua những trao đổi này, có thể vẽ ra được triển vọng quan hệ khoa học công nghệ Việt Nam - Úc không chỉ nằm trên giấy tờ", ông Sơn nhận định.

Điểm khởi đầu quan trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan khu vực triển lãm, trưng bày thành tựu hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư và giáo dục giữa Việt Nam - Úc - Ảnh: TTXVN

Bên cạnh thảo luận chính sách, diễn đàn còn là không gian kết nối doanh nghiệp nhộn nhịp.

Ông Đức cho biết khách vừa đến đã ấn tượng với loạt quầy triển lãm sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam. Phần lớn các đơn vị này đã có kinh nghiệm làm việc với nước ngoài, có văn phòng đại diện ở một số nước, hoạt động trong lĩnh vực AI, công nghệ, robot hay vật liệu xây dựng; họ đã xuất khẩu đi nhiều nơi nhưng chưa từng vào Úc, nên tìm đến diễn đàn để kết nối với đối tác địa phương.

Các đại biểu đều nhìn diễn đàn như một điểm khởi đầu.

Ông Sơn bày tỏ: "Tôi cảm nhận từ những người tham dự diễn đàn một tinh thần quyết tâm rất cao. Từ góc độ một nhà nghiên cứu, tôi hy vọng diễn đàn này sẽ là một cột mốc quan trọng. 

Từ đây, hợp tác giữa các trường đại học của Úc và Việt Nam, cũng như hợp tác doanh nghiệp với doanh nghiệp, doanh nghiệp với nhà trường được củng cố, qua đó đẩy nhanh đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, đưa mối quan hệ giữa hai nước lên một tầm cao mới".