Đầu tư cho trẻ em là đầu tư cho năng lực cạnh tranh và tương lai của Việt Nam

Tại sự kiện Đối thoại Lãnh đạo Doanh nghiệp: Từ Thiện chí đến Tác động Xã hội do UNICEF Việt Nam tổ chức vào ngày 25/6 vừa qua tại Hà Nội, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, đặt ra một thông điệp nền tảng: "Mọi sáng kiến ESG sẽ bền vững hơn khi đặt trẻ em ở vị trí trung tâm."

Thông điệp ấy mở ra một cách nhìn rộng hơn về ESG. Mỗi quyết định về quản trị, nhân sự, sản phẩm, chuỗi cung ứng, công nghệ hay đầu tư đều có thể tác động đến trẻ em. Các em chính là thế hệ sẽ trở thành lực lượng lao động, người tiêu dùng, các kỹ sư và lãnh đạo tương lai của nền kinh tế.

Đặt trẻ em trong bài toán phát triển dài hạn của Việt Nam, bà Sohini Roychowdhury - Trưởng Chương trình Quan hệ Đối tác và Truyền thông của UNICEF Việt Nam dẫn chứng rằng Việt Nam có khoảng 28,5 triệu trẻ em. Đây là lực lượng lao động và thị trường tương lai. Tuy nhiên, xuất phát điểm của các em rất khác nhau. Cơ hội phát triển cho những trẻ em sinh ra ở thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ khác trẻ em được sinh ra ở các vùng khác, đặc biệt ở nhóm dân tộc thiểu số, vùng khó khăn hoặc dễ bị tổn thương. Theo thống kê, 90% trẻ em dân tộc thiểu số chưa có kỹ năng công nghệ thông tin và truyền thông (theo số liệu từ Điều tra đo lường các chỉ số Mục tiêu Phát triển Bền vững của Việt Nam về Trẻ em và Phụ nữ trong giai đoạn 2020-2021, thực hiện bởi Tổng cục Thống kê Việt Nam và UNICEF). Bên cạnh đó, sức khỏe tâm thần của trẻ em cũng là vấn đề cần quan tâm. Theo Khảo sát Sức khỏe Tâm thần Vị thành niên Việt Nam, 2023, có 21,7% thanh thiếu niên gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần nhưng chưa tới 10% trong số đó được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ.

"Đây không chỉ là một thách thức về mặt xã hội mà còn là bài toán phát triển kinh tế", bà Sohini nhấn mạnh. Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu và Việt Nam tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhờ nền tảng tăng trưởng ổn định, việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp. Việc đặt trẻ em ở vị trí trung tâm trong các chiến lược ESG sẽ giúp bảo đảm tính ổn định bền vững giữa các thế hệ lao động, góp phần phát triển nguồn nhân lực có chất lượng một cách liên tục, từ đó tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Trong phần đối thoại, người điều phối chương trình - MC Thùy Minh đặt câu hỏi cho đại diện các cơ quan quản lý và các doanh nghiệp: "Từ một mong muốn tốt đẹp đến một hành động cụ thể, đâu là bước khó nhất?" Đây cũng là câu hỏi then chốt của nhiều doanh nghiệp khi bước vào ESG: Thiện chí có thể đến rất nhanh, còn tác động bền vững đòi hỏi lựa chọn đúng vấn đề, đúng cách làm và đúng đối tác.

Từ góc nhìn của một doanh nghiệp đã từng hợp tác với UNICEF, bà Thi Anh Đào - Giám đốc Khối Marketing của Masterise Group chia sẻ: điểm khó đầu tiên là xác định đúng vấn đề. "Nếu một doanh nghiệp cam kết thực sự muốn làm việc đó cho xã hội, muốn dùng nguồn lực của doanh nghiệp để giải quyết vấn đề xã hội, thì doanh nghiệp phải xác định đúng vấn đề, để tất cả những gì mình làm thực sự có ý nghĩa," bà nhấn mạnh.

Từ góc nhìn của một nhà quản lý giáo dục, GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nói về ba chữ H: Head, Hand và Heart (Trí óc - Đôi tay - Trái tim). Ông diễn giải về ba chữ H này: "Làm sao để nó chuyển được từ đầu của chúng ta đến đôi bàn tay của chúng ta, thì con đường đơn giản nhất, ngắn nhất là đi qua chữ H thứ ba, đấy là Heart, tức là trái tim." Sự đồng cảm, chia sẻ và hiểu đúng lý do hành động là nền tảng để giáo dục tạo ra những con người có năng lực và trách nhiệm.

Ông Lê Anh Vinh cũng chia sẻ một góc nhìn từ giáo dục trong việc đo lường chất lượng các hoạt động phát triển bền vững, tác động xã hội. "Câu chuyện cần bắt đầu từ việc xác định đó có thực sự là một vấn đề của giáo dục hay không, và có cần được giải quyết hay không. Khi đó, tác động sẽ được đo bằng cách chúng ta giải quyết vấn đề ấy như thế nào," ông Vinh cho biết. Cách tiếp cận này đưa ESG về đúng bản chất: giải quyết vấn đề có ý nghĩa, thay vì đo đếm số lượng hoạt động.

Ở cấp độ vận hành doanh nghiệp, bà Phan Thị Hồng Dung - Thành viên Ủy ban ESG, Giám đốc Khối Đào tạo và Phát triển văn hóa, CTCP Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, nhìn chữ "S" trong ESG qua phát triển con người. "Một trong những chữ S mà chúng tôi đưa ra là chúng tôi góp phần định chuẩn, nâng chuẩn nguồn nhân lực," bà nói. Với người lãnh đạo của Bảo Tín Mạnh Hải, khi đội ngũ quản lý tại cửa hàng có tư duy ESG, họ sẽ vận hành an toàn và hiệu quả hơn. Xa hơn, việc chuẩn hóa nghề nghiệp có thể trở thành một đóng góp cho xã hội.

Bà Phan Đặng Trà My - Phó Tổng Giám đốc VCCorp, đưa ra góc nhìn từ một đơn vị có nhiều năm đồng hành cùng các sáng kiến cộng đồng. Theo bà, thách thức lớn đôi khi không nằm ở việc có một ý tưởng tốt, mà ở việc "dám" chia sẻ ý tưởng ấy với người khác để tạo hợp lực cùng hành động. Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà nhấn mạnh rằng đầu tư cho trẻ em không chỉ là một lựa chọn trách nhiệm xã hội, mà còn là một khoản đầu tư cho tương lai của chính doanh nghiệp: "Trẻ em phải được coi là tương lai của đất nước, đó là nguồn lực của xã hội và là nguồn lực của các doanh nghiệp, là thị trường tương lai của các doanh nghiệp. Vậy thì chúng ta đang đầu tư cho chính chúng ta trong tương lai."

Đối thoại khép lại với một nhận định chung: vai trò lãnh đạo của doanh nghiệp ngày nay không chỉ được đánh giá qua kết quả kinh doanh, mà còn qua những giá trị lâu dài mà doanh nghiệp tạo ra cho xã hội. Mỗi doanh nghiệp đều sở hữu những thế mạnh riêng để đóng góp, từ công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyên môn, truyền thông, chuỗi cung ứng, đội ngũ nhân sự cho đến đầu tư chiến lược và hoạt động thiện nguyện.

Nhằm gia tăng nguồn lực cho trẻ em, UNICEF chia sẻ mong muốn xây dựng các quan hệ đối tác dài hạn với doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân để cùng phát huy thế mạnh, chia sẻ trách nhiệm và hiện thực hóa các cam kết phát triển bền vững. Với nền tảng dữ liệu toàn cầu, chuyên môn kỹ thuật, các công cụ thực tiễn và mạng lưới đối tác rộng khắp, UNICEF hỗ trợ doanh nghiệp lồng ghép quyền trẻ em vào chiến lược ESG và phát triển bền vững, đồng thời xác định những lĩnh vực mà doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị lớn nhất.