Vì sao người châu Âu ít lắp điều hoà dù trời nóng cực điểm?

Những năm gần đây, châu Âu liên tục đối mặt với các đợt nắng nóng kỷ lục do biến đổi khí hậu. Nhiệt độ tại nhiều quốc gia như Pháp, Italia, Tây Ban Nha hay thậm chí là Anh có thời điểm đã vượt ngưỡng 40°C. Dù thời tiết khắc nghiệt như vậy, tỷ lệ hộ gia đình lắp đặt điều hòa tại lục địa già vẫn thấp kỷ lục so với Mỹ hay các quốc gia châu Á.

Sự mâu thuẫn này không xuất phát từ việc người dân không có điều kiện kinh tế, mà nó bắt nguồn từ những lý do sâu xa về kiến trúc, luật pháp và cả tư duy sống.

Vì điều hòa vẫn là "của hiếm" nên người dân Paris, Pháp chọn cách ra vòi phun nước để tránh cái nóng gay gắt.

Bảo tồn kiến trúc

Một trong những lý do lớn nhất khiến điều hòa vắng bóng tại châu Âu nằm ở chính những tòa nhà họ đang sống. Phần lớn người dân tại các thành phố lớn như Paris (Pháp), Rome (Italy) hay Berlin (Đức) sống trong các căn hộ được xây dựng từ thế kỷ 19 hoặc lâu hơn thế. Những tòa nhà này được coi là di sản kiến trúc và được bảo tồn vô cùng nghiêm ngặt.

Quy định pháp luật tại đây cấm việc đục tường hoặc lắp đặt các cục nóng điều hòa làm mất mỹ quan mặt tiền của tòa nhà. Để có được một giấy phép lắp điều hòa, người dân phải trải qua các thủ tục hành chính phức tạp kéo dài nhiều tháng, thậm chí là bị từ chối thẳng thừng nếu tòa nhà nằm trong danh sách di sản cần bảo vệ.

Nhiều kiến trúc cổ kính tại châu Âu không cho phép lắp điều hòa nên người dân đành chọn cách sử dụng thiết bị làm mát khác như quạt phun sương. (Ảnh: PBS)

Quy định lắp đạt, cải tạo nhà khắt khe

Tại nhiều quốc gia châu Âu, đặc biệt là Đức hay Pháp, tỷ lệ người dân đi thuê nhà dài hạn chiếm số lượng áp đảo so với việc sở hữu nhà riêng. Sống trong một thị trường cho thuê được quản lý chặt chẽ, người thuê nhà gặp rất nhiều hạn chế nếu muốn cải tạo hay lắp đặt thêm các thiết bị cố định.

Theo luật, người thuê nhà không được phép tự ý khoan đục tường, thay đổi cấu trúc căn hộ hoặc lắp ráp bất kỳ hệ thống làm mát cố định nào nếu không có sự đồng ý bằng văn bản từ chủ nhà.

Trong khi đó, các chủ nhà lại có xu hướng từ chối yêu cầu này để tránh những rủi ro về hư hại tài sản, thấm dột tường hoặc phát sinh tranh chấp tiếng ồn từ cục nóng điều hòa với hàng xóm xung quanh. Rào cản pháp lý giữa chủ và khách thuê khiến việc tiếp cận điều hòa trở nên khó khăn hơn.

Thời gian nóng ngắn hơn lạnh

Khác với khí hậu nhiệt đới nơi mùa hè kéo dài nhiều tháng, các đợt nắng nóng cực đoan (heatwave) tại châu Âu thường chỉ diễn ra ngắn, dao động từ vài tuần đến 1 tháng trong cả năm. Phần lớn thời gian còn lại, khí hậu châu Âu tương đối ôn hòa hoặc chuyển lạnh sâu.

Đối với người dân nơi đây, việc bỏ ra một khoản chi phí lớn để mua máy, thuê thợ lắp đặt và bảo dưỡng thiết bị chỉ sử dụng vỏn vẹn khoảng thời gian ngắn trong năm là sự lãng phí không cần thiết.

Thay vào đó, họ chọn những giải pháp tạm thời nhưng kinh tế hơn như dùng quạt máy, uống nhiều nước đá hoặc đơn giản là ra công viên, bờ sông để trốn nóng.

Người dân châu Âu ưa chuộng lựa chọn phương pháp làm mát tạm thời, giá rẻ mà không gặp phải các thủ luật pháp luật. (Ảnh: Getty)

Chi phí đắt đỏ

Nếu như ở nhiều nơi, việc mua và lắp một chiếc điều hòa khá dễ dàng thì tại châu Âu, đây lại là một dịch vụ xa xỉ. Do các quy định khắt khe về an toàn lao động và kỹ thuật, chi phí thuê nhân công lắp đặt điều hòa tại đây đôi khi còn cao hơn cả giá trị của chính chiếc máy.

Chưa dừng lại ở đó, cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu Âu những năm qua đã đẩy giá điện lên mức cao kỷ lục. Việc vận hành một chiếc điều hòa ngốn điện liên tục trong mùa hè có thể khiến hóa đơn tiền điện của các hộ gia đình tăng vọt một cách chóng mặt. Ý thức được gánh nặng tài chính này, nhiều người thà chịu nóng một chút còn hơn phải đối mặt với hóa đơn tiền điện cuối tháng.

Tư duy bảo vệ môi trường

Lý do cuối cùng và cũng là lý do mang tính đặc trưng nhất của người châu Âu chính là nhận thức về môi trường. Người dân châu Âu vốn nổi tiếng với lối sống bền vững và hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến thiên nhiên.

Họ hiểu rất rõ rằng điều hòa không khí là một trong những tác nhân hàng đầu gây ra hiệu ứng nhà kính, làm trầm trọng hơn tình trạng biến đổi khí hậu thông qua lượng điện tiêu thụ khổng lồ và các chất làm lạnh.

Nhiều người quan niệm cục nóng điều hòa khiến môi trường cực đoan hơn nên thường chọn cách làm mát tự nhiên. (Ảnh: Getty)

Với họ, việc sử dụng điều hòa để làm mát bản thân nhưng lại xả hơi nóng ra môi trường và làm trái đất nóng lên là một vòng luẩn quẩn ích kỷ. Tư duy này khiến nhiều người tự nguyện từ chối điều hòa như một cách để bảo vệ hành tinh.

Dù các đợt nắng nóng đang ngày càng trở nên khắc nghiệt và kéo dài hơn buộc một số người phải thay đổi quan điểm, nhưng nhìn chung, các rào cản trên vẫn là lý do vì sao chiếc điều hòa nhiệt độ chưa thể trở thành thiết bị quốc dân tại các gia đình châu Âu.