
Báo chí không chỉ đưa tin VN-Index tăng hay giảm, mà còn góp phần xây dựng “niềm tin” cho thị trường vốn bằng cách xác thực thông tin, chống tin giả - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Muốn kinh tế tăng trưởng hai con số, thị trường chứng khoán phải thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế... Nhưng để dòng tiền trong dân và vốn quốc tế chảy vào thị trường, điều kiện tiên quyết là niềm tin vào doanh nghiệp niêm yết, chất lượng minh bạch và sự công bằng của thị trường.
Báo chí cần góp phần xây dựng "niềm tin" cho thị trường vốn bằng cách xác thực thông tin, chống tin giả và các "đội lái" dẫn dắt tâm lý nhà đầu tư…
Thị trường vốn cần nhiều hơn chuyện... tiền
Bình luận với Tuổi Trẻ, ông Trương Hiền Phương, Giám đốc Chứng khoán KIS Việt Nam, cho biết để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Việt Nam cần xây dựng một thị trường vốn minh bạch, hiệu quả và đủ sức hấp thụ các nguồn lực xã hội.

Ông Trương Hiền Phương
Trong đó, thị trường chứng khoán không chỉ là nơi mua bán cổ phiếu chờ chênh lệch giá, mà thực hiện đúng vai trò phân bổ vốn, giúp doanh nghiệp huy động nguồn lực trung và dài hạn.
Song dòng vốn chỉ thực sự chảy vào thị trường khi nhà đầu tư có niềm tin. Trong quá trình này, báo chí chính thống được xem là một trong những mắt xích quan trọng giúp hình thành và củng cố niềm tin.
"Mạng xã hội phát triển rất mạnh, lượng thông tin về doanh nghiệp và thị trường xuất hiện với tốc độ rất nhanh nhưng không phải lúc nào cũng được kiểm chứng.
Tin đồn, thông tin sai lệch hay những nội dung mang tính dẫn dắt tâm lý có thể khiến giá cổ phiếu biến động mạnh, gây thiệt hại cho nhà đầu tư và làm méo mó quá trình định giá doanh nghiệp", ông Phương nói.
Chống lại vấn nạn tin giả, nhiều tờ báo đã phát huy vai trò là nguồn thông tin chính thống, xác thực và có trách nhiệm.
"Báo chí còn góp phần sàng lọc thông tin, phản biện các tin đồn thất thiệt, nhận diện hành vi thao túng, đồng thời cung cấp góc nhìn khách quan để nhà đầu tư có cơ sở đưa ra quyết định", ông Phương nói.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), quan sát nhiều tờ báo có các bài viết phân tích chuyên sâu về doanh nghiệp, "giải mã" báo cáo tài chính, chỉ ra những chỉ tiêu bất thường, những rủi ro tiềm ẩn cũng như chất lượng dòng tiền và hiệu quả sử dụng vốn.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI):
Việc giám sát thị trường không thể chỉ trông chờ vào cơ quan quản lý. Một mình cơ quan quản lý không thể có 'nghìn tay, nghìn mắt' để theo dõi toàn bộ thị trường. Thị trường vốn phát triển cần được giám sát bởi nhiều chủ thể cùng lúc, từ nhà đầu tư, các tổ chức nghề nghiệp, đơn vị tư vấn pháp lý và đặc biệt là các cơ quan báo chí. Trong quá trình này, báo chí tạo áp lực minh bạch thông qua việc phản ánh trung thực các trường hợp doanh nghiệp công bố thông tin đối phó, chậm trễ hoặc có dấu hiệu vi phạm.
Khi doanh nghiệp được đánh giá dựa trên giá trị thực thay vì những thông tin thiếu kiểm chứng hay các "cơn sóng" đầu cơ, thị trường sẽ vận hành minh bạch và hiệu quả hơn.
Ông Hải cũng cho rằng báo chí cần tiếp tục đồng hành cùng quá trình nâng cao chuẩn mực quản trị doanh nghiệp thông qua việc thúc đẩy doanh nghiệp chủ động đối thoại với cổ đông, phản ánh những vướng mắc trong thực thi chính sách...
Niềm tin là loại vốn đặc biệt của thị trường chứng khoán. Khi niềm tin được củng cố, dòng vốn trong dân sẽ mạnh dạn tham gia thị trường, còn các nhà đầu tư nước ngoài cũng sẽ yên tâm gắn bó lâu dài.
Doanh nghiệp cũng cần chủ động với báo chí để củng cố niềm tin nhà đầu tư
Nêu quan điểm về vai trò báo chí với câu chuyện tăng trưởng hai chữ số, bà Hà Võ Bích Vân - cố vấn tài chính Công ty FIDT - cho rằng các kênh thông tin chính thống không trực tiếp tạo ra GDP, nhưng lại có vai trò gián tiếp quan trọng.
Theo bà Vân, một nền báo chí chuyên sâu, khách quan và có năng lực phân tích sẽ giúp làm giảm bất cân xứng thông tin giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư. Khi khoảng cách thông tin được thu hẹp, doanh nghiệp minh bạch, có giá trị nội tại thật sự sẽ được định giá đúng hơn, nhà đầu tư tự tin hơn và chi phí huy động vốn của doanh nghiệp cũng có cơ hội giảm xuống.

Bà Hà Võ Bích Vân
"Đây là giá trị rất lớn nhưng ít khi được nhìn nhận khi nói về vai trò của báo chí", bà Vân cho biết.
"Bên cạnh đó, báo chí cũng góp phần định hình văn hóa đầu tư, theo chuyên gia tài chính FIDT. Nếu báo chí chỉ tập trung vào biến động giá hay những câu chuyện "nóng - giật tít", nhà đầu tư sẽ dễ bị cuốn vào tâm lý ngắn hạn.
Ngược lại, nếu báo chí dành nhiều không gian hơn cho việc phân tích chất lượng doanh nghiệp, quản trị, chiến lược phát triển và hiệu quả sử dụng vốn, thị trường sẽ từng bước chuyển từ đầu cơ/kỳ vọng sai sang đầu tư giá trị thật sự", bà Vân nói.
Không chỉ phục vụ nhà đầu tư, báo chí còn là kênh kết nối quan trọng giữa doanh nghiệp và thị trường. Theo ông Phương, đối với cơ quan quản lý, các phản ánh từ báo chí giúp nhận diện sớm những bất cập của thị trường, phát hiện các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách cũng như những dấu hiệu bất thường trong hoạt động của doanh nghiệp hoặc giao dịch trên thị trường.
Dù vậy, cũng theo ông Phương, hoạt động truyền thông tài chính hiện nay vẫn còn có những khía cạnh cần được thúc đẩy. Một trong đó là sự tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các cơ quan báo chí.
Nhiều doanh nghiệp chỉ công bố thông tin theo quy định, trong khi thiếu các hoạt động trao đổi thường xuyên với nhà đầu tư thông qua báo chí. "Ngoài kỳ đại hội đồng cổ đông thường niên hoặc khi công bố báo cáo tài chính, nhà đầu tư gần như rất ít cơ hội được nghe lãnh đạo doanh nghiệp chia sẻ trực tiếp về chiến lược, định hướng hay những thay đổi quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh", ông Phương nói.
Ông Phương cũng cho rằng: doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc cung cấp thông tin cho báo chí song song với việc thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các sở giao dịch chứng khoán.
Báo chí góp phần chuyển hóa dòng tiền thành dòng vốn
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa tài chính - ngân hàng Trường đại học Nguyễn Trãi:
Ở một góc nhìn rộng hơn, báo chí không trực tiếp huy động vốn cho doanh nghiệp, nhưng có thể góp phần chuyển hóa dòng tiền thành dòng vốn phát triển.
Hàng triệu tỉ đồng đang lưu chuyển trong nền kinh tế sẽ chỉ trở thành nguồn vốn trung và dài hạn cho sản xuất, kinh doanh khi nhà đầu tư tin tưởng vào chất lượng doanh nghiệp, tin vào sự minh bạch của thị trường và tin rằng đồng vốn của mình được sử dụng hiệu quả.
Đó cũng chính là giá trị kinh tế đặc biệt của báo chí trong nền kinh tế hiện đại: không chỉ truyền tải thông tin, mà còn góp phần kiến tạo niềm tin để dòng vốn được phân bổ đúng nơi, đúng lúc và đúng mục tiêu phát triển.
3 đề xuất đẩy mạnh vai trò của báo chí
Bà Hà Võ Bích Vân cho rằng thời gian tới cần đẩy mạnh nâng cao chất lượng báo chí chuyên sâu, lấy phân tích và kiểm chứng làm trọng tâm.
Báo chí nên đi xa hơn việc cập nhật diễn biến thị trường, tập trung giải mã báo cáo tài chính, chất lượng quản trị, mô hình kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Khi bất cân xứng thông tin được thu hẹp, nhà đầu tư sẽ ra quyết định dựa trên giá trị nội tại doanh nghiệp thay vì tâm lý.
Tiếp đến, xây dựng "văn hóa minh bạch" thay vì chỉ chăm chăm vào phản ánh sai phạm. Bên cạnh việc phát hiện và phản biện các hành vi vi phạm, báo chí cần lan tỏa những doanh nghiệp quản trị tốt, chủ động đối thoại với cổ đông và sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động.
Thứ ba, góp phần nâng cao chất lượng của cả doanh nghiệp và nhà đầu tư. Một thị trường bền vững không chỉ cần doanh nghiệp tốt mà còn cần nhà đầu tư hiểu biết. Báo chí cần đẩy mạnh giáo dục tài chính, đồng thời kiên trì theo đuổi các vấn đề về chính sách, quản trị và bảo vệ cổ đông để tạo môi trường đầu tư công bằng.
Link nội dung: https://phapluatcongdan.vn/day-lui-tin-don-bao-chi-gop-phan-khoi-thong-dong-von-cho-tang-truong-a71326.html