Vì sao ngày càng nhiều gia đình không còn xây tường rào kín mít? 2 cách làm vừa thoáng vừa riêng tư đang dần trở thành xu hướng mới

Một bức tường xây đặc chạy kín quanh nhà có lợi thế rất rõ: che tầm nhìn từ bên ngoài, tạo ranh giới chắc chắn và giúp khoảng sân bên trong trở nên riêng tư. Vì thế, kiểu tường rào này vẫn phù hợp với nhiều công trình, đặc biệt ở những vị trí cần mức độ kín đáo hoặc bảo vệ cao. Tuy nhiên, tư duy thiết kế nhà ở đang dần thay đổi. Thay vì cố biến khuôn viên thành một không gian đóng kín, nhiều gia chủ trẻ muốn phần sân, mặt tiền và khoảng đệm quanh nhà nhận được nhiều ánh sáng, gió và cây xanh hơn. Từ đó, tường rào không còn chỉ có nhiệm vụ "che càng kín càng tốt" mà phải cân bằng thêm yếu tố thông thoáng, riêng tư và thẩm mỹ.

Vì sao tường rào kín mít không còn được nhiều gia đình ưu tiên?

Không phải vì tường xây đặc không tốt, mà bởi cách làm kín hoàn toàn có một số hạn chế nếu áp dụng cho mọi vị trí quanh nhà.

1. Dễ tạo cảm giác bí và nặng nề

Với những khu đất không quá rộng, một bức tường đặc cao chạy quanh sân có thể khiến khoảng không phía trước nhà trở nên khép kín hơn về mặt thị giác. Đặc biệt với nhà phố có sân nhỏ, việc vừa có tường rào kín, vừa có cổng kín dễ khiến toàn bộ khu vực mặt tiền mang cảm giác nặng và tách biệt. Trong khi đó, các lớp chắn có độ thoáng nhất định vẫn có thể hạn chế tầm nhìn trực diện nhưng cho ánh sáng xuyên qua và tạo cảm giác nhẹ hơn. Đây cũng là lý do các hệ lam hoặc nan được ứng dụng khá phổ biến như một lớp "screen" ở mặt tiền, sân và hiên nhà.

2. Hạn chế khả năng thông gió ở một số vị trí

Tường đặc chắn luồng không khí mạnh hơn so với những hàng rào có khoảng hở. Về nguyên lý, mức độ đặc hay thoáng của một lớp chắn có ảnh hưởng trực tiếp đến cách luồng gió đi qua hoặc bị đổi hướng; các tài liệu kỹ thuật về windbreak cũng cho thấy mật độ của lớp chắn cần được điều chỉnh tùy mục tiêu và nhu cầu lưu thông không khí. Điều này đặc biệt đáng cân nhắc ở những ngôi nhà vốn đã ít mặt thoáng. Nếu toàn bộ ranh giới phía trước hoặc bên hông đều xây kín, khoảng sân và các cửa mở phía trong có thể khó tận dụng gió tự nhiên hơn.

3. Mặt tiền dễ trở nên đơn điệu

Tường xây kín rất dễ tạo cảm giác thành một mảng lớn, nhất là khi chiều dài mặt tiền tương đối rộng. Muốn đẹp, gia chủ thường phải xử lý thêm sơn, đá ốp, đèn hoặc chi tiết trang trí, trong khi các hệ hàng rào thoáng có thể tự tạo nhịp điệu bằng chính cấu tạo nan.

Bởi vậy, thay vì bỏ hoàn toàn tường rào, xu hướng mới thường nằm ở việc giảm tỷ lệ mảng đặc và tăng những lớp che có độ thoáng hợp lý.

1. Hàng rào nan, lam - vẫn kín đáo nhưng không "bịt" toàn bộ ngôi nhà

Một trong những giải pháp dễ thấy ở nhà phố và biệt thự hiện đại là sử dụng hàng rào nan đứng hoặc hệ lam thay cho một bức tường xây đặc hoàn toàn. Các nan có thể làm bằng kim loại sơn tĩnh điện, nhôm, vật liệu giả gỗ hoặc kết hợp với phần chân tường xây thấp. Khoảng cách giữa các nan được tính toán để người bên ngoài khó nhìn trực diện sâu vào nhà nhưng ánh sáng và không khí vẫn có thể đi qua.

Ưu điểm dễ nhận thấy nhất là mặt tiền nhẹ hơn về thị giác. Thay vì một bức tường phẳng chạy dài, các thanh đứng tạo nhịp, giúp hàng rào trở thành một phần của kiến trúc mặt tiền. Các công trình sử dụng slatted screen cũng cho thấy kiểu cấu tạo này có thể đồng thời phục vụ mục tiêu riêng tư, ánh sáng và độ "trong" nhất định cho lớp vỏ công trình. Ngoài ra, hàng rào nan còn dễ phối với cổng cùng ngôn ngữ thiết kế, phù hợp với những ngôi nhà hiện đại, tối giản.

Khi lựa chọn cần lưu ý gì?

Không nên chỉ vì muốn thoáng mà để khoảng cách giữa các nan quá lớn. Mật độ và chiều cao cần dựa vào vị trí thực tế của nhà, khoảng cách với đường phố, cao độ sân và yêu cầu riêng tư của từng gia đình. Với vật liệu kim loại đặt ngoài trời, chất lượng lớp sơn và khả năng chống ăn mòn cũng rất quan trọng. Các vị trí giáp đường lớn hoặc gần biển càng cần chú ý đến độ bền của vật liệu và phụ kiện.

2. Tường thấp kết hợp cây xanh - tạo riêng tư theo cách "mềm" hơn

Một giải pháp khác được nhiều kiến trúc sư cảnh quan sử dụng là không xây toàn bộ hàng rào thành một mảng đặc cao, mà chỉ giữ phần tường thấp hoặc một lớp hàng rào cơ bản, sau đó bổ sung cây bụi, hàng cây hoặc các mảng xanh ở phía trong. Cây xanh lúc này vừa đóng vai trò cảnh quan, vừa trở thành một lớp lọc tầm nhìn. Các hướng dẫn cảnh quan cũng ghi nhận cây bụi có thể được trồng theo nhóm hoặc thành hàng để hình thành hedge/living screen. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc nhiều vào giống cây, mật độ và điều kiện tại vị trí trồng.

So với một bức tường bê tông kéo dài, lớp cây tạo cảm giác nhẹ nhàng hơn và giúp khoảng sân kết nối tốt hơn với cảnh quan. Với nhà có sân trước đủ rộng, gia chủ có thể kết hợp tường thấp với hàng cây bụi phía trong; còn những khu đất nhỏ hơn có thể sử dụng các bồn cây chạy dọc hàng rào. Cách làm này cũng có ưu điểm là mức độ che chắn có thể thay đổi theo cách bố trí. Khu vực cần riêng tư hơn có thể trồng cây dày hoặc kết hợp thêm nan chắn, trong khi khu vực gần cổng có thể để thoáng hơn.

Tuy nhiên, cây xanh không phải "bức tường không cần chăm sóc"

Gia chủ cần chọn loại cây phù hợp với lượng nắng, diện tích đất, độ ẩm và không gian phát triển của bộ rễ. Cây trồng quá sát nhau hoặc chọn giống không phù hợp có thể khiến việc chăm sóc, cắt tỉa trở nên vất vả về sau. Các hướng dẫn làm vườn cũng nhấn mạnh việc lựa chọn cây cần dựa trên điều kiện đất, độ ẩm, ánh sáng và diện tích thực tế.

Có nên bỏ hoàn toàn tường rào kín?

Không nhất thiết. Tường rào đặc vẫn rất hữu ích với những ngôi nhà sát đường đông người, khu vực cần mức độ riêng tư cao, mặt bên giáp nhà hàng xóm hoặc những vị trí cần hạn chế tiếng ồn, bụi và tầm nhìn trực tiếp. Điểm thay đổi nằm ở cách tư duy: không phải mọi cạnh của khu đất đều cần xây kín theo cùng một kiểu. Gia chủ có thể dùng tường đặc ở những vị trí cần che chắn mạnh, còn mặt tiền hoặc khoảng sân chính sử dụng nan thoáng, cây xanh hay kết hợp cả hai. Cách xử lý theo từng vị trí thường giúp ngôi nhà cân bằng hơn giữa nhu cầu riêng tư và sự thông thoáng.

Tường rào vì thế không còn đơn thuần là một lớp ngăn cách giữa "trong" và "ngoài". Với cách thiết kế phù hợp, nó có thể trở thành một lớp chuyển tiếp: đủ kín để người trong nhà cảm thấy thoải mái, nhưng cũng đủ thoáng để ánh sáng, cây xanh và cảm giác rộng rãi không bị chặn lại hoàn toàn.