Chính phủ trình dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Không thay thế pháp luật chuyên ngành

Tiếp tục chương trình phiên họp, sáng 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Trình bày tờ trình, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang cho biết, phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật tập trung vào quản lý rủi ro quốc gia; danh mục kiểm soát; biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù đối với hoạt động, hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ có nguy cơ bị lợi dụng…

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang tại phiên họp. Ảnh: QH

Dự thảo Luật được thiết kế theo hướng không thay thế pháp luật chuyên ngành, không đặt ra thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra... Các biện pháp đặc thù chỉ áp dụng khi có căn cứ rủi ro cụ thể, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng phạm vi, cần thiết, tương xứng và không làm phát sinh gánh nặng tuân thủ bất hợp lý.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho rằng, việc xây dựng Danh mục kiểm soát trên cơ sở tích hợp, chuẩn hóa từ các danh mục hàng hóa lưỡng dụng của các bộ, ngành là phù hợp, góp phần tránh tình trạng chồng chéo, trùng lặp thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, cần làm rõ cơ chế tích hợp, dẫn chiếu và áp dụng Danh mục kiểm soát với các danh mục chuyên ngành; đồng thời, bổ sung quy định về bảo mật thông tin và cơ chế xử lý trong trường hợp đột xuất.

Liên quan đến cơ sở dữ liệu quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để làm rõ phạm vi thông tin, dữ liệu được thu thập; trách nhiệm cập nhật, khai thác, chia sẻ và quản lý dữ liệu của từng cơ quan có liên quan.

Quy định rõ trách nhiệm phối hợp

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng việc nâng các quy định từ Nghị định 81/2019 của Chính phủ thành Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là cần thiết.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: QH

Đạo luật không chỉ phục vụ yêu cầu quốc phòng, an ninh mà còn góp phần thực hiện các cam kết quốc tế, nâng cao năng lực phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tạo môi trường an toàn cho hoạt động đầu tư.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, dự thảo Luật cần khắc phục tình trạng chồng chéo trong kiểm soát hàng hóa lưỡng dụng, vốn vừa phục vụ mục đích dân sự vừa có thể bị lợi dụng để chế tạo vũ khí hủy diệt hàng loạt, hiện do nhiều bộ, ngành cùng quản lý.

Theo Chủ tịch Quốc hội, vừa qua, doanh nghiệp xuất khẩu phải đối mặt với “ma trận” thủ tục kiểm soát từ nhiều đầu mối. Do đó, dự thảo Luật cần quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, tránh chồng chéo nhưng không rõ trách nhiệm.

Theo đó, cần thống nhất Danh mục quốc gia về hàng hóa lưỡng dụng; áp dụng cơ chế một cửa quốc gia, toàn bộ quy trình cấp phép, khai báo, thẩm định đối với hàng hóa lưỡng dụng phải được thực hiện đồng bộ trên Cổng thông tin quốc gia. Trách nhiệm của doanh nghiệp là tuân thủ theo quy định chung này.