Bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản sẽ bị rà soát thuế trong bao nhiêu năm?

Bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản sẽ nằm trong diện rà soát, truy thu thuế - Ảnh minh họa: CÔNG TRIỆU

Thời hiệu xử phạt 5 năm, tính tiền chậm nộp thuế đến 10 năm

Sau khi Tuổi Trẻ đăng thông tin cơ quan thuế bắt đầu rà soát, truy thu thuế với bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản, giảng viên, giáo viên…, nhiều người thắc mắc là thời hạn truy thu thuế là bao lâu và nếu bị truy thu thuế, ngoài tiền thuế phải nộp người nộp thuế sẽ bị phạt, tính tiền chậm nộp như thế nào?

Theo điều 137 Luật Quản lý thuế số 38/2019, hành vi vi phạm thủ tục thuế thì thời hiệu xử phạt là 2 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.

Đối với hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu thì thời hiệu xử phạt là 5 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.

Trong trường hợp quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế thì người nộp thuế không bị xử phạt nhưng vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu không đúng. 

Đồng thời họ phải nộp tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trong thời hạn 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.

Luật Quản lý thuế số 108/2025 có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 cũng giữ nguyên quy định này.

Trường hợp người nộp thuế không đăng ký thuế thì phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn, tiền chậm nộp cho toàn bộ thời gian trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.

Nếu tự giác nộp tiền thuế thiếu có được miễn phạt?

Những lĩnh vực mà Thuế TP.HCM tập trung kiểm tra thuế: 

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Thái Sơn, nguyên Trưởng phòng thuế thu nhập cá nhân, Cục Thuế TP.HCM (nay là Thuế TP.HCM) - người từng có nhiều năm làm các công tác liên quan thu thuế các cá nhân có thu nhập cao từ nhiều nguồn như nghệ sĩ, ca sĩ, diễn viên, giảng viên, bác sĩ… - cho biết trên thực tế rất nhiều nơi chi trả thu nhập vãng lai nhưng không tạm khấu trừ thuế.

"Vừa qua tôi vừa gặp một trường hợp thực tế là bác sĩ ngoài công tác chuyên môn tại một bệnh viện còn đi giảng dạy tại một số cơ sở y tế ở tỉnh và tham gia một số công việc chuyên môn khác nên có nhiều nguồn thu nhập. 

Dù mức chi trả trên ngưỡng tạm khấu trừ thuế với thu nhập vãng lai nhưng những nơi này lại không tạm khấu trừ thuế (nhưng vẫn kê khai vào chi phí). Vị bác sĩ này cũng không tổng hợp các khoản thu nhập để quyết toán thuế thu nhập cá nhân cuối năm, dẫn đến bị truy thu, phạt số thuế rất lớn", ông Sơn nói.

Theo ông Sơn, hiện nay nguồn dữ liệu của cơ quan thuế khá đầy đủ từ nguồn kê khai thuế của doanh nghiệp. Chưa kể hiện nay số căn cước công dân chính là mã số thuế nên cơ quan thuế có thể truy đến mọi khoản thu nhập của người nộp thuế. Người nộp thuế cần hiểu và nắm quy định về thuế cũng như phải kê khai và nộp thuế đầy đủ, tránh bị truy thu, phạt và tính tiền chậm nộp.

"Trên thực tế, sau khi Thuế TP.HCM ban hành kế hoạch kiểm tra chuyên đề trên đã đánh động đến rất nhiều đối tượng nằm trong diện này và nhiều khả năng họ sẽ tự kê khai và nộp thuế chứ chưa cần chờ đến cơ quan thuế rà soát và gửi giấy mời.

Theo tôi nên cho họ khoảng thời gian, ví dụ trong vòng 1-2 tháng để những cá nhân thuộc diện này sẽ tự giác kê khai thuế nộp bổ sung khoản còn thiếu. Cơ quan thuế cũng nên nghiên cứu chính sách "nhân văn" hơn, chẳng hạn miễn phạt hay giảm tiền chậm nộp với người tự giác kê khai và nộp bổ sung khi cơ quan thuế chưa phát hiện, như vậy hiệu quả sẽ rất cao và cơ quan thuế cũng không mất nhiều công sức mà vẫn thu được thuế. Trường hợp cố tình trốn thuế thì sẽ phạt nặng", ông Nguyễn Thái Sơn kiến nghị.