Vi rút hợp bào hô hấp - RSV: Không chỉ trẻ sơ sinh có bệnh nền mới có nguy cơ

Các chuyên gia cùng thảo luận gánh nặng bệnh do RSV ở trẻ nhũ nhi và chiến lược chăm sóc sức khỏe mẹ và bé - Ảnh: H.MY

Đây là thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm "Chiến lược chăm sóc cho phụ nữ mang thai: Mẹ chủ động - con được bảo vệ" do Hội Phụ sản Việt Nam tổ chức ngày 26-7 tại Hà Nội.

RSV - tác nhân hàng đầu gây viêm đường hô hấp dưới ở trẻ nhỏ

Chia sẻ tại tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng bộ môn nhi Trường đại học Y Hà Nội, Trưởng khoa nhi Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ.

Tại Việt Nam, vi rút RSV cũng liên quan khoảng 25% trường hợp nhiễm trùng đường hô hấp dưới ở trẻ em.

Bác sĩ Thúy giải thích tiểu phế quản của trẻ sơ sinh có đường kính dưới 2mm. 

Khi RSV xâm nhập, niêm mạc đường thở bị viêm, phù nề và tiết nhiều dịch nhầy khiến lòng đường thở nhanh chóng bị thu hẹp.

Chỉ một lượng dịch tiết nhỏ cũng đủ cản trở lưu thông không khí, làm trẻ thở nhanh, rút lõm lồng ngực, thậm chí ngừng thở.

Điều đáng lo ngại là RSV không chỉ gây bệnh trong giai đoạn cấp tính. Hai năm đầu đời là giai đoạn hệ hô hấp của trẻ tiếp tục hoàn thiện, nên viêm tiểu phế quản do RSV có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi, làm tăng nguy cơ khò khè tái diễn, nhiễm trùng hô hấp nhiều lần và hen phế quản sau này.

"Những trẻ thường xuyên mắc bệnh hô hấp có xu hướng sử dụng kháng sinh nhiều hơn, kéo theo nguy cơ rối loạn hệ vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến dinh dưỡng, sự phát triển thể chất và chất lượng cuộc sống lâu dài", bác sĩ Thúy nói.

Không chỉ trẻ có bệnh nền mới nguy hiểm

Nhiều người cho rằng RSV chủ yếu nguy hiểm với trẻ sinh non, mắc tim bẩm sinh hoặc có bệnh nền. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, nhiều trẻ nhập viện vì RSV lại là những trẻ hoàn toàn khỏe mạnh trước đó.

GS.TS Nguyễn Viết Tiến, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế - Ảnh: H.MY

GS.TS Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, cho rằng Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu lớn trong phòng chống bệnh truyền nhiễm nhờ chương trình tiêm chủng mở rộng. Các bệnh như uốn ván sơ sinh, bại liệt, bạch hầu, ho gà đã được kiểm soát hiệu quả.

Tuy nhiên, RSV đang đặt ra một thách thức mới. Có những trẻ sinh ra hoàn toàn khỏe mạnh nhưng khi nhiễm RSV lại diễn tiến rất nặng, thậm chí tử vong dù được điều trị tích cực tại bệnh viện tuyến cuối.

Theo GS Tiến, trong 6 tháng đầu đời, hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt nên khả năng tự bảo vệ trước tác nhân gây bệnh rất hạn chế. Trẻ chủ yếu dựa vào lượng kháng thể được truyền từ mẹ trong thời kỳ mang thai và thông qua sữa mẹ sau sinh.

"Chính vì vậy, đối với những bệnh như RSV, việc bảo vệ trẻ ngay từ trước khi chào đời và trong những tháng đầu đời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng", ông nhấn mạnh.