Đừng để tủ lạnh thành "ổ bệnh": 7 thói quen tích trữ thực phẩm nhiều người Việt đang mắc

Thực phẩm dù tươi ngon đến đâu cũng có thể trở thành mối nguy cho sức khỏe nếu được bảo quản không đúng cách. Những thói quen tưởng chừng vô hại như để thức ăn quá lâu trong tủ lạnh, rã đông nhiều lần hay sử dụng thực phẩm đã có dấu hiệu hư hỏng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc và các chất độc hại phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc, nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.

Bác sĩ Trương người có nhiều năm kinh nghiệm điều trị bệnh nhân ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày ở Trung Quốc chia sẻ với Sohu không ít người thắc mắc vì sao họ ăn uống điều độ, ít dầu mỡ, ít muối và không có thói quen sinh hoạt xấu nhưng vẫn mắc ung thư dạ dày. Qua nhiều năm làm việc, ông nhận thấy một trong những yếu tố thường bị bỏ qua chính là cách bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh.

Ảnh minh họa

Canh hâm đi hâm lại nhiều lần rồi để tủ lạnh

Bác sĩ Trương từng tiếp nhận một bệnh nhân nữ trung niên thường xuyên bị buồn nôn, chán ăn và khó tiêu. Ban đầu, chị cho rằng mình chỉ bị viêm dạ dày thông thường nên không đi khám. Đến khi cơn đau trở nên dữ dội, kết quả kiểm tra cho thấy dạ dày đã bị viêm loét nghiêm trọng, kèm theo dấu hiệu tiền ung thư.

Qua khai thác tiền sử sinh hoạt, bác sĩ phát hiện người bệnh có thói quen nấu một nồi canh lớn rồi bảo quản trong tủ lạnh, sau đó hâm nóng nhiều lần để dùng dần.

Theo bác sĩ, việc làm nóng và làm lạnh lặp đi lặp lại có thể khiến thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm bị biến đổi, đồng thời làm tăng nguy cơ phát triển của vi sinh vật nếu quá trình bảo quản không đảm bảo. Điều này có thể ảnh hưởng không tốt đến niêm mạc dạ dày khi duy trì trong thời gian dài.

Các chuyên gia khuyến cáo, thức ăn đã nấu chín nên được bảo quản trong hộp kín, làm lạnh sớm sau khi nguội và sử dụng trong vòng 24 giờ. Đồng thời, chỉ nên hâm nóng đúng lượng cần ăn thay vì hâm đi hâm lại cả nồi.

Hải sản để quá lâu trong tủ lạnh

Hải sản là nguồn cung cấp protein và nhiều vi chất quan trọng. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thực phẩm rất dễ bị biến chất nếu bảo quản không đúng cách.

Theo bác sĩ Trương, hải sản để quá lâu có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sinh ra các chất độc hại, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Một số quá trình phân hủy còn có thể hình thành các hợp chất không có lợi cho sức khỏe.

Ông từng điều trị cho một bệnh nhân khoảng 50 tuổi làm nghề nuôi trồng thủy sản. Do thường xuyên mang hải sản tươi về nhà và bảo quản nhiều ngày mới sử dụng, người này dần xuất hiện các triệu chứng đau dạ dày kéo dài. Sau khi kiểm tra, bệnh nhân được chẩn đoán viêm loét dạ dày nặng và sau đó phát hiện mắc ung thư dạ dày.

Các chuyên gia khuyến nghị hải sản nên được chế biến và sử dụng càng sớm càng tốt. Nếu cần cấp đông, phải bảo quản đúng nhiệt độ và không nên để quá lâu.

Thực phẩm bị mốc vẫn tiếc rẻ sử dụng

Theo bác sĩ Trương, tủ lạnh không thể tiêu diệt hoàn toàn nấm mốc. Những thực phẩm có độ ẩm cao như cơm, bánh mì, rau củ hoặc thức ăn thừa rất dễ bị nấm mốc xâm nhập. Đáng lo ngại là độc tố vi nấm có thể tồn tại ngay cả khi phần mốc nhìn thấy đã được cắt bỏ. Vì vậy, khi phát hiện thực phẩm có dấu hiệu mốc, đổi màu hoặc có mùi bất thường, tốt nhất nên bỏ hoàn toàn thay vì tiếp tục sử dụng.

Gia vị để quá lâu cũng không nên chủ quan

Nước tương, giấm, các loại sốt hay gia vị là những nguyên liệu quen thuộc trong mỗi căn bếp. Tuy nhiên, nhiều người có thói quen mở nắp rồi cất trong tủ lạnh suốt nhiều tháng mà không để ý đến hạn sử dụng.

Bác sĩ Trương cho biết từng gặp một bệnh nhân trẻ làm việc trong ngành ẩm thực được phát hiện viêm dạ dày nặng trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Qua tìm hiểu, bác sĩ nhận thấy người này thường tích trữ nhiều loại gia vị đã mở nắp từ rất lâu.

Theo các chuyên gia, gia vị sau khi mở nắp nếu bảo quản không đúng cách có thể bị biến đổi chất lượng hoặc nhiễm vi sinh vật. Vì vậy, người dùng cần tuân thủ hướng dẫn bảo quản của nhà sản xuất và không nên sử dụng khi sản phẩm đã đổi màu, tách lớp hoặc có mùi lạ.

Ảnh minh họa

Để thịt, cá trong ngăn đông quá lâu

Không ít người cho rằng chỉ cần cấp đông là thực phẩm có thể bảo quản vô thời hạn. Trên thực tế, thịt và cá để trong ngăn đá quá lâu vẫn có thể bị biến đổi chất lượng, làm thay đổi cấu trúc protein và giảm giá trị dinh dưỡng.

Đáng lo ngại hơn, việc rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm gia tăng nguy cơ hình thành các chất có hại cho sức khỏe.

Theo khuyến cáo của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), nhiệt độ ngăn mát nên duy trì dưới 4°C và ngăn đông dưới -18°C để đảm bảo an toàn thực phẩm. Khi mua về, thực phẩm cần được sơ chế sạch, để ráo nước, chia thành từng phần vừa đủ cho mỗi bữa ăn rồi bảo quản trong túi hoặc hộp kín nhằm hạn chế phải rã đông nhiều lần.

Nhồi nhét quá nhiều thực phẩm trong tủ lạnh

Tủ lạnh quá đầy khiến luồng khí lạnh không lưu thông đều, làm nhiệt độ bảo quản không đạt mức cần thiết. Điều này khiến thực phẩm nhanh hỏng hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã chế biến.

Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên mua lượng thực phẩm vừa đủ dùng trong vài ngày, sắp xếp khoa học để đảm bảo khí lạnh lưu thông và thường xuyên kiểm tra hạn sử dụng. Khi thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu, biến màu hoặc xuất hiện nấm mốc, cần loại bỏ ngay thay vì cố gắng tận dụng vì tiếc của.

Bảo quản thực phẩm đúng cách không chỉ giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng mà còn góp phần giảm nguy cơ phơi nhiễm với các chất độc hại, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình về lâu dài.

Tích trữ đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn

Các món chiên rán để lâu hoặc hâm nóng nhiều lần có thể làm tăng sự hình thành acrylamide hợp chất sinh ra trong quá trình chế biến ở nhiệt độ cao. Việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch mà còn có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.

Cách bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh an toàn

Để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đường tiêu hóa, các chuyên gia khuyến cáo mỗi gia đình nên lưu ý:

- Vệ sinh tủ lạnh định kỳ và thường xuyên kiểm tra thực phẩm để loại bỏ những món đã quá hạn hoặc có dấu hiệu hư hỏng.

- Không bảo quản thức ăn chín quá lâu; ưu tiên sử dụng trong vòng 24-48 giờ tùy loại thực phẩm.

- Chỉ hâm nóng lượng thức ăn vừa đủ cho mỗi bữa, tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.

- Hải sản tươi nên được chế biến sớm hoặc cấp đông đúng cách nếu chưa sử dụng ngay.

- Loại bỏ hoàn toàn thực phẩm có dấu hiệu nấm mốc, ôi thiu hoặc mùi vị bất thường.

- Kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng của các loại gia vị sau khi mở nắp; không nên tích trữ quá lâu.

Tủ lạnh là "trợ thủ" đắc lực trong việc bảo quản thực phẩm, nhưng không phải là "lá chắn" tuyệt đối trước sự hư hỏng. Bảo quản đúng cách, sử dụng thực phẩm đúng thời điểm và không tiếc rẻ đồ ăn đã biến chất là những nguyên tắc quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của cả gia đình.

Trúc Chi (t/h)